Mô hình từng giúp BYD thành công đang bắt đầu bộc lộ dấu hiệu suy yếu.
Trong suốt nhiều năm qua, ai đến thăm trụ sở BYD tại Thâm Quyến, Trung Quốc - nhà sản xuất xe điện "ngầu" nhất thế giới, đều được "flex" một màn trình diễn an toàn đỉnh chóp vô đối.
Cụ thể là thế này: họ sẽ cho khách xem qua buồng kính dày cộm, một mũi khoan xuyên thủng pin xe điện thường thì nó bốc cháy luôn á Nhưng khi thử với pin "blade" (hình lưỡi kiếm) đặc trưng của BYD thì... im thin thít, không nổ gì cả! Xịn thật đấy!
BYD vốn được "build" trên nền tảng pin. Và ông chủ Wang Chuanfu đã tạo nên đế chế ô tô bằng mô hình tích hợp dọc chặt chẽ từng giúp mảng pin bùng nổ. Từ vận hành nhà máy xử lý lithium riêng cho đến tự train các mô hình AI luôn ấy chứ! Ngày 28/5, ông Wang còn công bố luôn một con chip bán dẫn tự thiết kế, tự tin tuyên bố là chip mạnh nhất thế giới dành cho xe tự lái nha
Nhờ ít "middleman" hơn, BYD đã control được chi phí cực tốt trong khi đối thủ thì... cháy túi Từ đó cho ra đời những mẫu xe siêu rẻ mà chất lượng vẫn xịn như Seagull - xe điện cỡ nhỏ chỉ khoảng 10.000 USD thôi á!
Tích hợp dọc cũng giúp đẩy nhanh innovation khi các kỹ sư từ nhiều bộ phận khác nhau cùng "hợp sức" giải quyết vấn đề chung. Khi các hãng khác bị kẹt nguồn cung thì BYD lại... "vẫn vào" thoải mái.
Công ty tung xe mới nhanh hơn hầu hết các hãng khác, với nhiều thương hiệu ở các phân khúc giá khác nhau, một số có những tính năng "lạ lùng" nhưng cuốn vãi luôn á Các mẫu xe Yangwang hạng sang có thể nổi trên nước hoặc nhảy qua ổ gà như chơi! Còn Denza - một thương hiệu cao cấp khác, có thể "đi ngang kiểu cua" vào chỗ đỗ xe (sao mà fancy vậy trời!). BYD dùng thương hiệu "BYD" cho dòng xe đại chúng thôi.
Chiến lược này từng "làm mưa làm gió" cực kỳ. Doanh thu tăng gấp 10 lần trong thập kỷ qua, lên 116 tỷ USD vào năm ngoái. Năm 2025, BYD bán được nhiều xe hơn cả Tesla của "ông hoàng drama" Elon Musk đấy! Tài sản của Chủ tịch Wang lên tới khoảng 25 tỷ USD luôn
Nhưng mà... plot twist đây rồi! Mô hình này đang bắt đầu có dấu hiệu "đuối" rồi các bạn ạ Lợi nhuận ròng giảm lần đầu tiên sau bốn năm vào năm 2025. Tháng 4, doanh số giảm so với cùng kỳ năm trước trong tháng thứ tám liên tiếp luôn á! Trong hai tháng đầu năm 2026, Geely đã "cướp ngôi" số một Trung Quốc của BYD sau hơn ba năm, dù sau đó BYD có giành lại được.
Vấn đề là gì? Là nhà sản xuất pin này đang bắt đầu "lạc nhịp" khi ngành ô tô Trung Quốc giờ tập trung nhiều hơn vào phần mềm và giải trí rồi Gen Z mình giờ thích check màn hình giải trí xịn xò trên bảng điều khiển trước tiên luôn á! Một số đối thủ đang lên như Xpeng và Li Auto được thành lập bởi các ông chủ internet, chứ không phải các "ông trùm" công nghiệp truyền thống.
Lợi nhuận của BYD đang có dấu hiệu giảm.
Các hãng xe khác đã "bắt tay" với các công ty công nghệ rồi. Volkswagen mua tri thức hệ thống từ Xpeng. Một bộ phận của Huawei - gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc, đang bán phần mềm và hệ thống giải trí cho không dưới 5 hãng xe. Bộ phận này đã giúp JAC, một doanh nghiệp nhà nước, ra mắt thương hiệu xe điện hạng sang Maextro, giá hơn 100.000 USD đấy nhé!
Geely thì liên tục ký deal khắp nơi, như với StepFun (một startup AI) trong lĩnh vực lái tự động, và với iFlytek (một doanh nghiệp AI khác) trong nhận diện giọng nói. Tháng 9, Geely ra mắt một nền tảng tính toán cho các mô hình AI cùng Thundersoft, một nhà phát triển phần mềm Trung Quốc.
Còn BYD thì sao? Vẫn giữ mọi thứ "in-house" thôi Max Zhang, một thành viên trong nhóm phát triển hệ thống lái tự động của BYD, chỉ ra rằng các hãng xe khác phụ thuộc vào nhà cung cấp bên thứ ba cho các bản nâng cấp. Duy trì quyền kiểm soát đó vẫn là điều quan trọng nhất với BYD, ông nói.
Nhưng lái tự động lại là lĩnh vực mà rủi ro từ mô hình tích hợp dọc của BYD "lộ hàng" rõ ràng luôn á Những sai lầm khó sửa hơn nhiều. BYD đã "vội vàng" triển khai hệ thống của mình trên nhiều mẫu xe, kể cả các mẫu rẻ hơn, trước khi công nghệ thật sự chín muồi. Điều này khiến các đối thủ "diss" hiếm hoi đấy.
Yu Chengdong, một lãnh đạo của Huawei, nói rằng "cái gọi là lái thông minh 'đủ tốt' và 'an toàn' là hai cấp độ hoàn toàn khác nhau" (nghe kiểu... shade nhẹ nhẹ đó ). Những phát biểu như vậy có thể giải thích vì sao ngày 28/5, ông Wang nói BYD sẽ là công ty đầu tiên trên thế giới chi trả các tổn thất phát sinh từ tai nạn liên quan đến lái tự động. Những người tới thăm trụ sở BYD năm nay được xem một màn trình diễn mới: Một mẫu xe thể thao xoay vòng donut trong bãi đỗ, trong khi người lái bỏ tay khỏi vô lăng (flex mode: on! ).
BYD vẫn hy vọng pin sẽ là yếu tố giúp hãng "khác biệt hoá". Công nghệ sạc mới nhất của hãng có thể đưa xe điện gần đầy pin trong khoảng 10 phút thôi á!
Một hệ thống trưng bày tại trụ sở công ty đóng băng một chiếc xe điện ở mức âm 30 độ C để "flex" độ bền nữa.Dù các đối thủ như CATL - nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, đang "copy" nhiều thành tựu của BYD, công ty vẫn tin rằng mình có thể đi trước một bước. Dẫu vậy, việc duy trì lợi thế chỉ nhờ pin đang ngày càng trở nên khó khăn hơn rồi
Nguồn: soha.vn