QueenMan2k4
New member
Clip con cá vàng "không đầu" vẫn bơi tung tăng suốt 2 tuần đang gây bão mạng xã hội, khiến netizen vừa rợn người vừa tò mò muốn biết cơ chế sinh tồn siêu đỉnh này là sao
Mấy ngày gần đây, MXH đang share ầm ầm hình ảnh một con cá vàng với phần đầu gần như "bay màu", lộ cả xương trắng nhưng vẫn bơi được trong bể. Theo người quay clip, tình trạng này đã kéo dài tận 2 tuần luôn nha, đủ để ai cũng phải ngỡ ngàng.
Đằng sau "phép màu" này thực ra là cả một loạt cơ chế sinh học đặc biệt của cá, phản ánh khả năng sống dai đến kinh ngạc của các loài động vật có xương sống bậc thấp.
Con cá trong clip là loại cá vàng phổ thông, giá rẻ và khỏe lắm, thường được dùng làm cá mồi. Theo lời người nuôi, con cá không phải bị chém đầu đột ngột đâu mà nhiều khả năng là bị bệnh trước đó rồi. Các bệnh thường gặp trong môi trường nước kém quality, như nấm thủy mi chẳng hạn, có thể làm mô mềm ở đầu bị hoại tử. Khi thức ăn trong bể không đủ, các con cá khác đã... gặm nhấm phần mô hoại tử này, khiến vết thương càng ngày càng rộng ra. Nước bẩn tiếp tục làm mô mới hoại tử, tạo thành một vòng lặp bệnh lý kéo dài
Để hiểu tại sao con cá này vẫn sống, phải nhìn vào cấu trúc thần kinh của cá mới được. Não cá không tập trung thành một khối to như người mình mà được xếp theo dạng tuyến tính. Phần phía trước lo các chức năng xịn sò như ngửi, nhớ và xử lý hình ảnh. Trong trường hợp con cá này, các phần đó đã bị phá hủy rồi. Nhưng điểm mấu chốt ở đây là hành não, bộ phận quan trọng nhất để duy trì sự sống, lại nằm sâu phía sau, gần chỗ nối với tủy sống.
Cấu trúc não của cá vàng không tập trung như não người mà xếp thành dạng tuyến tính, giống như một chuỗi kẹo hồ lô ý. Phần trước cùng là đại não, lo chuyện ngửi, giao tiếp và nhớ, tiếp theo là phần xử lý thị giác. Trong tai nạn này, các phần đó đã destroyed hết rồi. Tuy nhiên, phần quan trọng nhất là hành não, nằm sâu phía sau hộp sọ, vẫn còn nối với tủy sống.
Hành não đóng vai trò như "bộ mã nền" của sự sống, điều khiển hô hấp và nhịp tim. Chỉ cần bộ phận này còn nguyên là cá vẫn có thể thở bằng mang và duy trì tuần hoàn máu. Trong video, nắp mang của cá vẫn còn tương đối nguyên, điều này cho thấy vùng bảo vệ hành não không bị tổn thương. Đây chính là ranh giới sinh tử quyết định việc cá còn sống hay không đó
Không chỉ tồn tại, con cá còn bơi và tránh va chạm được luôn. Điều này liên quan đến cơ chế điều khiển vận động đặc biệt của cá. Động tác bơi lội không cần não phải ra lệnh liên tục, mà được tạo ra bởi các mạng neuron tự động trong tủy sống, gọi là bộ tạo nhịp trung tâm. Khi não còn nguyên, nó đóng vai trò điều chỉnh và "hãm phanh". Khi đại não bị phá hủy, cơ chế hãm này mất luôn, khiến cá rơi vào trạng thái bơi liên tục.
Hành não là trung tâm điều khiển nhịp thở và tim đập. Chỉ cần bộ phận này còn nguyên là cá vẫn có khả năng sống về mặt sinh lý. Trong video, nắp mang của cá vẫn còn tương đối nguyên vẹn. Điều này rất quan trọng vì phía sau nắp mang chính là nơi bảo vệ phần sau của não, bao gồm hành não. Do đó, bộ phận sống còn này không bị tổn thương.
Ngoài ra, cá còn có hệ thống đường bên, một mạng lưới cảm biến áp lực dọc theo hai bên thân. Hệ thống này giúp cá cảm nhận sự thay đổi của dòng nước và vật cản xung quanh, hoạt động như một dạng sonar sinh học vậy. Nhờ vậy, ngay cả khi không còn thị giác, cá vẫn có thể xoay hướng trước khi đâm vào thành bể
Dù vậy, sự sống của con cá này không thể kéo dài mãi được. Nguyên nhân tử vong cuối cùng không phải từ vết thương, mà từ môi trường nước ngọt. Cá nước ngọt luôn phải đối mặt với áp suất thẩm thấu, vì nồng độ muối trong cơ thể cao hơn bên ngoài. Da và vảy bình thường giúp hạn chế nước xâm nhập, trong khi thận đào thải lượng nước dư thừa. Tuy nhiên, với một vết thương lớn ở đầu, nước ngọt liên tục tràn vào máu, làm loãng dịch thể và phá vỡ cân bằng điện giải.
Theo tạp chí khoa học Science Daily, một số loài cá có khả năng tái tạo lại mô bị tổn thương chưa liền sẹo về hình dạng hoàn hảo ban đầu của chúng, chẳng hạn như cá sọc ngựa có khả năng phục hồi mô tim bị tổn thương để có lại trái tim khỏe mạnh.
Dù cá là động vật biến nhiệt, trao đổi chất chậm và có thể chịu đói trong thời gian dài, nhưng thận và các bơm ion của chúng không thể chống đỡ lâu dài trước sự pha loãng nghiêm trọng này. Cuối cùng, cá sẽ chết vì rối loạn điện giải nặng, đặc biệt là hạ natri máu, dẫn đến sự sụp đổ toàn bộ hệ thống sinh lý
Nguồn: soha.vn
Mấy ngày gần đây, MXH đang share ầm ầm hình ảnh một con cá vàng với phần đầu gần như "bay màu", lộ cả xương trắng nhưng vẫn bơi được trong bể. Theo người quay clip, tình trạng này đã kéo dài tận 2 tuần luôn nha, đủ để ai cũng phải ngỡ ngàng.
Đằng sau "phép màu" này thực ra là cả một loạt cơ chế sinh học đặc biệt của cá, phản ánh khả năng sống dai đến kinh ngạc của các loài động vật có xương sống bậc thấp.
Con cá trong clip là loại cá vàng phổ thông, giá rẻ và khỏe lắm, thường được dùng làm cá mồi. Theo lời người nuôi, con cá không phải bị chém đầu đột ngột đâu mà nhiều khả năng là bị bệnh trước đó rồi. Các bệnh thường gặp trong môi trường nước kém quality, như nấm thủy mi chẳng hạn, có thể làm mô mềm ở đầu bị hoại tử. Khi thức ăn trong bể không đủ, các con cá khác đã... gặm nhấm phần mô hoại tử này, khiến vết thương càng ngày càng rộng ra. Nước bẩn tiếp tục làm mô mới hoại tử, tạo thành một vòng lặp bệnh lý kéo dài
Để hiểu tại sao con cá này vẫn sống, phải nhìn vào cấu trúc thần kinh của cá mới được. Não cá không tập trung thành một khối to như người mình mà được xếp theo dạng tuyến tính. Phần phía trước lo các chức năng xịn sò như ngửi, nhớ và xử lý hình ảnh. Trong trường hợp con cá này, các phần đó đã bị phá hủy rồi. Nhưng điểm mấu chốt ở đây là hành não, bộ phận quan trọng nhất để duy trì sự sống, lại nằm sâu phía sau, gần chỗ nối với tủy sống.
Cấu trúc não của cá vàng không tập trung như não người mà xếp thành dạng tuyến tính, giống như một chuỗi kẹo hồ lô ý. Phần trước cùng là đại não, lo chuyện ngửi, giao tiếp và nhớ, tiếp theo là phần xử lý thị giác. Trong tai nạn này, các phần đó đã destroyed hết rồi. Tuy nhiên, phần quan trọng nhất là hành não, nằm sâu phía sau hộp sọ, vẫn còn nối với tủy sống.
Hành não đóng vai trò như "bộ mã nền" của sự sống, điều khiển hô hấp và nhịp tim. Chỉ cần bộ phận này còn nguyên là cá vẫn có thể thở bằng mang và duy trì tuần hoàn máu. Trong video, nắp mang của cá vẫn còn tương đối nguyên, điều này cho thấy vùng bảo vệ hành não không bị tổn thương. Đây chính là ranh giới sinh tử quyết định việc cá còn sống hay không đó
Không chỉ tồn tại, con cá còn bơi và tránh va chạm được luôn. Điều này liên quan đến cơ chế điều khiển vận động đặc biệt của cá. Động tác bơi lội không cần não phải ra lệnh liên tục, mà được tạo ra bởi các mạng neuron tự động trong tủy sống, gọi là bộ tạo nhịp trung tâm. Khi não còn nguyên, nó đóng vai trò điều chỉnh và "hãm phanh". Khi đại não bị phá hủy, cơ chế hãm này mất luôn, khiến cá rơi vào trạng thái bơi liên tục.
Hành não là trung tâm điều khiển nhịp thở và tim đập. Chỉ cần bộ phận này còn nguyên là cá vẫn có khả năng sống về mặt sinh lý. Trong video, nắp mang của cá vẫn còn tương đối nguyên vẹn. Điều này rất quan trọng vì phía sau nắp mang chính là nơi bảo vệ phần sau của não, bao gồm hành não. Do đó, bộ phận sống còn này không bị tổn thương.
Ngoài ra, cá còn có hệ thống đường bên, một mạng lưới cảm biến áp lực dọc theo hai bên thân. Hệ thống này giúp cá cảm nhận sự thay đổi của dòng nước và vật cản xung quanh, hoạt động như một dạng sonar sinh học vậy. Nhờ vậy, ngay cả khi không còn thị giác, cá vẫn có thể xoay hướng trước khi đâm vào thành bể
Dù vậy, sự sống của con cá này không thể kéo dài mãi được. Nguyên nhân tử vong cuối cùng không phải từ vết thương, mà từ môi trường nước ngọt. Cá nước ngọt luôn phải đối mặt với áp suất thẩm thấu, vì nồng độ muối trong cơ thể cao hơn bên ngoài. Da và vảy bình thường giúp hạn chế nước xâm nhập, trong khi thận đào thải lượng nước dư thừa. Tuy nhiên, với một vết thương lớn ở đầu, nước ngọt liên tục tràn vào máu, làm loãng dịch thể và phá vỡ cân bằng điện giải.
Theo tạp chí khoa học Science Daily, một số loài cá có khả năng tái tạo lại mô bị tổn thương chưa liền sẹo về hình dạng hoàn hảo ban đầu của chúng, chẳng hạn như cá sọc ngựa có khả năng phục hồi mô tim bị tổn thương để có lại trái tim khỏe mạnh.
Dù cá là động vật biến nhiệt, trao đổi chất chậm và có thể chịu đói trong thời gian dài, nhưng thận và các bơm ion của chúng không thể chống đỡ lâu dài trước sự pha loãng nghiêm trọng này. Cuối cùng, cá sẽ chết vì rối loạn điện giải nặng, đặc biệt là hạ natri máu, dẫn đến sự sụp đổ toàn bộ hệ thống sinh lý
Nguồn: soha.vn