Cái thứ bí ẩn đang "thò đầu" từ lòng đất khiến cả lục địa châu Phi phải "đổi hình"

Ơ kìa, hóa ra có một "thế lực ngầm" đang âm thầm làm lại lục địa châu Phi theo kiểu mà các nhà khoa học cũng phải bất ngờ luôn đó!

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra một thứ khá đáng sợ tên là Siêu chùm châu Phi – một cột đá nóng siêu to khổng lồ đang từ từ trồi lên từ lòng đất và làm biến dạng phần phía Đông lục địa này theo cách không ai ngờ tới.

Từ trước đến giờ, mọi người vẫn biết châu Phi đang thay đổi nhanh phết. Các đới tách giãn hiện hữu cho thấy lục địa này đang biến dạng và sẽ tách rời trong tương lai không xa. Nhưng khoan đã!

Một nghiên cứu mới vừa được đăng trên tạp chí khoa học Geophysical Research Letters cho thấy "kịch bản" của cuộc chia tách này phức tạp và đỉnh của chóp hơn nhiều so với những gì chúng ta từng tưởng tượng nha!

713f45edb87358cadfb0.jpg


Trong mấy thập kỷ qua, các nhà khoa học đã dự đoán phần lớn sự biến dạng trong các vùng đứt gãy sẽ xảy ra vuông góc với hướng đứt gãy – tức là kéo lớp vỏ Trái Đất ra xa nhau theo chiều ngang, giống như cách hệ thống đứt gãy Đông Phi đang hoạt động.

Nhưng plot twist đây rồi! Các phép đo GPS dài hạn đã bóc mẽ một điều khó hiểu: Một số phần của khu vực này còn đang dịch chuyển song song với chính vết nứt luôn.

Phó giáo sư D. Sarah Stamps, nhà địa vật lý từ Trường Khoa học Virginia Tech (Mỹ), đồng tác giả nghiên cứu, cho biết thủ phạm chính là Siêu chùm châu Phi này đây.

Không chỉ trồi lên từ lòng đất, cột đá nóng này còn tạo ra một luồng chảy hướng về phía Bắc bên dưới thạch quyển, âm thầm kéo các mảng lục địa đi theo nó. Kiểu như một "tay chơi ngầm" ấy mà!

Chưa hết đâu! Một nghiên cứu độc lập khác được công bố trên tạp chí khoa học Journal of Geophysical Research: Solid Earth còn cho thấy quá trình biến dạng phức tạp của châu Phi còn có sự tham gia của các khối vỏ Trái Đất nhỏ, gọi là các vi mảng, đang xoay chuyển một cách độc lập ngay trong lòng đới tách giãn.

Cụ thể, vi mảng Victoria – một thực thể địa chất nằm kẹp giữa nhánh phía Đông và phía Tây của Hệ thống đứt gãy Đông Phi – đang xoay ngược chiều kim đồng hồ với tốc độ khoảng 0,0583 độ mỗi triệu năm.

Sự xoay chuyển này tạo ra một hiệu ứng kỳ lạ: Trong khi phần lớn biến dạng tập trung dọc theo các cạnh của vi mảng – nơi các vết nứt trượt với tốc độ khoảng 1,8 đến 2,2 mm mỗi năm – thì phần lõi bên trong của nó vẫn giữ được sự ổn định đáng ngạc nhiên.

5ea4bb402206b61e238d.png


Nguồn: kenh14.vn
 
Back
Top