Nói đến Kim Dung thì ai cũng nghĩ ngay đến những cao thủ võ lâm cực đỉnh, nhưng plot twist là tác phẩm cuối cùng của ông lại về một nhân vật... toàn "đánh úp" chứ chẳng biết võ công gì cả! Lộc Đỉnh Ký (viết từ 1969-1972) chính là món quà chia tay đặc biệt mà Kim Dung dành cho fan võ hiệp. Khác với những anh hùng "chuẩn mực" trước đó, lần này ông lại chọn một nhân vật xuất thân từ tận... đáy xã hội, ít học, nhưng lại biết "xoay xở" cực đỉnh!
Nhân vật đó chính là Vi Tiểu Bảo - cậu bé lớn lên ở kỹ viện Lệ Xuân, Dương Châu. Nhờ may mắn (hoặc là "plot armor" quá mạnh? ), cậu ta lần lượt len lỏi vào hoàng cung, trở thành bạn thân với hoàng đế Khang Hy, làm hương chủ Thiên Địa hội, và còn dính líu với đủ thứ thế lực từ Thần Long giáo, Thiếu Lâm đến các vụ chính trị quốc tế với Nga và Đài Loan nữa chứ!
Điểm "lạ" nhất của Lộc Đỉnh Ký? Vi Tiểu Bảo không phải kiểu main character truyền thống chút nào! So với Quách Tĩnh nghĩa khí ngút trời, Tiêu Phong bao dung, hay Dương Quá - Lệnh Hồ Xung đầy tài năng, thì Vi Tiểu Bảo chẳng giỏi văn võ gì cả.
Thứ giúp cậu ta sống sót? Mồm "ba hoa", biết đọc vị tâm lý người khác, và một loạt chiêu trò "không đẹp" lắm đâu nhé! Gặp nguy hiểm là... chạy trước, đánh lừa sau, hoặc tìm mọi cách để tự bảo vệ mình. Kim Dung cũng không "rửa trắng" nhân vật thành đại hiệp ở cuối phim đâu. Vi Tiểu Bảo từ đầu đến cuối vẫn là một thằng nhóc thị dân, ham tiền, sợ chết, nhưng cũng có đạo đức riêng về tình bạn và lòng trung thành.
Chính sự "pha trộn" này khiến nhân vật cực kỳ phức tạp. Vi Tiểu Bảo có thể nói dối, ham tiền, mê quyền lực và sống nhờ "networking" khắp nơi. Nhưng anh ta cũng không dễ gì phản bội người đã thật lòng với mình. Mối quan hệ với Khang Hy và sư phụ Trần Cận Nam khiến cậu mắc kẹt giữa triều đình Mãn Thanh và Thiên Địa hội - drama level MAX!
Đây chính là conflict chính của tác phẩm. Khang Hy cần Vi Tiểu Bảo làm "homie" để thoát khỏi những nghi thức cung đình ngột ngạt. Trần Cận Nam và Thiên Địa hội lại cần cậu làm "cầu nối" với hoàng cung. Nhiều cao thủ, bang phái dù coi thường xuất thân của Vi Tiểu Bảo, nhưng rốt cuộc vẫn phải dựa vào sự nhanh trí, mối quan hệ hoặc... may mắn của cậu ta!
Qua đó, Kim Dung tạo nên một thế giới mà võ công không còn là "chìa khóa vạn năng". Những cao thủ vẫn thua trước quyền lực, lòng tham hay mâu thuẫn nội bộ. Trần Cận Nam có chí lớn nhưng chết vì nội bộ chính nghĩa. Hồng An Thông võ công cao cường nhưng không tránh được "phản đồ". Cửu Nạn mang thù sâu nhưng kết cục vẫn cô đơn.
Trước Lộc Đỉnh Ký, võ công trong truyện Kim Dung luôn gắn với việc "tu tâm dưỡng tính" - càng cao thủ càng phải đối diện với thiện ác, đạo đức. Nhưng đến tác phẩm cuối, ông lại "phá game" luôn! Người biết võ chưa chắc làm chủ được số phận, còn một kẻ gần như không biết đánh nhau lại vượt qua được đủ thứ biến cố lịch sử!
Vì thế, Lộc Đỉnh Ký thường được gọi là bộ tiểu thuyết "ít võ hiệp nhất" trong career của Kim Dung. Vẫn có bang hội, cao thủ, bí mật triều đình và phiêu lưu, nhưng tinh thần hiệp nghĩa đã nhường chỗ cho sự va chạm giữa lý tưởng và thực tế. Câu chuyện vừa hài hước vừa châm biếm sâu sắc về quyền lực và tâm lý con người.
Vi Tiểu Bảo không muốn làm hoàng đế, cũng chẳng ham làm minh chủ võ lâm. Sau khi bị ép chọn giữa Khang Hy và Thiên Địa hội, cậu quyết định... "quit" cả hai! Ending này khác hẳn những nhân vật chính trước đó của Kim Dung. Vi Tiểu Bảo không cứu thiên hạ, không hoàn thành đại nghiệp, cũng chẳng trở thành biểu tượng đạo đức. Điều cậu làm được là thoát khỏi mạng lưới quyền lực đã đưa mình lên đỉnh cao nhưng cũng có thể "hủy" mình bất cứ lúc nào.
Việc chọn Lộc Đỉnh Ký làm tác phẩm cuối cho thấy sự thay đổi trong tư duy sáng tác của Kim Dung. Từ những câu chuyện ca ngợi võ học và tinh thần "hiệp chi đại giả", ông đi đến một thế giới mà người bình thường - với đầy đủ ưu khuyết điểm - mới là nhân vật có khả năng tồn tại lâu nhất.
Nguồn: saostar.vn