MeoKiki8646
New member
Báo GD&TĐ đã có buổi "bóc phốt" cùng bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga về sự thật đằng sau các gói tầm soát ung thư đang "hot" rần rần hiện nay.
- Dạo này các gói tầm soát ung thư xuất hiện nhiều như nấm sau mưa với đủ loại giá cả, đủ kiểu "công dụng thần thánh". Bác sĩ nghĩ sao về chuyện này?
• Việt Nam đang ở mức khá "nguy" về nguy cơ ung thư đấy các bạn ơi.
Số liệu cho thấy, mỗi năm có khoảng 150/100 nghìn dân bị ung thư. Vấn đề là người Việt mình hay phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn quá rồi. Khả năng "comeback" và sống thêm sau 5 năm cũng thấp hơn so với các nước khác.
Chính vì thế, mấy năm gần đây, ngành Y tế cố gắng tìm cách chẩn đoán sớm hơn, giúp bệnh nhân có cơ hội điều trị tốt hơn, sống khỏe hơn.
Nhưng trong bối cảnh này, các dịch vụ xét nghiệm ung thư phát triển kiểu "trăm hoa đua nở" luôn. Thậm chí, có nhiều quảng cáo "câu view" không đúng sự thật nữa chứ.
Thực tế, mình thấy các bệnh viện đang thiết kế những gói tầm soát ung thư dựa trên... tiền là chính.
Nói dễ hiểu là: bạn bỏ ra càng nhiều tiền thì được tầm soát càng nhiều loại ung thư, ít tiền thì ít loại thôi
Đây hoàn toàn là cách làm mang tính thương mại chứ không quan tâm đến sức khỏe người dân là chính.
Mình đã "lục lọi" các gói tầm soát ung thư ở một vài cơ sở y tế. Có những gói yêu cầu làm siêu nhiều xét nghiệm đắt đỏ, thậm chí gây xâm lấn như chụp CT, hay chụp PET/CT từ đầu đến chân luôn.
Đây là những biện pháp không hợp lý về mặt y học chút nào.
Tầm soát ung thư là tốt đấy, nhưng phải phù hợp với từng người. Chỉ nên tầm soát ở những người có nguy cơ cao, hoặc các loại ung thư phổ biến theo giới tính.
Theo mình, cần có một "cheat sheet" từ Bộ Y tế về việc ở độ tuổi nào nên tầm soát ung thư gì, chọn xét nghiệm ít xâm lấn, không "móc hầu bao" quá nhiều.
- Nhiều người nói rằng, nếu có tiền, họ sẵn sàng làm tầm soát "full bộ" để tâm lý yên tâm hơn. Bác sĩ nghĩ sao về quan điểm này? Làm sao để cân bằng giữa chi phí và bảo vệ sức khỏe?
• Tâm lý đó là dễ hiểu mà. Mình cũng nhận được không ít tin nhắn, câu hỏi của mọi người về chuyện này.
Thực tế nhiều người đang "hoang mang lắm" trước ung thư.
Họ thà bỏ ra vài triệu, vài chục triệu để giải quyết vấn đề tâm lý, còn hơn là lo lắng "điên đầu" rằng một ngày nào đó mình sẽ phát hiện bệnh muộn
Vì tâm lý này mà giờ người dân như đang lạc vào "mê hồn trận" của các gói tầm soát ung thư.
Đáng buồn hơn là người dân cũng không biết "nhờ vả" ai. Bởi bác sĩ ở bệnh viện công thì quá "bận rộn" để tư vấn kỹ. Còn ở bệnh viện tư, họ lại chịu áp lực doanh thu.
Nhưng trước hết, mọi người hãy "bình tĩnh nhé". So với thế giới, tỷ lệ mắc mới cũng như bệnh nhân ung thư ở Việt Nam không cao lắm đâu, chỉ ở nhóm giữa thôi. Để giải quyết vấn đề này, các cơ quan chức năng cần có thông tin rõ ràng hơn trên các trang tin chính thống.
Ví dụ, người trẻ không hút thuốc thì không nên tầm soát ung thư phổi. Hay tầm soát ung thư đại tràng, dạ dày cũng tùy vào độ tuổi.
Còn mọi người thì hãy "lắng nghe cơ thể mình" nhé. Khi thực sự có vấn đề như ăn không ngon, sụt cân không rõ lý do, hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa.
Từ đó, bác sĩ sẽ hướng dẫn cần làm gì, thay vì "mù quáng" chạy theo quảng cáo trên mạng.
Một điều cực kỳ quan trọng nữa là hãy đi khám sức khỏe định kỳ và sống khỏe, sống healthy nhé!
- Gần đây trên mạng hay thấy quảng cáo xét nghiệm máu tầm soát ung thư "xịn sò" lắm. Bác sĩ đánh giá thế nào về phương pháp này?
• Rất nhiều người chia sẻ, khi đi khám sức khỏe định kỳ, họ được "mời chào" xét nghiệm máu để tầm soát ung thư. Tuy nhiên, phương pháp này không có giá trị lắm đâu, tình trạng âm tính giả và dương tính giả đều cao.
Kết quả của phương pháp này có thể khiến mọi người lo lắng "vô cớ" và cuối cùng vẫn phải làm xét nghiệm chuyên sâu thôi.
Đương nhiên phương pháp này vẫn có ích đấy, nhưng không "phải dạng" lắm. Với phương pháp tìm dấu ấn ung thư, mỗi loại ung thư có thể làm một số hoạt chất trong máu tăng lên. Khi xét nghiệm thấy tăng, thì phải làm thêm xét nghiệm khác nữa.
Trong một số trường hợp, người bệnh chỉ bị viêm hoặc bất thường chứ không phải ung thư. Kết quả đó sẽ khiến mọi người "stress" vô cùng. Cuối cùng vẫn phải chụp cộng hưởng từ, CT hoặc sinh thiết.
Kể cả phương pháp xét nghiệm gen cũng không thể chẩn đoán ung thư được. Có người thiếu một số gen nào đó thì sẽ có nguy cơ ung thư. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ đang mắc bệnh đâu nhé!
Nguồn: soha.vn