"Nhờ xem kịch rối với những chú búp bê, các con nhớ rất rõ những bộ phận quan trọng của cơ thể nam, nữ; cũng như một số kỹ năng phòng, chống xâm hại. Chương trình rất bổ ích và ý nghĩa" - cô Hồng Mai, giáo viên Trường Tiểu học Marie Curie Hà Nội, bày tỏ sự tâm đắc.
"Con rất ghét chú ấy chạm vào người con, nhưng con không biết phải làm như thế nào cả" - một nhân vật rối tên "Bé Hoa" nói đầy ấm ức với nhân vật cô giáo. Nghe chuyện, cô giáo trấn an Hoa và chỉ cho cô bé: khi có ai đó động chạm vào cơ thể, hãy hét thật to "Cháu không thích, chú đừng làm vậy!" rồi nhanh chóng chạy đi tìm người lớn ngay!
Đây là một trong những tình huống các bạn nhỏ sẽ được xem tại trường của mình, nằm trong chương trình "Kịch rối phòng chống xâm hại trẻ em" (GPS) do tổ chức Good Neighbors thực hiện. Nghe có vẻ nghiêm túc nhưng lại vô cùng thú vị đấy!
Vấn đề đau đầu mà ai cũng cần biết
Xâm hại và bóc lột tình dục trẻ em đang là vấn đề nhức nhối thật sự. Đa số trẻ em ở lứa tuổi mầm non và tiểu học hiện giờ đều không có kỹ năng nhận biết, tự vệ trước các tình huống có nguy cơ bị xâm hại hay bắt cóc.
Trẻ em, thậm chí cả người lớn, thường nghĩ chỉ có "người lạ" mới là mối nguy và tất cả "người quen" đều an toàn. Nhưng plot twist đây: thực tế đa số những tình huống xâm hại tình dục lại đến từ người quen như "chú", "dượng", "ông"... và xảy ra ở trong nhà, gần nhà hoặc gần trường, trong trường học luôn!
Giải pháp "bá đạo" với búp bê
Trước thực trạng đó, từ năm 2014, tổ chức Good Neighbors đã phát triển một dự án giáo dục trực quan siêu sáng tạo, mang tên "Kịch rối phòng chống xâm hại trẻ em" (GPS).
Ngay sau khi dự án ra đời, ở những điểm trường đầu tiên, GPS đã thu hút sự quan tâm của nhiều người. Ban đầu, nhiều người không khỏi thắc mắc: sao lại dùng kịch rối và búp bê để dạy chống xâm hại nhỉ?
Đại diện GNI giải thích: Khi trẻ bắt đầu đi học, tiếp xúc nhiều hơn với thế giới bên ngoài, cũng là lúc trẻ đối diện với nhiều nguy cơ hơn. Trong khi đó, việc giáo dục kỹ năng an toàn cho trẻ không hề đơn giản - những kiến thức sách vở, nặng về thuật ngữ sẽ khiến các bé khó tiếp thu lắm.
Vì thế, đội ngũ dự án đã chọn kịch rối, sử dụng những chú búp bê siêu cute gần gũi với trẻ để thu hút sự chú ý và khơi dậy hứng thú. Các câu chuyện giáo dục hay cách dùng ngôn từ cũng được biên soạn sao cho thật đơn giản, dễ hiểu nhất có thể!
Show diễn "xịn xò" như thế nào?
Những chú búp bê được phân vai, điều khiển để có thể di chuyển, cử động, tương tác, được lồng tiếng ngay tại sân khấu luôn nha!
Mỗi chương trình biểu diễn thường kéo dài khoảng 45 phút, cho khoảng 100-150 trẻ tham gia. Trên sân khấu có tất cả 7 nhân vật lần lượt xuất hiện, 1 giáo viên hướng dẫn và 4 nhân sự diễn rối. Không gian thực hiện có thể ngoài trời hoặc trong nhà, rộng rãi tùy quy mô, tập trung vào 2 màn kịch chính.
Màn 1: Về "Tình huống xâm hại tình dục", giáo viên sẽ tổng kết và dạy về "Quy tắc đồ bơi", quy tắc "3 bước bảo vệ bản thân".
Màn 2: Về "Tình huống dụ dỗ bắt cóc", sau đó giáo viên hướng dẫn quy tắc "Khi có người lạ, người quen rủ đi chơi" và thực hành các tình huống như: Từ chối sự nhờ vả từ người lạ, phản kháng mạnh mẽ khi bị động chạm/sờ mó cơ thể, bỏ chạy kịp thời và nhấn mạnh việc trẻ nhất định phải báo lại cho bố mẹ hoặc giáo viên!
Phản ứng "cháy" từ các em học sinh
Chị Vũ Thị Thùy Dương, cán bộ phụ trách GPS, cho biết ngay từ những ngày đầu triển khai, các em học sinh đón nhận với rất nhiều háo hức. Đặc biệt, sự hào hứng này còn thể hiện rõ hơn tại những điểm trường nông thôn, miền núi, bởi đây là lần đầu tiên các em được tiếp xúc với phương pháp giáo dục mới mẻ như vậy!
Không chỉ các em học sinh mà những buổi biểu diễn còn thu hút đông đảo sự quan tâm của phụ huynh tại các thôn, bản nữa đó.
Chị Dương vẫn nhớ mãi kỷ niệm khó quên khi triển khai dự án tại một điểm trường ở Hà Giang. Không chỉ có các em học sinh mà gian phòng nhỏ đã được lấp đầy bởi tất cả người dân trong bản. Từ những phụ nữ đã có gia đình đến những em bé còn bế trên tay cũng được mẹ bế theo để xem. Đây là điều khiến đội ngũ thực hiện rất bất ngờ bởi sự quan tâm của các bậc phụ huynh về việc bảo vệ trẻ em ở những nơi điều kiện còn nhiều hạn chế!
"Những ánh mắt long lanh, háo hức theo dõi buổi biểu diễn càng tiếp sức cho đội ngũ giáo viên thực hiện những bài giảng nhiệt huyết hơn", chị Vũ Thị Thùy Dương xúc động kể.
Feedback từ các thầy cô siêu tích cực
Phó Hiệu trưởng Trường TH&THCS Gia Mô huyện Tân Lạc, Hòa Bình cho biết:
"Các tiết học của dự án rất hay, có công cụ trực quan nên các em dễ tiếp thu hơn. Nhà trường mong muốn dự án sẽ tiếp tục đưa chương trình này đến với học sinh và mở rộng hơn để tất cả các em đều biết về các kiến thức Quyền trẻ em".
"Đây là chương trình kịch rối đầu tiên mà các em học sinh ở trường được xem. Các em ở đây có kinh tế khó khăn, xa thị trấn (hơn 25km), điều kiện tiếp cận và học hỏi kiến thức về phòng chống xâm hại hạn chế. Nhờ có GNI đem chương trình đến đây để các em có thêm kiến thức bổ ích" - Thầy Phạm Duy, Hiệu trưởng trường TH&THCS Bắc Sơn huyện Hưng Hà, Thái Bình chia sẻ.
Tại những điểm trường ở Hà Nội, đội ngũ giáo viên GPS cũng rất bất ngờ và ấn tượng trước khả năng phản ứng của các em - các em đã biết áp dụng những phương pháp bảo vệ bản thân khi gặp nguy hiểm rất tự nhiên!
Cô Hồng Mai, giáo viên trường Marie Curie, tâm đắc: "Trước khi tham gia chương trình, các con đã vô cùng hào hứng. Đến khi xem kịch, các con rất tập trung lắng nghe và sôi nổi trả lời các câu hỏi. Các con nhớ rất rõ những bộ phận quan trọng của cơ thể nam, nữ; cũng như một số kỹ năng phòng, chống xâm hại. Chương trình rất bổ ích và ý nghĩa. Với hình thức kịch rối, các con đã tiếp nhận nguồn kiến thức khoa học một cách gần gũi, dễ hiểu và dễ nhớ".
Hành trình đầy chông gai nhưng xứng đáng
Chị Dương cũng chia sẻ, hành trình suốt gần 10 năm qua của GPS phải vượt qua rất nhiều khó khăn. Đơn cử như đến điểm trường ở vùng đồi núi cao, đèo dốc hiểm trở... đoàn gặp rất nhiều khó khăn trong việc di chuyển. Hay như việc tổ chức tình nguyện viên, vì đa số là sinh viên nên sắp xếp thời gian để tham gia cũng gây trở ngại khi tổ chức các show diễn ở vùng sâu vùng xa.
Dù vậy, theo chị Dương, đến nay "Kịch rối phòng chống xâm hại trẻ em" đã cùng GNI tỏa rộng ra nhiều tỉnh thành từ Hà Nội đến Hòa Bình, Tuyên Quang, Hà Giang, Thanh Hóa... Với hơn 536 buổi biểu diễn tại hơn 100 trường, chương trình đến nay đã giúp 69.000 học sinh tiếp cận được dự án đầy ý nghĩa này!
Nguồn: soha.vn