Giữa Bắn Đại Tây Dương, khoảng vùng phía nam Greenland và Iceland, đang có một hiện tượng siêu lạ đang diễn ra. Trong khi cả thế giới đang nóng lên từng ngày thì khu vực này lại... lạnh đi á
Các nhà khoa học vừa mới giải mã được bí ẩn này, và plot twist là: đây chính là dấu hiệu cảnh báo rằng chúng ta đang lao nhanh về phía một điểm tới hạn siêu nguy hiểm của biến đổi khí hậu luôn!
Vùng biển này – được gọi là "đốm lạnh" hoặc "hố nóng lên" (warming hole) – đã mát đi gần 1 độ C kể từ năm 1900. Nghe có vẻ ít nhưng thực ra là rất đáng lo đấy nhé!
Từ trước đến giờ, giới khoa học vẫn tranh cãi không ngừng: liệu hiện tượng kỳ lạ này có phải do đại dương mất nhiệt từ bề mặt vì gió và mây thay đổi, hay đây là dấu hiệu cho thấy một hệ thống hải lưu siêu quan trọng đang yếu dần?
Và câu trả lời là... phương án 2 luôn, và nó đáng lo hơn mọi người nghĩ nhiều
## Hệ thống AMOC là gì mà nguy hiểm thế?
Hệ thống hoàn lưu kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC) hoạt động như một băng chuyền khổng lồ trong đại dương, đưa nước ấm từ vùng nhiệt đới lên Bắc bán cầu, nơi nước nguội đi, chìm xuống rồi chảy ngược lại phía nam.
Nhiều nghiên cứu cho thấy hệ thống này đang suy yếu khi Trái Đất nóng lên do con người gây ra làm tan băng và khiến lượng nước ngọt đổ vào đại dương tăng vọt, phá vỡ cái cân bằng siêu mong manh giữa nhiệt độ và độ mặn vốn duy trì AMOC.
Một số nhà khoa học cảnh báo AMOC đang tiến gần đến điểm tới hạn, có thể ngay trong thế kỷ này luôn, nghĩa là viễn cảnh nó sụp đổ sẽ trở nên... không thể đảo ngược
## Nếu AMOC ngừng hoạt động thì sao?
Thảm họa toàn cầu đó mọi người ơi:
- Mực nước biển dọc bờ Đông nước Mỹ sẽ tăng vọt
- Châu Âu có thể rơi vào những mùa đông lạnh kinh hoàng
- Các hệ thống gió mùa ở châu Phi sẽ thay đổi, gây ra những đợt hạn hán kéo dài
Một số nhà khoa học coi "đốm lạnh" này như dấu vân tay của sự thay đổi AMOC, vì đây chính là khu vực nhận phần lớn lượng nhiệt mà AMOC vận chuyển tới.
## Nghiên cứu phát hiện ra sao?
Để hiểu rõ hơn chuyện gì đang xảy ra, các nhà nghiên cứu đã kết hợp data nhiệt đại dương thu thập từ thiết bị đo đạc và vệ tinh với các mô hình khí hậu.
Họ phát hiện hiện tượng lạnh đi ở "đốm lạnh" không chỉ xảy ra trên bề mặt mà còn lan xuống tận các tầng nước sâu, nơi các điều kiện khí quyển như gió và mây có ảnh hưởng yếu hơn nhiều.
Nghiên cứu cho thấy mọi dấu hiệu đều chỉ ra vai trò của AMOC. Theo nhà khoa học Stefan Rahmstorf - đồng tác giả nghiên cứu và giáo sư vật lý – hải dương học tại ĐH Potsdam (Đức), AMOC đang làm thay đổi quá trình vận chuyển nhiệt trong đại dương, và chính điều đó dẫn tới sự lạnh đi của "đốm lạnh".
Ông cũng cho biết còn có rất nhiều bằng chứng khác, độc lập với hiện tượng "đốm lạnh", cho thấy AMOC đang suy yếu. Một số nghiên cứu thậm chí cho rằng hệ thống này hiện ở trạng thái yếu nhất trong khoảng 1.000 năm qua luôn đấy
Ông René van Westen - nhà nghiên cứu về biển và khí quyển tại ĐH Utrecht, cho biết các nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng những điều kiện khí quyển đơn thuần cũng có thể tạo ra "đốm lạnh". Tuy nhiên, việc nghiên cứu mới tìm thấy kết quả nhất quán trên nhiều bộ dữ liệu khác nhau đã củng cố độ tin cậy của các kết luận.
Nguồn: soha.vn
Các nhà khoa học vừa mới giải mã được bí ẩn này, và plot twist là: đây chính là dấu hiệu cảnh báo rằng chúng ta đang lao nhanh về phía một điểm tới hạn siêu nguy hiểm của biến đổi khí hậu luôn!
Vùng biển này – được gọi là "đốm lạnh" hoặc "hố nóng lên" (warming hole) – đã mát đi gần 1 độ C kể từ năm 1900. Nghe có vẻ ít nhưng thực ra là rất đáng lo đấy nhé!
Từ trước đến giờ, giới khoa học vẫn tranh cãi không ngừng: liệu hiện tượng kỳ lạ này có phải do đại dương mất nhiệt từ bề mặt vì gió và mây thay đổi, hay đây là dấu hiệu cho thấy một hệ thống hải lưu siêu quan trọng đang yếu dần?
Và câu trả lời là... phương án 2 luôn, và nó đáng lo hơn mọi người nghĩ nhiều
## Hệ thống AMOC là gì mà nguy hiểm thế?
Hệ thống hoàn lưu kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC) hoạt động như một băng chuyền khổng lồ trong đại dương, đưa nước ấm từ vùng nhiệt đới lên Bắc bán cầu, nơi nước nguội đi, chìm xuống rồi chảy ngược lại phía nam.
Nhiều nghiên cứu cho thấy hệ thống này đang suy yếu khi Trái Đất nóng lên do con người gây ra làm tan băng và khiến lượng nước ngọt đổ vào đại dương tăng vọt, phá vỡ cái cân bằng siêu mong manh giữa nhiệt độ và độ mặn vốn duy trì AMOC.
Một số nhà khoa học cảnh báo AMOC đang tiến gần đến điểm tới hạn, có thể ngay trong thế kỷ này luôn, nghĩa là viễn cảnh nó sụp đổ sẽ trở nên... không thể đảo ngược
## Nếu AMOC ngừng hoạt động thì sao?
Thảm họa toàn cầu đó mọi người ơi:
- Mực nước biển dọc bờ Đông nước Mỹ sẽ tăng vọt
- Châu Âu có thể rơi vào những mùa đông lạnh kinh hoàng
- Các hệ thống gió mùa ở châu Phi sẽ thay đổi, gây ra những đợt hạn hán kéo dài
Một số nhà khoa học coi "đốm lạnh" này như dấu vân tay của sự thay đổi AMOC, vì đây chính là khu vực nhận phần lớn lượng nhiệt mà AMOC vận chuyển tới.
## Nghiên cứu phát hiện ra sao?
Để hiểu rõ hơn chuyện gì đang xảy ra, các nhà nghiên cứu đã kết hợp data nhiệt đại dương thu thập từ thiết bị đo đạc và vệ tinh với các mô hình khí hậu.
Họ phát hiện hiện tượng lạnh đi ở "đốm lạnh" không chỉ xảy ra trên bề mặt mà còn lan xuống tận các tầng nước sâu, nơi các điều kiện khí quyển như gió và mây có ảnh hưởng yếu hơn nhiều.
Nghiên cứu cho thấy mọi dấu hiệu đều chỉ ra vai trò của AMOC. Theo nhà khoa học Stefan Rahmstorf - đồng tác giả nghiên cứu và giáo sư vật lý – hải dương học tại ĐH Potsdam (Đức), AMOC đang làm thay đổi quá trình vận chuyển nhiệt trong đại dương, và chính điều đó dẫn tới sự lạnh đi của "đốm lạnh".
Ông cũng cho biết còn có rất nhiều bằng chứng khác, độc lập với hiện tượng "đốm lạnh", cho thấy AMOC đang suy yếu. Một số nghiên cứu thậm chí cho rằng hệ thống này hiện ở trạng thái yếu nhất trong khoảng 1.000 năm qua luôn đấy
Ông René van Westen - nhà nghiên cứu về biển và khí quyển tại ĐH Utrecht, cho biết các nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng những điều kiện khí quyển đơn thuần cũng có thể tạo ra "đốm lạnh". Tuy nhiên, việc nghiên cứu mới tìm thấy kết quả nhất quán trên nhiều bộ dữ liệu khác nhau đã củng cố độ tin cậy của các kết luận.
Nguồn: soha.vn