MinKute4009
New member
Loại cá xịn xò này đang được team bảo vệ Nghệ An túc trực 24/24 để tránh bị săn hết veo luôn các bạn ơi!
Con cá "sang chảnh" này là ai?
Cá Mát (Onychostoma gerlachi) - còn có biệt danh là cá sỉnh cao hay cá niên, chính là "lộc suối" huyền thoại mà người Nghệ An trân trọng từ xưa tới giờ.
Nó "check in" chủ yếu ở các dòng sông suối miền Bắc như sông Đà, sông Thao, sông Lô, sông Gấm. Riêng những bé cá Mát ở sông Giăng thì "visual" đỉnh của chóp: vảy hồng nhạt xinh xỉu, thân có 3-6 chấm đen đáng yêu, size nhỏ nhưng chất lượng max đỉnh!
Bé này sống thành hội nhóm ở các khe hốc đá nơi nước chảy xiết cực chill. Ban ngày chill dưới vực sâu, tối lên "ăn tối" với menu toàn món ngon: côn trùng, giun đỏ và rong rêu bám đá. Hàm dưới của cá Mát cứng và sắc nhọn, giúp cạp chặt vào đá, tạo ra những vệt trắng trên sỏi suối - đây chính là "hint" để người dân biết chỗ nào đông cá nhất đó!
Món đặc sản đắt xắt ra miếng
Ở Nghệ An, cá Mát là đặc sản vùng cao nổi đình nổi đám với tên gọi "Cá Mát sông Giăng" hay "Cá Mát miền Tây xứ Nghệ". Thịt trắng thơm phức, ít xương ít mỡ, chế biến kiểu gì cũng ngon: kho niêu đất, nướng than, chiên giòn hay nấu canh đều chuẩn không cần chỉnh!
Giá từ 250.000-350.000 đồng/kg luôn - đắt hơn cá suối thường gấp mấy lần nhưng vẫn khan hiếm phát sợ các bạn ơi!
"Lộc trời" gắn liền văn hóa vùng cao
Cá Mát không chỉ là món ăn ngon mà còn là một phần tâm hồn của đồng bào vùng cao. Tại Khe Cặt (xã Tam Thái), dòng suối trong veo giàu oxy là "nhà" lý tưởng của những đàn cá bơi lượn tung tăng. Bé cá này gắn liền với bữa cơm gia đình, lễ cúng và tuổi thơ của bao thế hệ người dân nơi đây.
Tương tự, suối Nậm Cướm ở xã Hùng Chân cũng là "trụ sở" của cá Mát cùng anh em cá suối khác. Người dân local xem việc bảo vệ cá như bảo vệ linh hồn của bản làng vậy!
Nguy cơ tuyệt chủng đang "real"
Nhưng mà đáng buồn là loài cá quý hiếm này đang "nguy to" vì bị khai thác quá đà: dùng chất nổ, chất độc, điện giật, lưới mắt nhỏ, thậm chí còn săn cả trong mùa sinh sản luôn!
Thêm vào đó, việc lấy sỏi, khai thác rừng và xả thải sinh hoạt làm môi trường sống của cá "tệ hơn rất nhiều". Từ năm 2007, cá Mát đã được xếp vào hạng "Sẽ nguy cấp" trong Sách đỏ Việt Nam rồi đó!
Lắp camera giám sát 24/7 - Nghiêm túc 100%
Trước tình hình "báo động đỏ", các địa phương đã "lên đồ" với nhiều mô hình bảo tồn siêu xịn. Tại xã Hùng Chân, Chỉ thị số 01-CT/ĐU về "Bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản gắn với bảo tồn cá Mát" được triển khai với đủ thứ trick: tuyên truyền, giáo dục pháp luật, xây dựng quy ước bản làng, cấm khai thác ở khu vực bảo vệ, kèm theo hội thi đánh bắt cá mang tính văn hóa truyền thống để phát triển du lịch nữa - theo thông tin từ Báo và Phát thanh truyền hình Nghệ An.
Các khu bảo tồn cá Mát tại xã Tam Thái được "mark" rõ ràng: bãi đẻ, nơi trú ẩn và các điểm quan trọng dọc khe suối. Đặc biệt, camera giám sát 24/24h được lắp đặt để "bắt quả tang" mọi hành vi khai thác trái phép! Ai vi phạm là phạt không thương tiếc, đồng thời các khu vực xung quanh được khai thác có hạn chế theo kiểu luân phiên, đảm bảo cá sinh sôi nảy nở lâu dài.
Happy ending đang tới gần
Nhờ sự kết hợp chặt chẽ giữa chính quyền và cộng đồng, công tác bảo tồn cá Mát ở miền Tây Nghệ An đang "on track" vừa bảo vệ nguồn lợi quý hiếm, vừa giữ gìn giá trị văn hóa, kinh tế và du lịch địa phương.
Nguồn: soha.vn