Virus Nipah đang gây náo loạn ở Ấn Độ, các nước châu Á siết chặt kiểm tra sân bay
Virus Nipah là loại virus nguy hiểm lây từ động vật sang người, nhưng cũng có thể truyền qua đồ ăn bẩn hoặc từ người sang người luôn nha mọi người ơi!
Dạo này, sự bùng phát virus Nipah tại bang Tây Bengal (Ấn Độ) đang khiến Trung Quốc và nhiều nước Đông Nam Á phải căng não, đặc biệt là khi hàng triệu người chuẩn bị đi du lịch dịp Tết Nguyên đán. Từ tháng 12/2025, đã có 2 ca nhiễm được xác nhận tại Tây Bengal, theo Bộ Y tế Ấn Độ công bố hôm 28/1. Theo Reuters, 2 người này đều là nhân viên y tế và đang được điều trị tại bệnh viện địa phương. Tin vui là trong 196 người tiếp xúc với các ca bệnh này, tất cả đều không có triệu chứng và test âm tính rồi nha!
Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Nepal và Malaysia đã thắt chặt sàng lọc tại sân bay quốc tế rồi đó. Bộ Y tế Thái Lan cho biết họ đã chuẩn bị khu vực đỗ máy bay riêng cho các chuyến bay từ vùng dịch, và hành khách phải khai báo y tế trước khi nhập cảnh. Máy quét nhiệt đã được lắp đặt tại sân bay Suvarnabhumi ở Bangkok để check xem ai bị sốt hay có triệu chứng lạ không. Còn CCTV của Trung Quốc báo cáo rằng nước này chưa có ca nào, nhưng vẫn phải đề phòng trường hợp "nhập khẩu" nên đã tăng cường kiểm soát biên giới.
Lịch sử bùng phát virus Nipah - Từ 1998 đến nay
Lần đầu tiên virus Nipah xuất hiện là vào năm 1998 khi người chăn nuôi lợn và bán thịt ở Malaysia và Singapore bị lây từ lợn bệnh. Ít nhất 250 người nhiễm, hơn 100 người tử vong luôn đó! Năm 2014, các ca nhiễm ở Philippines liên quan đến việc giết mổ và ăn thịt ngựa bị nhiễm bệnh.
Từ năm 2001, virus này cứ tái diễn lẻ tẻ ở Nam Á, đặc biệt là Bangladesh và Ấn Độ. Theo WHO, các đợt bùng phát ở Bangladesh liên quan đến việc uống nhựa cọ tươi bị nhiễm bẩn, tiếp xúc gần với dịch tiết của người khác, và chăm sóc bệnh nhân.
WHO cho biết ca nhiễm đầu tiên ở Ấn Độ được ghi nhận tại Tây Bengal vào năm 2007, nhưng đợt bùng phát trước đó ở thành phố Siliguri đã xảy ra từ năm 2001 rồi. Đợt dịch ở Siliguri năm 2001 xảy ra trong bệnh viện, 75% số ca là nhân viên y tế hoặc người đến thăm bệnh. Từ năm 2018, hàng chục ca tử vong được báo cáo tại bang Kerala, nơi được coi là vùng nguy hiểm nhất thế giới với virus này.
Một số chuyên gia cho rằng dịch bùng phát do người ta ăn trái cây bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi , trong khi Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Ấn Độ nói virus có thể lây qua không khí luôn. Nguyên nhân đợt dịch mới nhất ở Tây Bengal vẫn chưa rõ, sau nhiều thập kỷ không có ca nào.
Triệu chứng và thời gian ủ bệnh - Cần nhận biết sớm!
Thời gian ủ bệnh (từ lúc nhiễm đến khi có triệu chứng) dao động từ 3-14 ngày, có khi lên đến 45 ngày luôn á! Một số người nhiễm không có triệu chứng, nhưng đa số sẽ bị sốt và có triệu chứng liên quan đến não (đau đầu, lú lẫn) hoặc phổi (khó thở, ho).
Các triệu chứng thường gặp khác gồm: ớn lạnh, mệt mỏi, buồn ngủ, chóng mặt, nôn mửa và tiêu chảy. Bệnh nặng đặc biệt nguy hiểm với những người có triệu chứng thần kinh, tiến triển thành phù não (viêm não) và thường dẫn đến tử vong.
Hầu hết người sống sót hồi phục hoàn toàn, nhưng khoảng 1/5 người có di chứng thần kinh lâu dài. Rất khó phân biệt Nipah với các bệnh khác nếu không xét nghiệm trong phòng lab. Xét nghiệm chính là RT-PCR trên mẫu hô hấp, máu hoặc dịch não tủy. Xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể trong máu cũng được dùng.
Điều trị và phòng ngừa - Chưa có thuốc đặc trị!
Mặc dù chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, nhưng chẩn đoán sớm giúp chăm sóc hỗ trợ kịp thời. Với các bệnh virus nghiêm trọng, chăm sóc y tế chất lượng cao có thể cứu mạng gồm: xác định biến chứng (sưng não, viêm phổi, tổn thương cơ quan khác), cá nhân hóa điều trị theo tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, điều trị bằng oxy khi cần, áp dụng liệu pháp hỗ trợ cơ quan (thở máy, lọc thận) và đảm bảo bù nước, dinh dưỡng đầy đủ với theo dõi thường xuyên.
Hiện tại chưa có thuốc hoặc vắc xin nào được phê duyệt để điều trị virus Nipah. WHO đã xác định đây là bệnh ưu tiên trong Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển. Một loạt sản phẩm tiềm năng đang ở các giai đoạn phát triển khác nhau.
Các mẫu từ bệnh nhân tiềm ẩn nguy cơ sinh học cao. Xét nghiệm phải được tiến hành trong điều kiện an toàn sinh học tối đa, do nhân viên được đào tạo trong phòng lab trang bị phù hợp xử lý.
Biện pháp phòng ngừa cụ thể - Áp dụng ngay! ️
Nâng cao nhận thức về yếu tố nguy cơ và biện pháp bảo vệ bản thân là cực kỳ quan trọng nha! Dùng vật che chắn (như tấm chắn nhựa cây bằng tre) để ngăn dơi lại gần nơi thu gom nhựa cây có thể hữu ích đó. Nước ép chà là mới thu hoạch nên đun sôi, và quả chà là phải rửa sạch, gọt vỏ kỹ trước khi ăn.
Nhớ đeo găng tay và mặc đồ bảo hộ khi xử lý động vật bị bệnh như lợn hoặc ngựa, và trong quy trình giết mổ, tiêu hủy nhé!
Trong các đợt dịch Nipah trước liên quan đến trang trại lợn, một số biện pháp đã được thực hiện để giảm lây truyền gồm: vệ sinh và khử trùng trang trại thường xuyên, kỹ lưỡng; cách ly chuồng trại khi nghi ngờ nhiễm bệnh; tiêu hủy động vật bị nhiễm; giám sát chặt chẽ việc chôn cất hoặc thiêu hủy xác; và hạn chế hoặc cấm vận chuyển động vật từ trang trại bị nhiễm đến nơi khác.
Mọi người nhớ cập nhật thông tin và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng nhé!
Nguồn: svvn.tienphong.vn