Sáng 22/5 vừa rồi, tại một hội thảo "Giải bài toán phát triển giao thông đô thị" do Báo Lao Động tổ chức ở Hà Nội, TS Nguyễn Xuân Thủy - chuyên gia giao thông, nguyên Giám đốc NXB Giao thông Vận tải đã có phát ngôn cực "gắt" về chuyện cấm xe máy này!
Nghe con số này mà choáng: mỗi năm Hà Nội tăng khoảng 390.000 phương tiện, tức mỗi tháng tăng 32.750 xe, mỗi ngày có thêm 1.100 xe "thả vào đường" luôn Hiện tại thủ đô đang có hơn 7,8 triệu phương tiện giao thông cơ giới, trong đó hơn 6 triệu xe máy, hơn 1 triệu ô tô các loại, chưa kể 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh lân cận "đổ bộ" vào nữa!
Phát biểu tại sự kiện, TS Nguyễn Xuân Thủy chỉ ra rằng, giải pháp chống ùn tắc phải đảm bảo duy trì nhu cầu đi lại của người dân chứ không được làm giảm mật độ các dòng xe một cách cứng nhắc.
"Việc cấm một bộ phận người dân sử dụng xe hợp pháp để mưu sinh, thực chất đã trực tiếp làm giảm sinh lực của nền kinh tế - xã hội. Đó là điều bất hợp lý và phản khoa học", ông Thủy nhấn mạnh thẳng thắn.
Theo chuyên gia này, để đảm bảo tính công bằng và nhân văn khi hạn chế xe cá nhân, cần giải bài toán "cung - cầu" đã.
"Tại thời điểm hiện nay, phương tiện công cộng (điều mà Nhà nước phải đáp ứng), chỉ đảm bảo 10-12%, vậy câu hỏi đặt ra là, nếu giảm ùn tắc bằng cách cấm xe cá nhân, đặc biệt là xe máy, thì trên 80% người dân sẽ đi lại bằng gì để mưu sinh? Hệ lụy gây ra sẽ rất trầm trọng, trực tiếp tác động xấu đến an sinh của hàng triệu người lao động, làm cuộc sống của họ thêm khốn đốn vì bị mất đi 'cần câu cơm'", ông Thủy phân tích rất sát thực tế.
Ông cũng chỉ ra nguyên nhân sâu xa: do định hướng bất cập, đầu tư thiếu đồng bộ và không đúng trọng tâm, không theo kịp đô thị hóa nên TPHCM và Hà Nội (nơi có khoảng 10 triệu dân) vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu đi lại khổng lồ 12-18 triệu lượt/ngày
Mạng lưới xe buýt tại 2 thành phố lớn tuy có hàng trăm tuyến và hàng nghìn xe nhưng vẫn còn nhiều tồn tại trong quy hoạch nên chưa hút được khách. Còn đường sắt đô thị (Metro) thì 100% dự án đều "sa lầy" vào tình trạng đội giá và chậm tiến độ nữa chứ
"Các giải pháp hành chính nhằm cấm xe máy (bao gồm tăng thuế, tăng phí, cấm sử dụng xe...) là những biện pháp tình thế, nhất thời, thiếu thực tiễn và có biểu hiện vi phạm quyền đi lại. Đồng thời tính công bằng cũng không được tôn trọng", ông Thủy nhấn mạnh.
Vậy giải pháp "xịn" là gì? TS Nguyễn Xuân Thủy đưa ra 5 giải pháp "chân ái" để phát triển giao thông đô thị:
Giải pháp 1: Phát triển mạnh kết cấu hạ tầng giao thông - nâng cấp các trục đường chính (hướng tâm, xuyên tâm, vành đai, tiếp tuyến), xây thêm cầu vượt, đường ngầm ở các ngã tư, xóa điểm đen giao thông, mở rộng các cửa ngỏ thành phố. Tiến tới xây dựng hệ thống Giao thông thông minh (ITS) luôn!
Giải pháp 2: Hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng. Đây là bài toán khó và tốn kém nhưng không thể không làm. Ưu tiên phát triển đường sắt đô thị như tàu ngoại thành, tàu điện mặt đất, Metro ngầm và trên cao...
Cùng với đó, cải tiến công tác điều hành xe buýt, taxi. Quy hoạch hợp lý bến xe, không nên đẩy bến xe ra ngoại thành. Tăng điểm đỗ xe, nâng cao tính liên thông giữa các loại phương tiện. Tương lai có thể thêm BRT, Monorail, cabin, cáp treo... nghe xịn ghê
Giải pháp 3: Quy hoạch kiến trúc đô thị phải gắn liền với giao thông - dãn dân ra các đô thị vệ tinh, hạn chế xây nhà cao tầng ở khu lõi để giảm áp lực dân số. Nguyên tắc là: mật độ dân cư phải tương thích với hạ tầng và giao thông công cộng.
Giải pháp 4: Nâng cao chất lượng và hiệu quả các chính sách điều hành của cơ quan chức năng. Quy hoạch phải khoa học, phù hợp thực tiễn Việt Nam, tránh những dự án "viển vông", "rập khuôn" theo nước ngoài mà không hợp với điều kiện mình.
Giải pháp 5: Tuyên truyền người dân tuân thủ luật giao thông, khuyến khích đi xe công cộng, nâng cao văn hóa giao thông. Khi mạng lưới giao thông hoàn thiện rồi, mới từng bước áp dụng biện pháp hành chính để hạn chế xe cá nhân.
"Chúng tôi cho rằng không nên dùng biện pháp 'cấm', mà như phần lớn các nước trên thế giới cần tạo ra sự cạnh tranh tự nhiên, công bằng giữa xe công cộng và xe cá nhân.
Cần nhớ rằng, với lợi thế chủ động, tiện nghi, tốc độ, văn minh (của ô tô cá nhân); cơ động, linh hoạt, tiện dụng, hợp túi tiền... (của xe máy), xe cá nhân luôn là ưu tiên lựa chọn hàng đầu của người đi lại. Do đó, cùng với hiện đại hóa hạ tầng, giao thông công cộng phải tiếp tục khắc phục những bất cập trong quản lý, triển khai dự án, chống triệt để nạn tiêu cực, chây ỳ, chậm tiến độ, đội vốn. Phải chăng đây là một trong những 'điểm nghẽn' chính cần phải sớm khai thông trong quá trình hoàn thiện hệ thống giao thông đô thị", ông Thủy khẳng định.
Nguồn: soha.vn