Năm nay mà nhắc đến chuyện IPO (chào bán cổ phiếu ra công chúng lần đầu), nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những thương hiệu cà phê quen thuộc. Trong đó, Bê_kave (tên thật là The Coffee House) từng được đồn đoán sẽ niêm yết trong năm 2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị gián đoạn bởi tác động của đại dịch và nhiều yếu tố khác
Không chỉ dừng lại ở việc bán cà phê, Bê_kave còn gây chú ý với mô hình tuyển dụng nhân viên part-time, đặc biệt là sinh viên. Nhiều ý kiến cho rằng chuỗi cà phê này đang dần trở thành "trung tâm bóc lột sinh viên" lớn nhất Việt Nam với chế độ làm việc và mức lương chưa thực sự hợp lý
Cô Vy phá đám kế hoạch IPO
The Coffee House vốn là một trong những chuỗi cà phê phát triển nhanh nhất tại Việt Nam trong giai đoạn 2015-2020. Với slogan "Cà phê của người Việt" và phong cách thiết kế trẻ trung, thương hiệu này nhanh chóng chiếm được cảm tình của giới trẻ, đặc biệt là sinh viên
Theo kế hoạch ban đầu, công ty dự kiến sẽ IPO để huy động vốn mở rộng thêm nhiều cửa hàng. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 (hay Cô Vy như giới trẻ vẫn gọi) đã làm đảo lộn mọi kế hoạch. Doanh thu sụt giảm, nhiều cửa hàng phải đóng cửa tạm thời, và việc IPO buộc phải hoãn lại
Mô hình tuyển dụng gây tranh cãi
Điều khiến The Coffee House bị "gọi tên" nhiều nhất chính là cách thức tuyển dụng và quản lý nhân viên part-time. Hầu hết nhân viên tại các cửa hàng đều là sinh viên làm thêm, với mức lương theo giờ dao động từ 20.000 - 30.000 đồng/giờ (tùy vị trí và thâm niên)
Nhiều sinh viên than phiền rằng:
• Mức lương thấp so với cường độ công việc
• Phải làm việc liên tục trong ca dài 6-8 tiếng mà không có giờ nghỉ hợp lý
• Thường xuyên bị "ép" tăng ca đột xuất vào cuối tuần và lễ Tết
• Chế độ phúc lợi chưa rõ ràng, không có bảo hiểm xã hội cho nhân viên part-time
• Bị phạt nặng nếu vi phạm quy định nhỏ như đến muộn vài phút
"Chiến lược" tối ưu chi phí nhân công?
Một số người trong ngành nhận định rằng The Coffee House đang áp dụng mô hình tối ưu hóa chi phí nhân công bằng cách chủ yếu thuê nhân viên part-time. Điều này giúp công ty tiết kiệm được khoản chi phí lớn cho bảo hiểm, phụ cấp và các chế độ đãi ngộ khác dành cho nhân viên chính thức
Với hàng trăm cửa hàng trên toàn quốc và mỗi cửa hàng có khoảng 10-15 nhân viên part-time, con số sinh viên làm việc tại đây lên đến hàng nghìn người. Nếu tính trung bình mỗi người bị "thiệt" khoảng vài chục nghìn đồng mỗi ca so với mức lương công bằng, tổng số tiền mà công ty tiết kiệm được là không nhỏ
Lời nói từ chính nhân viên cũ
Trên các diễn đàn sinh viên và mạng xã hội, không khó để tìm thấy những lời phàn nàn về môi trường làm việc tại The Coffee House:
"Mình làm được 3 tháng là nghỉ luôn. Lương thấp mà làm việc nhiều, sếp hay la mắng không lý do. Thà đi làm gia sư còn hơn" - một bạn sinh viên chia sẻ
"Ca cuối tuần toàn bị ép tăng ca, từ chối thì bị cắt ca tuần sau. Kiểu ép buộc gián tiếp ấy" - một nhân viên cũ bức xúc
Góc nhìn từ phía công ty
Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ. The Coffee House không phải là doanh nghiệp duy nhất áp dụng mô hình nhân viên part-time trong ngành F&B. Thậm chí, nhiều chuỗi cà phê và nhà hàng quốc tế cũng làm tương tự
Công ty cũng đã có những động thái cải thiện chế độ đãi ngộ như tăng lương cơ bản, tổ chức các chương trình đào tạo, và tạo cơ hội thăng tiến cho nhân viên xuất sắc. Tuy nhiên, những thay đổi này vẫn chưa đủ để xóa bỏ hình ảnh "bóc lột sinh viên" trong mắt dư luận
Tương lai nào cho The Coffee House?
Dù kế hoạch IPO bị hoãn, The Coffee House vẫn đang tiếp tục mở rộng hệ thống cửa hàng và phát triển thêm các sản phẩm mới. Tuy nhiên, nếu không cải thiện được hình ảnh về cách đối xử với nhân viên, thương hiệu này sẽ khó có thể giành được lòng tin từ chính những người trẻ - đối tượng khách hàng chính của mình
Việc IPO thành công hay không không chỉ phụ thuộc vào doanh thu, lợi nhuận mà còn vào uy tín và hình ảnh thương hiệu. Và hiện tại, The Coffee House đang đối mặt với không ít thách thức về mặt này
Nguồn: tinhte.vn