CrushHong00
New member
Gan nhiễm mỡ đang trở thành trend đáng lo ngại nhất hiện nay, đặc biệt khi mà lối sống ngồi một chỗ cày game/deadline và ăn uống kiểu "mì gói với nước ngọt" ngày càng nhiều
Và quan trọng hơn nè, bệnh gan nhiễm mỡ làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng gấp tận 20 lần luôn đó! Chưa kể còn ảnh hưởng đến tim mạch, thận, ngưng thở khi ngủ nữa chứ,... Nhưng mà đừng lo, nếu phát hiện sớm và phòng ngừa kịp thời thì vẫn "cứu" được nha!
Để các bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh "nguy hiểm thầm lặng" này, team mình đã có buổi "hỏi han" cực kỳ chi tiết với ThS.BS Lưu Thị Minh Diệp - Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai đây nè!
Gen Z cần biết: Gan nhiễm mỡ là gì?
Theo bác sĩ Diệp chia sẻ, gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ trong gan tích tụ quá đà (trên 5% trọng lượng gan) làm ảnh hưởng đến chức năng của "anh gan". Nguyên nhân chính là do chế độ ăn uống kiểu "ăn xong nằm" (thực phẩm nhiều đường, chất béo, nhậu nhẹt bia rượu), thừa cân béo phì, và lười vận động. Tuy nhiên, người gầy cũng có thể mắc do rối loạn chuyển hóa hoặc yếu tố di truyền nha!
5 nguyên nhân khiến gan "nhiễm mỡ" mà bạn cần tránh xa
Bác sĩ Diệp chỉ ra 5 nhóm nguyên nhân chính gây bệnh:
1. Ăn uống kiểu "YOLO": Ăn nhiều đồ nhiều đường, nhiều mỡ, đồ chế biến sẵn, fast food, cộng thêm việc nhậu từ ít đến nhiều.
2. Body goals chưa đạt: Béo phì và thừa cân khiến mỡ thừa trong cơ thể "đi lạc" vào gan.
3. Lười vận động: Ngồi một chỗ suốt ngày sẽ làm giảm khả năng đốt cháy mỡ trong cơ thể luôn đó!
4. Bệnh lý kèm theo: Đái tháo đường, tăng huyết áp có thể là yếu tố tăng nguy cơ (rối loạn chuyển hóa).
5. Gen gia đình: Một số người có gen dễ mắc bệnh này hơn người khác.
Dấu hiệu nhận biết mà bạn không nên bỏ qua
Ban đầu thì bệnh này rất "trá hình", hầu như không có biểu hiện rõ ràng. Nhưng khi nghiêm trọng hơn, cơ thể sẽ "hint" qua các dấu hiệu như:
• Mệt mỏi, cảm giác "kiệt sức" liên tục
• Ngứa da, nổi mày đay, dị ứng
• Đau hoặc tức nặng vùng bụng phải
• Chán ăn, buồn nôn, sụt cân không rõ lý do (đặc biệt là đồ ăn dầu mỡ)
• Trường hợp nặng: vàng da, chảy máu cam, chảy máu chân răng,...
Phân loại mức độ "nhiễm mỡ" của gan
Gan nhiễm mỡ được chia thành 3 nhóm:
1. Mức độ nhẹ (MASLD): Chỉ có mỡ tích tụ nhưng không viêm. Level này có thể "hồi phục" bằng cách thay đổi lối sống và chế độ ăn uống.
2. Độ vừa (MASH): Mỡ nhiều hơn và bắt đầu gây viêm gan. Vẫn kiểm soát được bằng cách ăn uống healthy và tập thể dục đều đặn.
3. Độ nặng: Level nguy hiểm nhất! Mỡ nhiều, gây viêm gan, dẫn đến xơ gan và có thể thành ung thư gan. Cần điều trị tích cực và quản lý định kỳ ngay!
Các xét nghiệm để "check" gan có bị nhiễm mỡ không
Hiện nay có đầy đủ phương tiện để đánh giá tình trạng gan nhiễm mỡ:
• Xét nghiệm máu: Check các chỉ số AST, ALT, GGT để phát hiện viêm hoặc tổn thương gan. Plus thêm glucose, Cholesterol, Triglycerid, HbA1c để đánh giá rối loạn chuyển hóa.
• Siêu âm gan: Phương pháp phổ biến nhất, giúp quan sát hình ảnh gan nhiễm mỡ tổng quát.
• CT scan hoặc MRI: Phương pháp "xịn sò" hơn, đánh giá chính xác hơn.
• Sinh thiết gan: Dùng trong trường hợp nghiêm trọng để xác định chính xác mức độ tổn thương.
• FibroScan: Phương pháp không xâm lấn giúp đánh giá độ cứng và độ nhiễm mỡ gan. Phân độ từ S0 (bình thường: 0-10%), S1 (nhẹ: 11-33%), S2 (vừa: 34-66%) đến S3 (nặng: 67-100%).
Cách "combat" với gan nhiễm mỡ hiệu quả
Bên cạnh thuốc do bác sĩ kê đơn, lối sống và chế độ ăn đóng vai trò cực kỳ quan trọng:
Ăn uống healthy: Tăng rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm chứa chất xơ; giảm đường, dầu mỡ và đồ chế biến sẵn.
Tăng cường vận động: Tập ít nhất 30 phút/ngày. Đi bộ, chạy bộ, bơi lội hoặc yoga đều OK!
Giảm cân đúng cách: Giảm >3% sẽ cải thiện độ nhiễm mỡ, giảm >5-7% cải thiện viêm gan, trên 10% mới cải thiện xơ hóa. Người gầy thì giảm mỡ và tăng cơ nha!
Kiểm soát bệnh lý nền: Nếu có tiểu đường, huyết áp cao thì phải kiểm soát tốt để ngăn biến chứng.
Khám định kỳ: Có yếu tố nguy cơ thì nên đi khám thường xuyên để phát hiện sớm!
Lời khuyên chân thành từ bác sĩ
Bác sĩ Diệp nhấn mạnh: "Bệnh gan nhiễm mỡ có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Mỗi người cần chú trọng duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý và vận động thường xuyên."
Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến gan, đừng "ngại" mà hãy đến gặp bác sĩ ngay nha! Phát hiện sớm = điều trị dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều đó!
Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ "anh gan" của bạn! Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể, có chức năng chuyển hóa dinh dưỡng và lọc máu loại bỏ độc tố. Khi chất béo tăng quá mức, có thể gây viêm gan, tổn thương và tạo mô sẹo. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến suy gan luôn đó!
2 loại gan nhiễm mỡ phổ biến
1. Gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Fatty Liver Disease):
• Gan nhiễm mỡ đơn thuần: Chất béo tích tụ nhưng không viêm hoặc tổn thương tế bào gan. Ít gây biến chứng nghiêm trọng. Đa số người mắc thuộc nhóm này.
• Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Steatohepatitis): Nghiêm trọng hơn, kèm viêm và tổn thương tế bào gan. Có thể dẫn đến xơ hóa, xơ gan, thậm chí ung thư gan. Khoảng 20% trường hợp gan nhiễm mỡ không do rượu phát triển thành viêm gan.
2. Gan nhiễm mỡ do rượu (Alcohol-Related Fatty Liver Disease):
Bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu ngừng uống rượu. Nhưng nếu tiếp tục, có thể gây:
• Gan to: Tăng kích thước gan, gây đau hoặc khó chịu ở phần trên bên phải bụng.
• Viêm gan do rượu: Viêm và sưng gan, kèm sốt, buồn nôn, nôn, đau bụng, vàng da và vàng mắt.
• Xơ gan do rượu: Tích tụ mô sẹo trong gan, dẫn đến xơ gan cổ trướng (tích tụ dịch trong bụng), tăng áp lực tĩnh mạch cửa, chảy máu trong, lú lẫn, thay đổi hành vi, lách to và cuối cùng là suy gan - có thể tử vong.
Quá trình diễn tiến thường: gan nhiễm mỡ do rượu → viêm gan (nếu tiếp tục uống) → xơ gan do rượu.
Triệu chứng của gan nhiễm mỡ cần lưu ý
Cả hai loại gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhưng một số người có thể gặp mệt mỏi hoặc đau phía trên bên phải bụng (vị trí gan).
Khi bệnh tiến triển sang viêm gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan, triệu chứng rõ ràng hơn:
• Sưng bụng
• Nhiều mạch máu nổi dưới da bụng
• Ngực lớn bất thường ở nam giới
• Lòng bàn tay đỏ
• Vàng da và vàng mắt
Nguồn: kenh14.vn
Và quan trọng hơn nè, bệnh gan nhiễm mỡ làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng gấp tận 20 lần luôn đó! Chưa kể còn ảnh hưởng đến tim mạch, thận, ngưng thở khi ngủ nữa chứ,... Nhưng mà đừng lo, nếu phát hiện sớm và phòng ngừa kịp thời thì vẫn "cứu" được nha!
Để các bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh "nguy hiểm thầm lặng" này, team mình đã có buổi "hỏi han" cực kỳ chi tiết với ThS.BS Lưu Thị Minh Diệp - Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai đây nè!
Gen Z cần biết: Gan nhiễm mỡ là gì?
Theo bác sĩ Diệp chia sẻ, gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ trong gan tích tụ quá đà (trên 5% trọng lượng gan) làm ảnh hưởng đến chức năng của "anh gan". Nguyên nhân chính là do chế độ ăn uống kiểu "ăn xong nằm" (thực phẩm nhiều đường, chất béo, nhậu nhẹt bia rượu), thừa cân béo phì, và lười vận động. Tuy nhiên, người gầy cũng có thể mắc do rối loạn chuyển hóa hoặc yếu tố di truyền nha!
5 nguyên nhân khiến gan "nhiễm mỡ" mà bạn cần tránh xa
Bác sĩ Diệp chỉ ra 5 nhóm nguyên nhân chính gây bệnh:
1. Ăn uống kiểu "YOLO": Ăn nhiều đồ nhiều đường, nhiều mỡ, đồ chế biến sẵn, fast food, cộng thêm việc nhậu từ ít đến nhiều.
2. Body goals chưa đạt: Béo phì và thừa cân khiến mỡ thừa trong cơ thể "đi lạc" vào gan.
3. Lười vận động: Ngồi một chỗ suốt ngày sẽ làm giảm khả năng đốt cháy mỡ trong cơ thể luôn đó!
4. Bệnh lý kèm theo: Đái tháo đường, tăng huyết áp có thể là yếu tố tăng nguy cơ (rối loạn chuyển hóa).
5. Gen gia đình: Một số người có gen dễ mắc bệnh này hơn người khác.
Dấu hiệu nhận biết mà bạn không nên bỏ qua
Ban đầu thì bệnh này rất "trá hình", hầu như không có biểu hiện rõ ràng. Nhưng khi nghiêm trọng hơn, cơ thể sẽ "hint" qua các dấu hiệu như:
• Mệt mỏi, cảm giác "kiệt sức" liên tục
• Ngứa da, nổi mày đay, dị ứng
• Đau hoặc tức nặng vùng bụng phải
• Chán ăn, buồn nôn, sụt cân không rõ lý do (đặc biệt là đồ ăn dầu mỡ)
• Trường hợp nặng: vàng da, chảy máu cam, chảy máu chân răng,...
Phân loại mức độ "nhiễm mỡ" của gan
Gan nhiễm mỡ được chia thành 3 nhóm:
1. Mức độ nhẹ (MASLD): Chỉ có mỡ tích tụ nhưng không viêm. Level này có thể "hồi phục" bằng cách thay đổi lối sống và chế độ ăn uống.
2. Độ vừa (MASH): Mỡ nhiều hơn và bắt đầu gây viêm gan. Vẫn kiểm soát được bằng cách ăn uống healthy và tập thể dục đều đặn.
3. Độ nặng: Level nguy hiểm nhất! Mỡ nhiều, gây viêm gan, dẫn đến xơ gan và có thể thành ung thư gan. Cần điều trị tích cực và quản lý định kỳ ngay!
Các xét nghiệm để "check" gan có bị nhiễm mỡ không
Hiện nay có đầy đủ phương tiện để đánh giá tình trạng gan nhiễm mỡ:
• Xét nghiệm máu: Check các chỉ số AST, ALT, GGT để phát hiện viêm hoặc tổn thương gan. Plus thêm glucose, Cholesterol, Triglycerid, HbA1c để đánh giá rối loạn chuyển hóa.
• Siêu âm gan: Phương pháp phổ biến nhất, giúp quan sát hình ảnh gan nhiễm mỡ tổng quát.
• CT scan hoặc MRI: Phương pháp "xịn sò" hơn, đánh giá chính xác hơn.
• Sinh thiết gan: Dùng trong trường hợp nghiêm trọng để xác định chính xác mức độ tổn thương.
• FibroScan: Phương pháp không xâm lấn giúp đánh giá độ cứng và độ nhiễm mỡ gan. Phân độ từ S0 (bình thường: 0-10%), S1 (nhẹ: 11-33%), S2 (vừa: 34-66%) đến S3 (nặng: 67-100%).
Cách "combat" với gan nhiễm mỡ hiệu quả
Bên cạnh thuốc do bác sĩ kê đơn, lối sống và chế độ ăn đóng vai trò cực kỳ quan trọng:
Ăn uống healthy: Tăng rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm chứa chất xơ; giảm đường, dầu mỡ và đồ chế biến sẵn. Tăng cường vận động: Tập ít nhất 30 phút/ngày. Đi bộ, chạy bộ, bơi lội hoặc yoga đều OK! Giảm cân đúng cách: Giảm >3% sẽ cải thiện độ nhiễm mỡ, giảm >5-7% cải thiện viêm gan, trên 10% mới cải thiện xơ hóa. Người gầy thì giảm mỡ và tăng cơ nha! Kiểm soát bệnh lý nền: Nếu có tiểu đường, huyết áp cao thì phải kiểm soát tốt để ngăn biến chứng. Khám định kỳ: Có yếu tố nguy cơ thì nên đi khám thường xuyên để phát hiện sớm!
Lời khuyên chân thành từ bác sĩ
Bác sĩ Diệp nhấn mạnh: "Bệnh gan nhiễm mỡ có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Mỗi người cần chú trọng duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý và vận động thường xuyên."
Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến gan, đừng "ngại" mà hãy đến gặp bác sĩ ngay nha! Phát hiện sớm = điều trị dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều đó!
Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ "anh gan" của bạn! Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể, có chức năng chuyển hóa dinh dưỡng và lọc máu loại bỏ độc tố. Khi chất béo tăng quá mức, có thể gây viêm gan, tổn thương và tạo mô sẹo. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến suy gan luôn đó!
2 loại gan nhiễm mỡ phổ biến
1. Gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Fatty Liver Disease):
• Gan nhiễm mỡ đơn thuần: Chất béo tích tụ nhưng không viêm hoặc tổn thương tế bào gan. Ít gây biến chứng nghiêm trọng. Đa số người mắc thuộc nhóm này.
• Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Steatohepatitis): Nghiêm trọng hơn, kèm viêm và tổn thương tế bào gan. Có thể dẫn đến xơ hóa, xơ gan, thậm chí ung thư gan. Khoảng 20% trường hợp gan nhiễm mỡ không do rượu phát triển thành viêm gan.
2. Gan nhiễm mỡ do rượu (Alcohol-Related Fatty Liver Disease):
Bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu ngừng uống rượu. Nhưng nếu tiếp tục, có thể gây:
• Gan to: Tăng kích thước gan, gây đau hoặc khó chịu ở phần trên bên phải bụng.
• Viêm gan do rượu: Viêm và sưng gan, kèm sốt, buồn nôn, nôn, đau bụng, vàng da và vàng mắt.
• Xơ gan do rượu: Tích tụ mô sẹo trong gan, dẫn đến xơ gan cổ trướng (tích tụ dịch trong bụng), tăng áp lực tĩnh mạch cửa, chảy máu trong, lú lẫn, thay đổi hành vi, lách to và cuối cùng là suy gan - có thể tử vong.
Quá trình diễn tiến thường: gan nhiễm mỡ do rượu → viêm gan (nếu tiếp tục uống) → xơ gan do rượu.
Triệu chứng của gan nhiễm mỡ cần lưu ý
Cả hai loại gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhưng một số người có thể gặp mệt mỏi hoặc đau phía trên bên phải bụng (vị trí gan).
Khi bệnh tiến triển sang viêm gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan, triệu chứng rõ ràng hơn:
• Sưng bụng
• Nhiều mạch máu nổi dưới da bụng
• Ngực lớn bất thường ở nam giới
• Lòng bàn tay đỏ
• Vàng da và vàng mắt
Nguồn: kenh14.vn