TamMai8471
New member
Các nhà khoa học Hungary vừa tạo ra một vụ "oops" khoa học kinh điển khi vô tình lai tạo thành công hai loài cá đang trên bờ vực tuyệt chủng - cá mái chèo Mỹ và cá tầm Nga. Plot twist là họ thực sự không hề có ý định làm chuyện này luôn á!
Theo tạp chí Genes, giống cá lai mới toanh này được các nhà khoa học đặt tên siêu dễ thương là "sturddlefish" (ghép từ sturgeon - cá tầm và paddlefish - cá mái chèo). Vậy mà nó lại ra đời hoàn toàn... ngoài kế hoạch!
"Chúng tôi không bao giờ có ý định lai tạo. Điều này xảy ra hoàn toàn ngoài chủ ý", Attila Mozsár - nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu thủy sản và nuôi trồng thủy sản ở Hungary cho biết với New York Times. Đúng kiểu "không ngờ luôn" á!
Để hiểu câu chuyện này khó đỡ thế nào, bạn cần biết hai nhân vật chính khác biệt ra sao nè. Cá tầm Nga có thể dài tới 2,1 mét, thích ăn nhuyễn thể và động vật giáp xác. Còn cá mái chèo Mỹ thì ăn kiểu lọc động vật phù du ở lưu vực sông Mississippi, có thể dài tới 2,5 mét. Chúng đã mất môi trường sống vì các con đập trên hệ thống sông Mississippi.
Và đây là điểm choáng nhất: tổ tiên chung cuối cùng của 2 loài này sống cách đây tận 184 triệu năm luôn! Tưởng đâu xa lắc xa lơ thế này thì không thể nào sinh con chung được, nhưng thực tế lại khác hẳn
Ban đầu, Attila Mozsár và team chỉ muốn nhân giống cá tầm Nga trong điều kiện nuôi nhốt bằng phương pháp gynogenesis - một kiểu sinh sản vô tính. Trong gynogenesis, tinh trùng chỉ kích hoạt sự phát triển của trứng chứ không kết hợp với nhân của trứng. Nghĩa là DNA của bố sẽ không có trong con, con chỉ mang gen của mẹ thôi.
Các nhà nghiên cứu dùng tinh trùng cá mái chèo Mỹ cho quá trình này, nhưng plot twist đã xảy ra rồi nè! Tinh trùng và trứng giữa 2 loài đã hợp nhất thực sự, tạo ra con lai mang cả gen của cá tầm lẫn cá mái chèo. Sốc thật sốc!
Kết quả là hàng trăm con cá lai được sinh ra và hiện có khoảng 100 con đang sống khỏe. Loài cá lai này nhìn một nửa giống mẹ, nửa giống cha. Có con có vây cá tầm cổ điển nhưng lại có miệng cá mái chèo háu ăn điển hình. Có con thì trông giống cá tầm hơn là cá mái chèo. Đúng kiểu mix & match luôn!
"Tôi đã thực sự không tin vào mắt mình khi nhìn thấy nó. Nhưng đó là sự lai tạo giữa cá tầm và cá mái chèo, không còn cách lý giải nào khác", nhà sinh thái học dưới nước Solomon David từ Đại học bang Nicholls ở Louisiana chia sẻ với New York Times. Ai cũng choáng hết cả
Nghe có vẻ không thể nhưng thực ra chúng có những điểm tương đồng khá thú vị đấy. Cả hai loài được gọi là "hóa thạch sống" (giống như cá sấu ý), vì chúng đã thay đổi rất ít trong suốt lịch sử tiến hóa. Cả hai đều có chung một tổ tiên sống trong thời đại khủng long luôn - xưa lắm á!
"Những hiện tượng này có thể dẫn đến sự tương đồng, tương thích và linh hoạt cao hơn giữa các bộ gen và cho phép sự lai tạo giữa cá tầm Nga và cá mái chèo Mỹ bất chấp khoảng cách lớn về địa lý, sinh lý và hình thái", các tác giả lập luận.
Chính sự lai tạo này là một khám phá đáng giá, nhóm nghiên cứu cho biết thêm, vì các phép lai khác giữa các phân loài tương tự có khoảng cách xa trước đây đều đã thất bại cả rồi.
Các nhà khoa học không có kế hoạch tạo ra thêm bất kỳ loài cá lai nào (chắc sợ "tai nạn" tiếp ), nhưng họ sẽ tiếp tục nghiên cứu cách cá tầm và cá mái chèo sinh sản với hy vọng có thể cứu những con cá này khỏi bờ vực tuyệt chủng.
Nguồn: soha.vn