Ơ hay, BYD đang gặp chuyện gì vậy các bạn ơi?
Tháng 6 năm ngoái, qua một post ngắn xíu trên WeChat, BYD - hãng xe điện khủng long nhất thế giới luôn nha - bỗng dưng tuyên bố một câu chấn động: sẽ trả tiền cho nhà cung cấp linh kiện trong vòng 60 ngày thôi. Nghe có vẻ bình thường nhỉ? Nhưng không, đây chính là hồi chuông báo động từ chính sách siết nợ của Bắc Kinh đối với mấy ông lớn ngành ô tô đang "bóp nghẹt" các nhà cung cấp nhỏ lẻ trong suốt 5 năm bùng nổ xe điện vừa qua.
Lời hứa này giờ được các cao nhân tài chính xem như bước ngoặt "sinh tử" của BYD - ảnh hưởng không chỉ đến chính hãng mà còn hàng chục nghìn nhà cung ứng và cả đám nhà đầu tư đang cố định giá xem BYD còn "khỏe" không. Drama này nổ ra đúng lúc đối thủ chính của Tesla đang đổ hàng tỷ USD ra nước ngoài, trong khi doanh số ở Trung Quốc đang có dấu hiệu "nguội lạnh"
Trước giờ, BYD đã biến khoản nợ nhà cung cấp thành "ATM miễn phí" để nuôi tốc độ tăng trưởng thần tốc của mình - từ một hãng linh kiện điện tử vô danh bay thẳng lên làm bá chủ ngành ô tô toàn cầu luôn.
Cam kết thanh toán nhanh này đã "lật úp" toàn bộ máy móc nội bộ của BYD, bắt hãng phải chuyển sang dùng các loại bảo lãnh ngân hàng truyền thống và tiền mặt. Sự thay đổi này buộc BYD phải tái cấu trúc lại hàng đống nợ trị giá hàng chục tỷ USD luôn đó nha
Bà Stella Li, Phó Chủ tịch BYD phụ trách mảng bành trướng quốc tế, phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai của Ngành Ô tô tháng này rằng tài chính chuỗi cung ứng là "thông lệ ngầm" của ngành, nhưng có nhấn mạnh là công ty đang "xử" triệt để vấn đề này.
"BYD đang ở giai đoạn... xử lý bài toán dòng tiền, và sau đó BYD sẽ sở hữu một dòng tiền vô cùng mạnh mẽ", bà Li khẳng định. "Khi đó, chúng tôi sẽ có nhiều tiền hơn để tái đầu tư cho các công nghệ mới".
Nhưng mà thực tế thì sao? Theo báo cáo thường niên mới nhất công bố cuối tháng 3, tổng dư nợ vay của BYD đã tăng vọt lên 113,4 tỷ nhân dân tệ (tầm 16,6 tỷ USD) trong năm 2025, bỏ xa con số 28,5 tỷ nhân dân tệ của năm trước. Đến báo cáo quý 1 cuối tháng 4, các khoản vay ngắn hạn tiếp tục tăng 72%, chạm mốc 66 tỷ nhân dân tệ vào cuối tháng 3, so với 38 tỷ nhân dân tệ cuối năm 2025.
Đại diện BYD giải thích với Financial Times rằng nợ tăng đột biến là do tái cơ cấu, nhưng từ chối show bảng tính chi tiết. Hừm, sus quá nhỉ?
Về bản chất, trong những năm "hot hit", BYD đã dùng chính các khoản phải thu của mình để "đu" trả ngược cho nhà cung cấp. Giới phân tích nhận định hệ thống này của BYD "khủng" hơn đối thủ cả về quy mô lẫn thời gian chiếm dụng vốn.
Lệnh thay đổi hệ thống này từ Bắc Kinh là một trụ cột trong chiến dịch chống lại tình trạng dư thừa công suất của Chủ tịch Tập Cận Bình. Ông Dan Wang, đứng đầu bộ phận Trung Quốc tại công ty tư vấn Eurasia Group, nhận định việc BYD buộc phải công khai số liệu này cho thấy chính phủ đã "ăn điểm" trong chiến dịch.
Áp lực từ chính phủ đã đẩy hệ thống thanh toán chuỗi cung ứng nội bộ của BYD mang tên Di Lian ra ánh sáng. Đây chính là nguồn tài chính "bí kíp" giúp công ty tự cấp vốn cho đà bành trướng. BYD từ chối bình luận về quy mô của hệ thống này.
Các nhà cung ứng của BYD tiết lộ, dưới cơ chế Di Lian, hãng xe đôi khi kéo dài thời gian thanh toán lên tới... 300 ngày! Truyền thông Trung Quốc ước tính có tới 10.000 doanh nghiệp đã phải nhận tiền qua hệ thống "trì hoãn" này trong những năm gần đây. Tưởng tượng đi, bạn bán hàng xong phải chờ gần 1 năm mới có tiền, ối giời ơi
Bà Laila Khawaja, chuyên gia công nghệ Trung Quốc tại tổ chức nghiên cứu Gavekal (Bắc Kinh), cho biết mặc dù chu kỳ thanh toán dài là "văn hóa ngầm" của ngành ô tô đại lục, nhưng điều khoản chiếm dụng vốn của BYD vẫn nổi lên như "hiện tượng đặc biệt hung hãn". Việc tận dụng nguồn tài trợ lãi suất 0% từ nhà cung cấp để nuôi bộ máy và đổ tiền cho R&D suốt nhiều năm đã giúp BYD giảm bớt áp lực dòng tiền của chính mình.
Và đây là con số gây sốc: Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của BYD đã tụt dốc thê thảm xuống còn 59,1 tỷ nhân dân tệ vào năm ngoái, so với 133,4 tỷ nhân dân tệ của năm trước đó. Xu hướng tiêu cực này tiếp tục kéo dài sang đầu năm 2026 với dòng tiền tính đến cuối tháng 3 chỉ còn 2,8 tỷ nhân dân tệ, "bốc hơi" sâu so với 8,6 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm 2025.
Bà Khawaja nhận định: "Sự dịch chuyển này rõ ràng đã và đang đặt một áp lực ngột nạt lên dòng tiền hoạt động của tập đoàn". Đáng nói hơn, áp lực tài chính này xuất hiện đúng lúc BYD đang căng mình xây hàng loạt nhà máy tại Hungary, Brazil, Indonesia, Thailand, Thổ Nhĩ Kỳ và Uzbekistan, đồng thời tự chi tiền để đóng hạm đội 8 siêu tàu vận tải chuyên chở ô tô xuất khẩu. Tham vọng thì to đùng nhưng ví tiền thì... đang cạn dần đó bạn ơi
Tuy nhiên, ông Taylor Ogan, CEO của quỹ đầu tư Snow Bull Capital lại có góc nhìn lạc quan hơn khi cho rằng hãng vẫn thừa sức tiếp cận các nguồn vốn chính thống với lãi suất cực thấp (chỉ từ 1,5% đến 2,9%).
Ông Ogan thêm rằng BYD đang ngồi trên đống tiền mặt 75,8 tỷ nhân dân tệ, được tiếp sức bởi khoản gọi vốn 5,6 tỷ USD tại sàn Hồng Kông một năm trước: "Thị trường không hề khóa van tín dụng với họ. BYD chỉ đang tận dụng đòn bẩy giá rẻ để tài trợ cho một siêu chu kỳ chi tiêu vốn và xây dựng năng lực sản xuất ở nước ngoài".
Hơn nữa, nhờ định hướng hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ xanh của Bắc Kinh, BYD vẫn dễ dàng "xin" các khoản tín dụng ưu đãi từ các ngân hàng thương mại và quốc doanh lớn.
Mặc dù vậy, hệ thống thanh toán "phi truyền thống" trước đây của BYD đã vô tình che giấu mức nợ thực sự trên bảng cân đối kế toán.
Theo báo cáo, tiền mặt ròng của BYD cuối năm 2025 đạt 22 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, theo tính toán của hãng nghiên cứu kế toán GMT Research (Hồng Kông), nếu cộng cả các khoản phải thu đã xóa sổ và khoản phải trả quá hạn 90 ngày, nợ ròng đã điều chỉnh của BYD thực tế lên tới khoảng... 320 tỷ nhân dân tệ (tầm 45 tỷ USD) vào năm ngoái. Ôi trời, con số này nghe mà "toát mồ hôi" luôn á!
Dù trong năm qua BYD đã có những bước đi tích cực hướng tới các khoản nợ truyền thống, GMT vẫn xếp BYD vào nhóm có rủi ro kế toán ở mức Cao do thiếu minh bạch trong việc công bố thông tin tài chính.
Dữ liệu từ nhà cung cấp giải pháp tài chính Wind cho thấy chu kỳ thanh toán hiện tại của BYD đã được rút ngắn xuống còn 123 ngày, giảm 4 ngày so với một năm trước nhưng vẫn còn cách xa mục tiêu 60 ngày của Bắc Kinh. Còn xa lắm bạn ơi!
Một giám đốc giấu tên của một công ty sản xuất linh kiện tại Thượng Hải chia sẻ với vẻ nhẹ nhõm khi thấy BYD bắt đầu chuyển sang trả bằng tiền mặt thay vì các kỳ phiếu Di Lian. Ông cho biết BYD đã bắt đầu áp dụng sự thay đổi này trước tiên với các nhà cung ứng nhỏ lẻ - những bên đang đứng bên bờ vực "vỡ nợ" tài chính.
Vị giám đốc này thừa nhận, đối với những doanh nghiệp nhỏ như của ông, hệ thống cũ của BYD đã "giam lỏng" toàn bộ nguồn vốn phải thu của họ suốt gần một năm trời, khiến chu kỳ từ lúc giao hàng đến khi nhận được tiền mặt thực tế thường vượt mốc 300 ngày. Khổ chưa các bạn?
Nguồn: soha.vn
Tháng 6 năm ngoái, qua một post ngắn xíu trên WeChat, BYD - hãng xe điện khủng long nhất thế giới luôn nha - bỗng dưng tuyên bố một câu chấn động: sẽ trả tiền cho nhà cung cấp linh kiện trong vòng 60 ngày thôi. Nghe có vẻ bình thường nhỉ? Nhưng không, đây chính là hồi chuông báo động từ chính sách siết nợ của Bắc Kinh đối với mấy ông lớn ngành ô tô đang "bóp nghẹt" các nhà cung cấp nhỏ lẻ trong suốt 5 năm bùng nổ xe điện vừa qua.
Lời hứa này giờ được các cao nhân tài chính xem như bước ngoặt "sinh tử" của BYD - ảnh hưởng không chỉ đến chính hãng mà còn hàng chục nghìn nhà cung ứng và cả đám nhà đầu tư đang cố định giá xem BYD còn "khỏe" không. Drama này nổ ra đúng lúc đối thủ chính của Tesla đang đổ hàng tỷ USD ra nước ngoài, trong khi doanh số ở Trung Quốc đang có dấu hiệu "nguội lạnh"
Trước giờ, BYD đã biến khoản nợ nhà cung cấp thành "ATM miễn phí" để nuôi tốc độ tăng trưởng thần tốc của mình - từ một hãng linh kiện điện tử vô danh bay thẳng lên làm bá chủ ngành ô tô toàn cầu luôn.
Cam kết thanh toán nhanh này đã "lật úp" toàn bộ máy móc nội bộ của BYD, bắt hãng phải chuyển sang dùng các loại bảo lãnh ngân hàng truyền thống và tiền mặt. Sự thay đổi này buộc BYD phải tái cấu trúc lại hàng đống nợ trị giá hàng chục tỷ USD luôn đó nha
Bà Stella Li, Phó Chủ tịch BYD phụ trách mảng bành trướng quốc tế, phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai của Ngành Ô tô tháng này rằng tài chính chuỗi cung ứng là "thông lệ ngầm" của ngành, nhưng có nhấn mạnh là công ty đang "xử" triệt để vấn đề này.
"BYD đang ở giai đoạn... xử lý bài toán dòng tiền, và sau đó BYD sẽ sở hữu một dòng tiền vô cùng mạnh mẽ", bà Li khẳng định. "Khi đó, chúng tôi sẽ có nhiều tiền hơn để tái đầu tư cho các công nghệ mới".
Nhưng mà thực tế thì sao? Theo báo cáo thường niên mới nhất công bố cuối tháng 3, tổng dư nợ vay của BYD đã tăng vọt lên 113,4 tỷ nhân dân tệ (tầm 16,6 tỷ USD) trong năm 2025, bỏ xa con số 28,5 tỷ nhân dân tệ của năm trước. Đến báo cáo quý 1 cuối tháng 4, các khoản vay ngắn hạn tiếp tục tăng 72%, chạm mốc 66 tỷ nhân dân tệ vào cuối tháng 3, so với 38 tỷ nhân dân tệ cuối năm 2025.
Đại diện BYD giải thích với Financial Times rằng nợ tăng đột biến là do tái cơ cấu, nhưng từ chối show bảng tính chi tiết. Hừm, sus quá nhỉ?
Về bản chất, trong những năm "hot hit", BYD đã dùng chính các khoản phải thu của mình để "đu" trả ngược cho nhà cung cấp. Giới phân tích nhận định hệ thống này của BYD "khủng" hơn đối thủ cả về quy mô lẫn thời gian chiếm dụng vốn.
Lệnh thay đổi hệ thống này từ Bắc Kinh là một trụ cột trong chiến dịch chống lại tình trạng dư thừa công suất của Chủ tịch Tập Cận Bình. Ông Dan Wang, đứng đầu bộ phận Trung Quốc tại công ty tư vấn Eurasia Group, nhận định việc BYD buộc phải công khai số liệu này cho thấy chính phủ đã "ăn điểm" trong chiến dịch.
Áp lực từ chính phủ đã đẩy hệ thống thanh toán chuỗi cung ứng nội bộ của BYD mang tên Di Lian ra ánh sáng. Đây chính là nguồn tài chính "bí kíp" giúp công ty tự cấp vốn cho đà bành trướng. BYD từ chối bình luận về quy mô của hệ thống này.
Các nhà cung ứng của BYD tiết lộ, dưới cơ chế Di Lian, hãng xe đôi khi kéo dài thời gian thanh toán lên tới... 300 ngày! Truyền thông Trung Quốc ước tính có tới 10.000 doanh nghiệp đã phải nhận tiền qua hệ thống "trì hoãn" này trong những năm gần đây. Tưởng tượng đi, bạn bán hàng xong phải chờ gần 1 năm mới có tiền, ối giời ơi
Bà Laila Khawaja, chuyên gia công nghệ Trung Quốc tại tổ chức nghiên cứu Gavekal (Bắc Kinh), cho biết mặc dù chu kỳ thanh toán dài là "văn hóa ngầm" của ngành ô tô đại lục, nhưng điều khoản chiếm dụng vốn của BYD vẫn nổi lên như "hiện tượng đặc biệt hung hãn". Việc tận dụng nguồn tài trợ lãi suất 0% từ nhà cung cấp để nuôi bộ máy và đổ tiền cho R&D suốt nhiều năm đã giúp BYD giảm bớt áp lực dòng tiền của chính mình.
Và đây là con số gây sốc: Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của BYD đã tụt dốc thê thảm xuống còn 59,1 tỷ nhân dân tệ vào năm ngoái, so với 133,4 tỷ nhân dân tệ của năm trước đó. Xu hướng tiêu cực này tiếp tục kéo dài sang đầu năm 2026 với dòng tiền tính đến cuối tháng 3 chỉ còn 2,8 tỷ nhân dân tệ, "bốc hơi" sâu so với 8,6 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm 2025.
Bà Khawaja nhận định: "Sự dịch chuyển này rõ ràng đã và đang đặt một áp lực ngột nạt lên dòng tiền hoạt động của tập đoàn". Đáng nói hơn, áp lực tài chính này xuất hiện đúng lúc BYD đang căng mình xây hàng loạt nhà máy tại Hungary, Brazil, Indonesia, Thailand, Thổ Nhĩ Kỳ và Uzbekistan, đồng thời tự chi tiền để đóng hạm đội 8 siêu tàu vận tải chuyên chở ô tô xuất khẩu. Tham vọng thì to đùng nhưng ví tiền thì... đang cạn dần đó bạn ơi
Tuy nhiên, ông Taylor Ogan, CEO của quỹ đầu tư Snow Bull Capital lại có góc nhìn lạc quan hơn khi cho rằng hãng vẫn thừa sức tiếp cận các nguồn vốn chính thống với lãi suất cực thấp (chỉ từ 1,5% đến 2,9%).
Ông Ogan thêm rằng BYD đang ngồi trên đống tiền mặt 75,8 tỷ nhân dân tệ, được tiếp sức bởi khoản gọi vốn 5,6 tỷ USD tại sàn Hồng Kông một năm trước: "Thị trường không hề khóa van tín dụng với họ. BYD chỉ đang tận dụng đòn bẩy giá rẻ để tài trợ cho một siêu chu kỳ chi tiêu vốn và xây dựng năng lực sản xuất ở nước ngoài".
Hơn nữa, nhờ định hướng hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ xanh của Bắc Kinh, BYD vẫn dễ dàng "xin" các khoản tín dụng ưu đãi từ các ngân hàng thương mại và quốc doanh lớn.
Mặc dù vậy, hệ thống thanh toán "phi truyền thống" trước đây của BYD đã vô tình che giấu mức nợ thực sự trên bảng cân đối kế toán.
Theo báo cáo, tiền mặt ròng của BYD cuối năm 2025 đạt 22 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, theo tính toán của hãng nghiên cứu kế toán GMT Research (Hồng Kông), nếu cộng cả các khoản phải thu đã xóa sổ và khoản phải trả quá hạn 90 ngày, nợ ròng đã điều chỉnh của BYD thực tế lên tới khoảng... 320 tỷ nhân dân tệ (tầm 45 tỷ USD) vào năm ngoái. Ôi trời, con số này nghe mà "toát mồ hôi" luôn á!
Dù trong năm qua BYD đã có những bước đi tích cực hướng tới các khoản nợ truyền thống, GMT vẫn xếp BYD vào nhóm có rủi ro kế toán ở mức Cao do thiếu minh bạch trong việc công bố thông tin tài chính.
Dữ liệu từ nhà cung cấp giải pháp tài chính Wind cho thấy chu kỳ thanh toán hiện tại của BYD đã được rút ngắn xuống còn 123 ngày, giảm 4 ngày so với một năm trước nhưng vẫn còn cách xa mục tiêu 60 ngày của Bắc Kinh. Còn xa lắm bạn ơi!
Một giám đốc giấu tên của một công ty sản xuất linh kiện tại Thượng Hải chia sẻ với vẻ nhẹ nhõm khi thấy BYD bắt đầu chuyển sang trả bằng tiền mặt thay vì các kỳ phiếu Di Lian. Ông cho biết BYD đã bắt đầu áp dụng sự thay đổi này trước tiên với các nhà cung ứng nhỏ lẻ - những bên đang đứng bên bờ vực "vỡ nợ" tài chính.
Vị giám đốc này thừa nhận, đối với những doanh nghiệp nhỏ như của ông, hệ thống cũ của BYD đã "giam lỏng" toàn bộ nguồn vốn phải thu của họ suốt gần một năm trời, khiến chu kỳ từ lúc giao hàng đến khi nhận được tiền mặt thực tế thường vượt mốc 300 ngày. Khổ chưa các bạn?
Nguồn: soha.vn