Đái tháo đường (ĐTĐ) typ 2 là căn bệnh về rối loạn chuyển hóa đường (glucose) mạn tính mà ai cũng nên để ý đó nha!
Từ lúc cơ thể bắt đầu rối loạn dung nạp glucose (giai đoạn tiền ĐTĐ) cho đến khi "chính thức" mắc bệnh ĐTĐ, thường mất từ 5-10 năm luôn. Vậy làm sao để phát hiện sớm, ngăn biến chứng nguy hiểm nhỉ?
Đợi triệu chứng rầm rộ thì đã muộn rồi bạn ơi!
Khi thấy ăn nhiều, đi tiểu nhiều, sút cân... thì bệnh đã âm thầm "hoành hành" trong người khoảng 3-5 năm rồi đấy. Vậy muốn xác định bệnh sớm, từ khi chưa có các triệu chứng này thì phải làm gì?
Xét nghiệm đường niệu có còn "xịn" không?
Khi đường trong máu vượt ngưỡng, thận không hấp thu kịp và glucose sẽ xuất hiện trong nước tiểu. Đó là lý do glucose niệu được dùng để sàng lọc ĐTĐ.
Tuy nhiên, giờ xét nghiệm này ít được tin dùng hơn vì một số người có ngưỡng thận thấp, khả năng tái hấp thu kém, đường máu chưa cao mà đã có đường trong nước tiểu rồi.
Mặt khác, một số bệnh lý về rối loạn enzym bẩm sinh sẽ xuất hiện các loại đường khác như fructose, galactose và cũng cho kết quả dương tính. Vì thế giờ người ta chuyển sang xét nghiệm đường máu cho chuẩn hơn!
Các test xét nghiệm đường máu phổ biến
Để xác định có bị ĐTĐ không, bác sĩ thường làm các test sau:
• Xét nghiệm nồng độ đường huyết lúc đói
• Xét nghiệm dung nạp glucose
• Xét nghiệm Hemoglobin A1C
• Xét nghiệm máu ngẫu nhiên (lúc không đói)
Chỉ xét nghiệm đói thôi thì chưa đủ nha!
Việc xét nghiệm thông thường đường máu lúc đói chẩn đoán chưa đầy đủ. Có trường hợp bệnh nhân giai đoạn đầu chỉ tăng đường huyết sau ăn nên không phát hiện được bệnh luôn.
Giờ muốn chẩn đoán sớm cần làm nghiệm pháp tăng đường máu, đây là tiêu chuẩn vàng để đánh giá chẩn đoán sớm xem có mắc ĐTĐ hay không dù chưa có bất cứ triệu chứng gì.
HbA1c là gì mà "xịn" vậy?
Người ta có thể dùng chỉ số HbA1c để chẩn đoán ĐTĐ, tuy nhiên không phải phòng xét nghiệm nào cũng đạt các tiêu chuẩn khắt khe để cho kết quả chính xác.
HbA1c là chỉ số thể hiện tỷ lệ gắn kết của đường với Hemoglobin (Hb) - một thành phần cấu tạo nên tế bào hồng cầu, có vai trò vận chuyển oxy trong máu.
Trong khi lượng đường trong máu có thể thay đổi từng ngày tùy vào chế độ ăn uống, sinh hoạt, thì chỉ số HbA1C hằng định trong suốt đời sống của hồng cầu, khoảng 120 ngày. Ổn định hơn hẳn đúng không!
Chỉ số HbA1c bao nhiêu là ổn?
Bình thường HbA1c có giá trị trong khoảng 4-6%. Khi HbA1c tăng trên bình thường 1% tương ứng với giá trị đường huyết tăng lên 30mg/dl (~1.7 mmol/L).
Xét nghiệm HbA1c sẽ cho biết mức đường huyết trung bình trong 2-3 tháng gần nhất. Đây là xét nghiệm tốt nhất để giúp bác sĩ theo dõi và đánh giá quá trình kiểm soát đường huyết.
• HbA1c > 10%: Đường huyết được kiểm soát kém
• HbA1c < 6.5%: Đường huyết được kiểm soát tốt
Vậy nên làm test nào?
Trong các test xét nghiệm đường máu, với các cơ sở y tế được đầu tư ở mức trung bình, nghiệm pháp tăng đường máu vẫn là nghiệm pháp tốt nhất giúp chẩn đoán sớm cho người bệnh đó!
Nguồn: soha.vn