CrushTimNgoan
New member
Ai ngờ đâu, đại dịch Covid-19 lại vô tình "fix" được vấn đề ô nhiễm trầm trọng của Ấn Độ Xu hướng giảm ô nhiễm tương tự cũng đang xảy ra ở các nước áp dụng biện pháp phong tỏa diện rộng như Trung Quốc và châu Âu. Tuy nhiên, đây không hẳn là tin vui để ăn mừng đâu nhé!
Ngày 24/3, Ấn Độ đã ban hành lệnh phong tỏa với quy mô khủng nhất hành tinh, ảnh hưởng toàn bộ 1,3 tỉ dân số luôn.
Mục đích ban đầu là để ngăn chặn thảm họa từ sự lây lan của Covid-19 - thứ đã "quật ngã" nhiều quốc gia có nền y tế xịn sò hơn nhiều. Tính đến thời điểm đó, Ấn Độ đã xác nhận hơn 3000 ca nhiễm virus corona SARS-CoV-2, cùng 86 ca tử vong.
Dù việc thực thi còn gây nhiều tranh cãi về nhân quyền và tác động kinh tế với người nghèo, nhưng bất ngờ là nó lại mang đến giải pháp tạm thời cho vấn đề đã ám ảnh người Ấn Độ suốt hàng chục năm qua. Đó chính là ô nhiễm không khí! ️
Phong tỏa có nghĩa là toàn bộ người dân phải "cách ly xã hội" - social distancing, không được ra ngoài nếu không phải tình huống khẩn cấp. Mọi nhà máy, chợ họp, cửa hàng và đền chùa đều đóng cửa. Giao thông công cộng ngưng hoạt động, công trình xây dựng đình trệ. Dữ liệu sau đó cho thấy, rất nhiều thành phố lớn của Ấn Độ đã ghi nhận nồng độ bụi mịn PM 2.5 (bụi có kích thước nhỏ hơn 2,5 micromet) và khí NO2 giảm cực mạnh nha!
Được biết, PM 2.5 là tác nhân gây ô nhiễm nguy hiểm với khả năng lọt sâu vào phổi, tích tụ trong các cơ quan, xâm nhập vào máu và gây ra những căn bệnh đáng sợ. Nhưng lần đầu tiên sau cả chục năm, người dân của đất nước có tới 21 thành phố lọt top 30 địa điểm ô nhiễm nhất thế giới (số liệu năm 2019 từ Tổ chức Chất lượng không khí thế giới WAQ) mới được thấy màu trời xanh thực sự là như thế nào
Tại thủ đô New Delhi, số liệu quan trắc của Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và không khí sạch chỉ ra nồng độ bụi PM 2.5 giảm tới 71% chỉ sau 1 tuần - từ 91 microgram/m3 khí ngày 20/3 chỉ còn 26 vào ngày 27/3. Để so sánh thì WHO quy định nồng độ trên 25 đã được xem là "thiếu an toàn" rồi đó.
NO2 - một trong những khí thải từ phương tiện giao thông và nhà máy công nghiệp - cũng giảm 71% luôn! Các thành phố Mumbai, Chennai, Kolkata và Bangalore cũng ghi nhận sự cải thiện đáng kể về chất lượng không khí.
"Tôi đã không thấy màu trời xanh tại Delhi trong suốt 10 năm qua" - Jyoti Pande Lavakare, đồng sáng lập Care for Air - tổ chức môi trường của Ấn Độ chia sẻ. "Đó là điểm sáng hiếm hoi trong cơn khủng hoảng này. Ít nhất chúng tôi cũng có thể ra ngoài và hít thở một cách an toàn."
Trước khi lệnh phong tỏa chính thức ban hành vào ngày 25/3, các giai đoạn tạm dừng hoạt động trong nước của Ấn Độ cũng đã tạo ra những tác động nhất định rồi.
Gufran Beig - chuyên gia của SAFAR (Hệ thống nghiên cứu chất lượng không khí và dự báo thời tiết do Bộ khoa học Ấn Độ vận hành) cho biết, trong 3 tuần đầu tháng 3, nồng độ NO2 trong không khí đã giảm 40-50% tại Mumbai, Pune và Ahmedabad so với cùng kỳ 2 năm 2018 và 2019.
"Việc giảm thiểu khí thải từ nhiên liệu hóa thạch đã dần dần giảm được ô nhiễm môi trường" - Beig nhận định.
Với chủ trương tạm dừng hoạt động vào ngày 22/3, Ấn Độ đã chứng kiến lượng khí thải từ phương tiện giao thông thấp kỷ lục - theo phân tích của CREA. Các tác nhân ô nhiễm khác như bụi mịn PM2.5 và bụi PM10 cũng giảm đáng kể.
"Rất có khả năng kỷ lục ngày 22/3 sẽ bị phá vỡ khi chúng ta chứng kiến môi trường ngày càng sạch hơn sau đó, khi các ngành công nghiệp, giao thông vận tải giảm đi. Thậm chí nhu cầu tiêu dùng cũng giảm" - Sunil Dahiya, chuyên gia phân tích của CREA tại New Delhi cho biết.
Thực tế, xu hướng giảm ô nhiễm tương tự cũng xảy ra ở các nước thực hiện lệnh phong tỏa diện rộng như Trung Quốc và các quốc gia châu Âu. Tuy nhiên theo Dahiya, đây không hẳn là tin đáng mừng lắm.
"Đây là tình huống khó khăn mà cả thế giới phải đối mặt. Ô nhiễm quả là có giảm, nhưng chúng ta không thể đánh đổi nó bằng sự đau khổ của quá nhiều người" - Dahiya nhận xét.
"Chúng ta chỉ có thể sử dụng đợt phong tỏa này như một bài học cho tương lai thôi."
Với Ấn Độ, đây là bài học đắt giá nhưng vô cùng cần thiết ở thời điểm này
Tháng 11/2019, hàng trăm người đã đổ ra đường phố tại New Delhi, tổ chức tuần hành phản đối sau khi chứng kiến bầu trời thành phố bị bao phủ trong làn khói vàng nâu suốt nhiều ngày. Lúc đó, ô nhiễm không khí của New Delhi nghiêm trọng đến mức trường học phải đóng cửa, hàng không đình trệ, và ảnh hưởng đến nhiều thành phố khác ở miền bắc Ấn Độ.
4 tháng sau, lệnh phong tỏa vì đại dịch Covid-19 đã giúp bầu trời trở nên trong lành hơn. Tuy nhiên, việc phải sống chung với ô nhiễm quá lâu đã để lại hậu quả tiềm ẩn cho người Ấn Độ khi Covid-19 - một dịch bệnh về hô hấp xuất hiện.
Ấn Độ là một trong những quốc gia có tỉ lệ người mắc bệnh hô hấp cao nhất thế giới, và đứng đầu về số người mắc lao phổi. Trong khi đó theo WHO, đối tượng chịu rủi ro lớn nhất trong đại dịch Covid-19 là người cao tuổi và người có tiền sử bệnh nền hô hấp như hen suyễn
"Tỉ lệ mắc bệnh hô hấp rất cao, kể cả với người trẻ. Họ bị hen suyễn mãn tính đến mức máy xông mũi trở thành vật dụng cực kỳ bình thường đối với các gia đình có đủ điều kiện để trang bị" - Lavakare chia sẻ.
Xét ở phạm vi toàn cầu, số người chết mỗi năm vì ô nhiễm không khí có thể sánh ngang với một đại dịch - lên tới 7 triệu người theo số liệu từ WHO. Lavakare đánh giá, chuyện xảy ra trong những ngày phong tỏa là một hồi chuông cảnh tỉnh với Ấn Độ để hiểu rằng vấn đề nằm ở đâu.
"Rõ ràng đây không phải là phương pháp nên làm để giảm thiểu khí thải, nhưng nó là minh chứng cho thấy ô nhiễm không khí là sản phẩm của con người" - Lavakare cho biết. "Nó sẽ tạo ra động lực rất lớn, cho thấy chúng ta phải làm gì để giảm được ô nhiễm."
Dahiya thì nhận định cơn khủng hoảng virus corona có thể xem là cơ hội cho Ấn Độ cân nhắc đầu tư vào năng lượng sạch trong tương lai.
"Ấn Độ là đất nước phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch" - Dahiya cho biết. "Để giải quyết ô nhiễm, chúng ta phải nhắm vào đó."
"Khi dịch bệnh chấm dứt, sẽ thật thú vị để quan sát xem liệu chúng ta sẽ đầu tư bao nhiêu cho tương lai sạch hơn" - anh bổ sung. "Liệu chúng ta sẽ tiếp tục quay lại guồng máy cũ với nền công nghiệp dựa hoàn toàn vào nhiên liệu hóa thạch, hay hướng đến một lựa chọn bền vững hơn cho tương lai."
Nguồn: CNN
Nguồn: kenh14.vn