Bây giờ mỗi lần nhắc đến tim nhân tạo, mọi người vẫn nhớ đến Clark như một người hùng thực thụ - người đã dám all-in mạng sống của mình để trao cho y học cơ hội phá bỏ những giới hạn từng tưởng là mission impossible luôn
Ngày 2/11/1982 là một cột mốc xịn sò đánh dấu bước tiến breakthrough của ngành y học hiện đại, khi Barney Clark - một bác sĩ nha khoa 61 tuổi ở Seattle đã trở thành người đầu tiên trên thế giới được cấy ghép tim nhân tạo vĩnh viễn. Chấn động thiệt!
Ca phẫu thuật lịch sử này diễn ra tại Trung tâm Y tế Đại học Utah, mở ra một kỷ nguyên hoàn toàn mới trong việc thay thế cơ quan bằng thiết bị cơ học, mặc dù đi kèm nhiều tranh cãi, hi sinh và cả những câu hỏi đạo đức chưa có đáp án rõ ràng cho đến tận hôm nay.
Bối cảnh thập niên 80: Y học đối mặt thử thách khó nhằn
Đầu những năm 1980, y học đang đứng trước một vấn đề cực kỳ nan giải: hàng nghìn bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối không thể chờ được tim hiến tặng. Số người cần ghép tim luôn vượt xa số tim hiến có sẵn, và nhiều bệnh nhân tử vong ngay trên danh sách chờ - nghe mà xót xa
Trong hoàn cảnh đó, ý tưởng thay thế trái tim thật bằng một thiết bị cơ khí hoạt động 24/7 đã được giới nghiên cứu ấp ủ từ lâu lắm rồi. Nhưng cho đến năm 1982, chưa ai dám "liều" đặt cược cả y đức, kỹ thuật và mạng sống con người vào một ca phẫu thuật có thể bị xem là "đi quá xa" cả.
Barney Clark - Người hùng tiên phong dũng cảm
Barney Clark là người đầu tiên đồng ý bước vào cuộc thử nghiệm chưa từng có tiền lệ này. Ông bị mắc bệnh suy tim sung huyết nặng và gần như không còn cơ hội sống nếu không tìm được phương án cấp cứu. Khi được đề xuất ghép tim nhân tạo vĩnh viễn, Clark hiểu rõ mình đang bước vào một cuộc mạo hiểm có thể không có đường về, nhưng ông vẫn gật đầu với mục tiêu giúp y học tiến về phía trước, để những bệnh nhân sau này có thêm cơ hội sống. Respect ông quá!
Thiết bị được sử dụng là tim nhân tạo Jarvik-7 do bác sĩ Robert Jarvik thiết kế. Đây là hệ thống bơm khí nén với hai buồng tim nhân tạo, mô phỏng hoạt động bơm máu của tim thật luôn đó.
Nhưng mà Jarvik-7 không chạy bằng pin trong cơ thể được, phải kết nối với một máy nén khí bên ngoài thông qua một ống dẫn lớn. Điều này khiến bệnh nhân phải gắn liền với một hệ thống cồng kềnh nặng hơn 180 kg (!), giới hạn việc di chuyển nhưng vẫn đủ để duy trì sự sống.
7 giờ căng thẳng làm nên lịch sử
Ca phẫu thuật kéo dài 7 giờ đồng hồ, với sự tham gia của bác sĩ phẫu thuật tên tuổi William DeVries cùng hàng chục chuyên gia hỗ trợ. Khi Jarvik-7 bắt đầu hoạt động và dòng máu được bơm trở lại khắp cơ thể bệnh nhân, căn phòng phẫu thuật chìm trong sự im lặng đến nín thở. Họ đã chạm được đến điều mà con người từng nghĩ là bất khả thi: duy trì sự sống bằng một trái tim nhân tạo hoàn chỉnh. Đỉnh của chóp thật sự!
Tuy nhiên, những ngày tiếp theo không hề ez tí nào. Barney Clark trải qua hàng loạt biến chứng từ nhiễm trùng, tổn thương nội tạng đến các cơn đau kéo dài. Ông phải sống phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị và đội ngũ y tế.
Dù vậy, Clark vẫn thể hiện một tinh thần kiên cường đáng nể. Trong những lần trò chuyện với báo chí, ông khẳng định mình không hối hận vì đã lựa chọn ca phẫu thuật này, bởi ông hy vọng sự hi sinh của mình sẽ giúp các bệnh nhân sau này có cơ hội sống tốt hơn. Cảm động quá đi mất
112 ngày làm thay đổi y học
Barney Clark sống được 112 ngày sau ca phẫu thuật - một con số tuy khiêm tốn nếu nhìn bằng con mắt hiện đại, nhưng lại mang ý nghĩa to lớn vào thời điểm đó. Nó chứng minh rằng tim nhân tạo không chỉ là một ý tưởng viễn tưởng mà hoàn toàn có thể duy trì sự sống của con người trong thời gian dài. Thành công này cũng tạo nền tảng cho việc phát triển các thiết bị hỗ trợ tâm thất (VAD), thiết bị ghép tạm thời hỗ trợ bệnh nhân chờ ghép tim thật hoặc hồi phục sau phẫu thuật.
Dẫu được xem như kỳ tích, ca ghép tim nhân tạo đầu tiên cũng gây ra nhiều drama và tranh cãi. Một bộ phận dư luận cho rằng bệnh nhân đã phải chịu đựng quá nhiều đau đớn trong khi cơ hội sống lâu dài gần như bằng không
Một số chuyên gia y đức đặt câu hỏi: Liệu đây có phải là thử nghiệm vì sự sống của bệnh nhân, hay vì tham vọng khoa học? Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng nếu không có sự dũng cảm của Clark và đội ngũ y tế tại Đại học Utah, tim nhân tạo ngày nay sẽ không đạt được những bước tiến vượt bậc như hiện tại.
Sau ca phẫu thuật này, nhiều thiết bị tim nhân tạo thế hệ mới ra đời - an toàn hơn, nhỏ gọn hơn và có khả năng hỗ trợ bệnh nhân trong nhiều năm. Một số tim nhân tạo hiện đại thậm chí cho phép bệnh nhân di chuyển, sinh hoạt gần như bình thường và được xuất viện luôn á. Các hệ thống pin mini và thiết kế tối ưu đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào máy móc cồng kềnh ngày xưa.
Nguồn: genk.vn