Muốn chặn đứng đường lây của con virus xảo quyệt này thì không còn cách nào khác ngoài 3 động tác vàng: đeo khẩu trang chuẩn không cần chỉnh, rửa tay với xà phòng như rửa tội, và giữ khoảng cách với người khác trên 2m nhé!
Dạo gần đây hội mê sức khỏe và quan tâm đến đại dịch Covid-19 đang tranh cãi ầm ĩ về việc virus SARS-CoV-2 này lây như thế nào đúng không nào?
WHO nói gì về chuyện này?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định virus Covid-19 lây chủ yếu qua đường giọt bắn (droplet) và tiếp xúc trực tiếp. Nhưng một số ý kiến lại cho rằng nó bay luôn trong không khí (airborne) và lây qua tiếp xúc. Vậy sự thật là gì?
Để clear hết mọi thắc mắc, mình xin phép chia sẻ vài point quan trọng về vấn đề này nha!
Trước tiên, cùng hiểu rõ con đường lây nhiễm là gì đã
WHO trong tài liệu hướng dẫn phòng chống đại dịch năm 2014 có giải thích rằng các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp có thể lây lan qua giọt bắn với nhiều size khác nhau. Cụ thể:
• Giọt mịn có đường kính lớn hơn 5-10 micromet → gọi là giọt bắn (droplet)
• Giọt mịn có đường kính nhỏ hơn 5 micromet → gọi là giọt nhân (nuclei)
Khi virus lây qua giọt nhân thì mới gọi là lây qua không khí đó các bạn!
Bằng chứng từ nghiên cứu nói gì?
Theo các bằng chứng hiện có thì virus Covid-19 chủ yếu lây từ người sang người qua giọt bắn hô hấp và tiếp xúc trực tiếp thôi.
Một phân tích siêu chi tiết về 75.465 ca bệnh Covid-19 ở Trung Quốc do nhóm các chuyên gia dịch tễ học đỉnh cao từ Trung tâm bệnh truyền nhiễm quốc gia Singapore công bố ngày 4 tháng 3 năm 2020 cho thấy: KHÔNG có ca nào lây qua đường không khí (giọt nhân) cả!
Lây qua giọt bắn là sao?
Giọt bắn lây nhiễm xảy ra khi bạn đứng gần người bị bệnh đường hô hấp (trong phạm vi dưới 2m, đặc biệt là dưới 1m) mà họ ho, hắt hơi, khạc nhổ... Lúc này các màng nhầy trong miệng, mũi hoặc mắt của bạn có nguy cơ bị phơi nhiễm với giọt bắn chứa virus. Nguy hiểm lắm các bạn ơi!
Ngoài ra, virus còn có thể bám lên các vật dụng xung quanh người bệnh khi giọt bắn chứa virus dính vào bề mặt. Vậy là có 2 cách lây:
• Trực tiếp: Tiếp xúc với bệnh nhân
• Gián tiếp: Sờ vào đồ vật người bệnh dùng như ống nghe, nhiệt kế
Virus cũng có thể lây khi bạn sờ tay vào các bề mặt có virus từ giọt bắn bám vào như: nút bấm thang máy, điện thoại, vô lăng xe, khẩu trang... Sau đó bạn lại đưa tay lên sờ mặt, miệng, mũi, mắt → virus có cơ hội xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh luôn!
Vậy lây qua không khí có thật không?
Lây qua không khí khác với lây qua giọt bắn ở chỗ: vi khuẩn/virus tồn tại trong các hạt nhỏ hơn 5 micromet, có thể bay lơ lửng lâu trong không khí và truyền sang người khác ở khoảng cách xa hơn 1 mét.
Với Covid-19, lây qua không khí CHỈ xảy ra trong những tình huống đặc biệt khi có các thủ thuật y tế tạo ra khí dung (aerosol) như:
• Đặt ống nội khí quản
• Chụp khí quản, hút dịch
• Phun khí dung
• Thông khí quản
• Lật bệnh nhân nằm sấp
• Tháo máy thở
• Lọc máu dưỡng khí
• Mở khí quản
• Hồi sức tim phổi...
Còn lây qua đường tiêu hóa thì sao?
Có vài bằng chứng cho thấy Covid-19 có thể lây qua đường tiêu hóa và virus có trong phân. Nhưng cho đến giờ mới chỉ có một nghiên cứu từ một mẫu phân thôi. Và quan trọng là: chưa có báo cáo nào về việc lây lan Covid-19 qua đường phân-miệng đâu nhé!
Vậy làm sao để chiến thắng đại dịch?
Để chặn đứng con đường lây lan của virus và bảo vệ bản thân khỏi Covid-19, mỗi người chúng ta cần thực hiện 3 biện pháp vàng:
Đeo khẩu trang đúng cách Rửa tay thường xuyên với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn Giữ khoảng cách với người khác trên 2mNguồn: soha.vn