Giữa biển Caribe xanh thẳm, nơi lũ cá mập thường "ẩn thân" với tông màu trầm để dễ săn mồi, bỗng dưng xuất hiện 1 con cá mập y tá màu cam rực rỡ như... cam sành Màu lạ đến nỗi các nhà khoa học phải xem lại toàn bộ hiểu biết về di truyền, sắc tố và khả năng thích nghi của "ông trùm" đại dương này luôn!
**Bắt được cá mập màu cam - ngư dân cũng "té ngửa" **
Chuyện xảy ra vào ngày 10/8/2024, ngoài khơi Costa Rica gần Vườn quốc gia Tortuguero. Anh ngư dân Juan Pablo đang câu cá thể thao bình thường ở độ sâu khoảng 37m thì trúng... jackpot thiên nhiên!
Thay vì màu nâu nhạt như bao con cá mập y tá (Ginglymostoma cirratum) khác, con này lại mang màu cam vàng rực rỡ nổi bật muốn xỉu. Thêm nữa, đôi mắt nó hoàn toàn trắng xóa, không có mống mắt đen như bình thường. Nhìn siêu khác biệt luôn á!
May là anh ngư dân này cũng hiểu chuyện, biết đây là cá thể đặc biệt nên chụp ảnh, đo đạc rồi thả lại biển cho nó sống khỏe. Sau đó công ty du lịch sinh thái Parismina Domus Day đăng ảnh lên mạng xã hội, và boom - viral ngay tức thì trong cộng đồng yêu thiên nhiên lẫn giới khoa học!
**Combo đột biến 2 trong 1 - rare vô đối!
**Theo các nhà khoa học giải thích, nguyên nhân là do con cá mập này mắc luôn 2 loại rối loạn sắc tố hiếm gặp cùng lúc:
- **Bạch tạng**: thiếu sắc tố tối
- **Xanthism**: dư thừa sắc tố vàng
Sự kết hợp này có tên khoa học là **albino-xanthochromism** - nghe fancy vậy thôi chứ nói cho dễ hiểu là "vừa trắng vừa vàng" đấy
Điều "bá đạo" hơn nữa là tình trạng này dường như không ảnh hưởng gì đến khả năng sinh tồn của chú cá mập. Nó vẫn sống khoẻ re trong làn nước ấm biển Caribe như không có chuyện gì!
Nhóm nghiên cứu do Marioxis Macías-Cuyare từ Đại học Liên bang Rio Grande (Brazil) dẫn đầu đã liên hệ với ngư dân để "xin info". Sau khi phân tích ảnh và dữ liệu, họ công bố báo cáo vào tháng 8/2025 xác nhận: đây là case hiếm có khó tìm!
**Không phải lần đầu, nhưng vẫn cực hiếm **
Thực ra hiện tượng albino-xanthochromism đã từng được ghi nhận ở một số loài khác rồi, chủ yếu là chim. Trong môi trường biển thì:
- Năm 1978: Cá mú đốm (Epinephelus drummondhayi) ngoài khơi Bắc Carolina
- Năm 2018: Cá đuối đốm (Raja montagui) ở biển Ireland
Nhưng đây là **lần đầu tiên** ghi nhận ở cá mập y tá nha mọi người!
Điều khiến các nhà nghiên cứu "shock" nhất là chú cá mập này đã sống đủ lâu để trưởng thành. Với chiều dài khoảng 200cm, nó đã fully grown (trưởng thành hoàn toàn). Mà loài cá mập y tá mất ít nhất 10 năm mới trưởng thành được đó nha!
Tức là dù mang màu sắc nổi bật như vậy (lẽ ra dễ bị phát hiện và tấn công lắm), nhưng chú vẫn sống sót trong môi trường tự nhiên khắc nghiệt suốt hơn 1 thập kỷ. Quá đỉnh!
**Nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải **
Thông thường trong đại dương, màu sắc lạ = bất lợi. Vì khả năng ngụy trang là chìa khóa để săn mồi và tránh kẻ thù mà. Vậy mà con cá mập "highlighter vàng cam" này vẫn sống khỏe, đặt ra cả tá câu hỏi về khả năng thích nghi và đa dạng di truyền!
Các nhà nghiên cứu cho rằng ngoài yếu tố gen, môi trường khu vực phía bắc biển Caribe của Costa Rica có thể đã tạo ra những tác động đặc biệt chưa ai hiểu rõ.
Họ đặt ra loạt câu hỏi: Liệu đây chỉ là case đơn lẻ, hay dấu hiệu của xu hướng di truyền mới đang hình thành? Có liên quan đến môi trường địa phương không? Hay chỉ đơn giản phản ánh sự đa dạng di truyền vốn có?
Nguồn: genk.vn