Dự án "Nhà An Toàn" thực sự đã cho bà con vùng "rốn lũ" một cuộc sống mới, giờ đây họ có thể an tâm "vẫy tay chào tạm biệt" mỗi khi lũ về rồi nha!
Người nghèo là nhóm dễ bị tổn thương nhất khi thiên tai ập đến, vì họ thiếu nguồn lực để tự phục hồi. Chứng kiến những mất mát của bà con, Dự án Nhà An Toàn (thuộc Chương trình Nhà Chống Lũ) đã sát cánh tìm giải pháp giúp người dân thích ứng với lũ lụt hàng năm và hướng tới cuộc sống bền vững hơn.
Đứng trước cơn thịnh nộ của thiên nhiên, con người trở nên bé nhỏ đến lạ thường. Đặc biệt là những người ở "rốn lũ", mỗi năm phải đối mặt không biết bao lần với bão dữ có thể cuốn trôi tất cả Những căn nhà cứ dựng lên rồi lại bị phá, tài sản tích cóp bao năm tan theo từng cơn sóng...
Những hình ảnh đau thương trong trận lũ lịch sử ở Quảng Bình năm 2020 - Ảnh: Ngọc Thắng.
Theo số liệu thống kê, suốt 20 năm qua, Việt Nam đã phải đối mặt với hàng trăm cơn bão. Các cơn bão kèm mưa lớn gây ngập lụt diện rộng, thiệt hại nghiêm trọng cả người và tài sản. Hàng trăm nghìn ngôi nhà bị phá hủy, hàng nghìn người mất tích hoặc bị thương
Bão dường như đã thành nỗi ám ảnh trong từng bữa cơm, giấc ngủ của người dân nơi đây. Bất lực trước thiên nhiên, họ chỉ có thể cầu nguyện ông bà tổ tiên phù hộ giúp vượt qua sóng gió.
"Cứ mưa lớn là bị tạt, mà gió ở đây trên ruộng á, gió giông dữ lắm, sợ lắm nha. Tôi hay nói với con: 'Miễn mẹ đi đâu, con ở nhà con nhớ đốt nhang nha, cầu nguyện ông bà cho nhà đừng có sập'" - Một người dân kể lại câu chuyện khi sống trong vùng lũ.
Giấc ngủ của họ cũng chập chờn đầy lo âu, sợ hãi. Và đây là những chia sẻ mà chúng mình vẫn thường nghe:
"Tôi ban đêm ngủ là sợ luôn mà, sợ lúc đó nó sập, rồi sợ nước ngập ở dưới lên rắn nhiều dữ lắm".
"Ba cái nền rách hết trơn, bể hết trơn còn gì đâu nữa".
"Khuya gió bay tùm lum hết, ở không được, sợ".
"Mưa là chuẩn bị chạy thôi á, tôi chuẩn bị sẵn đồ rồi lũ đến là ôm theo chạy, rồi còn cái gì bay thì bay đi".
Những nỗi sợ, những lần chạy bão cứ đằng đẵng bám theo người dân nơi đây gần như cả đời. Cho đến khi nhiều gia đình may mắn nhận được sự hỗ trợ từ dự án Nhà An Toàn thuộc Chương trình Nhà chống lũ của Quỹ Sống Foundation
"Mình sẽ xây lại các ngôi nhà đã sập cho họ. Những ngôi nhà có khả năng chống lũ, chống bão".
Năm 2013, ý tưởng về những ngôi nhà an toàn trong mùa lũ lần đầu được nhen nhóm khi đội ngũ Dự án nhìn thấy một căn nhà gỗ đặt trên khung bê tông gần 100 tuổi ở huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh vẫn vững vàng "sống qua" bao mùa lũ.
Bà Phạm Thị Hương Giang (Jang Kều) - Chủ tịch Hội đồng Sáng lập Quỹ Sống, nhà sáng lập Nhà An Toàn chia sẻ: "Bà con đều mong muốn gắn bó với mảnh đất quê hương, họ không muốn rời đi. Vậy thì, mình sẽ xây lại các ngôi nhà đã sập cho họ. Nhưng ngôi nhà có khả năng chống lũ, chống bão".
9 mô hình nhà an toàn được triển khai bởi đội ngũ dự án (Ảnh Dự án Nhà An toàn)
Sau khi tìm hiểu, Dự án nhận thấy mức chi phí tối thiểu mà cộng đồng có thể chung tay đóng góp để xây nền tảng cho một ngôi nhà an toàn là khoảng 25 triệu đồng, phần còn lại cần người thụ hưởng tự nỗ lực vì chất lượng sống của gia đình mình.
Từ 2013 đến nay, Nhà An Toàn không chỉ mang tới hơn 1.000 ngôi nhà vững chãi và an toàn hơn cho người dân khi lũ về, mà còn để lại những giá trị khoa học, kinh nghiệm quý báu được gói gọn trong cuốn Cẩm nang đặc biệt, hứa hẹn giúp nhân rộng giải pháp này
"Nhà chống lũ sẽ đưa ra một cái lõi để đảm bảo tính mạng cũng như những nhu cầu cơ bản của con người, đó là nghỉ ngơi. Phần còn lại người dân có quyền tự cơi nở dựa trên cái lõi đó để phù hợp với nhu cầu mở rộng của bản thân gia đình" - Kiến trúc sư Trần Hữu Khoa của dự án chia sẻ.
Dự án đã đưa ra 9 mô hình nhà an toàn thuộc 3 nhóm giải pháp là Nhà kê nền, Nhà có gác và Nhà phao.
Nhóm 1 là Nhà kê nền gồm nhà kê nền thấp, nhà kê nền cao và nhà kê nền linh hoạt.
Nhóm 2 là nhóm Nhà có gác, bao gồm 2 mô hình chính là Nhà hai gác và nhà có gác xép tránh lũ. Ở mỗi mô hình chính lại có các mô hình nhỏ khác.
Cuối cùng là nhóm Nhà phao, bao gồm Nhà phao biệt lập và Nhà phao gắn liền nhà xây. Đặc biệt là Nhà phao biệt lập thường được áp dụng cho các khu vực có mức lũ cao với biên độ dao động lớn từ 4-14m, ngâm lâu từ 3-10 ngày và không có dòng chảy xiết.
Nguồn: kenh14.vn