NangNgok7042
New member
Theo nhiều nguồn tin rò rỉ, chính quyền Tổng thống Trump đang âm thầm chuẩn bị một thương vụ "khủng" - bán cho Saudi Arabia khoảng 7.500 quả bom thông minh Paveway IV với giá trị lên đến 500 triệu USD . Loại bom dẫn đường siêu chuẩn xác này được sản xuất bởi ông lớn Raytheon Technologies, và thông báo về kế hoạch đã được gửi tới Ủy ban Đối ngoại cả hai viện của Quốc hội Mỹ từ giữa tháng 1/2020.
Paveway - Huyền thoại từ những năm 60s
Paveway là dòng bom dẫn đường bằng laser (LGBs) có nguồn gốc từ Anh. Cái tên Pave (hoặc PAVE) thực ra là từ viết tắt của "thiết bị vectơ điện tử hàng không chính xác" - nghe fancy phết đúng không?
Từ "Pave" này sau đó được kết hợp với nhiều tên gọi khác nhau để đặt tên cho các hệ thống laser chỉ định mục tiêu như Pave Penny, Pave Spike, Pave Tack và Pave Knife. Thậm chí cả máy bay quân sự chuyên dụng cũng mang tên này, ví dụ như AC-130U Pave Specter, MH-53 Pave Low và Hawk-60 Pave Hawk.
Hành trình từ Việt Nam đến hiện đại
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1964 khi Texas Instruments khởi động dự án phát triển dòng bom Paveway. Dù ngân sách hạn chế, nhưng sự đơn giản và tính kinh tế trong sản xuất đã giúp nó vượt trội so với các loại vũ khí phức tạp khác.
Vũ khí thử nghiệm đầu tiên sử dụng bom M117 làm đầu đạn vào tháng 4/1965. Đến năm 1968, nguyên mẫu đã được gửi sang Việt Nam để thử nghiệm thực chiến luôn!
Tháng 1/1967, Không quân Mỹ chính thức mở Dự án 3169 - chương trình phát triển đạn dẫn đường chính xác với deadline cực gấp: chỉ một năm là phải triển khai tại Việt Nam.
Chương trình lúc đó có ba nhánh chính:
• Paveway 1: Đạn dẫn đường bằng laser
• Paveway 2: Đạn dẫn đường quang điện (TV) do Rockwell International phát triển, có tên gọi là HOBO ("Homing Bomb") - đã sản xuất 4.000 quả và dùng 500 quả trong chiến đấu
• Paveway 3: Hệ thống dẫn hồng ngoại nhưng chưa bao giờ được triển khai
Dù Paveway 2 vượt trội về độ chính xác nhưng giá thành đắt gấp 4-5 lần và ít phù hợp với các mục tiêu tại Việt Nam, nên Paveway 1 trở thành tâm điểm của chương trình.
Tiến hóa không ngừng
Paveway I được thay thế bởi Paveway II cải tiến vào đầu những năm 1970, với bộ dò đơn giản hơn, đáng tin cậy hơn và cánh sau bật ra để tăng khả năng lượn.
Paveway III được nghiên cứu từ 1976 và đưa vào sử dụng năm 1986, tích hợp công cụ tìm kiếm tinh vi hơn nhiều với tầm nhìn rộng và hướng dẫn theo tỷ lệ. Paveway III có tầm lượn dài hơn đáng kể và độ chính xác cao hơn Paveway II, nhưng đắt hơn nên chỉ dùng cho các mục tiêu có giá trị cao.
Bộ dụng cụ dẫn đường Paveway III còn được sử dụng trên bom xuyên GBU-28/B trong chiến tranh vùng Vịnh 1991 và cả Mirage 2000 của Không quân Ấn Độ trong Chiến tranh Kargil năm 1999.
Hiện tại, Raytheon - nhà cung cấp duy nhất các biến thể Paveway III - đang cung cấp cả phiên bản tiêu chuẩn và nâng cao cho Mỹ cũng như khách hàng quốc tế.
Paveway IV - Thế hệ bom "thông minh nhất"
Bom Paveway IV là sản phẩm hợp tác giữa Raytheon Systems Ltd (RSL) của Anh và Raytheon Missile Systems (RMS) của Mỹ, được đưa vào sử dụng từ năm 2008 trong Không quân Hoàng gia Anh.
Tháng 3/2017, Lockheed đã đổi thương hiệu bom Paveway Dual-Mode Plus thành "Paragon" để cạnh tranh với JDAM (Joint Direct Attack Munition), với tính năng tương đương nhưng "rẻ hơn ít nhất 30%" nhờ bộ vi xử lý và thiết bị điện tử mới tinh hơn.
Thông số kỹ thuật chi tiết:
• Chiều dài: 3,1m
• Đường kính: 0,27m
• Sải cánh khi xòe: 0,42m
• Trọng lượng: 225kg (500 lb) chưa kể bộ hướng dẫn
• Dẫn đường: Quán tính (có hoặc không GPS) + laser bán chủ động
• Đầu đạn: Bom thường Mk 82 nâng cấp 225kg
• Ngòi nổ: Có thể kích nổ theo độ cao tùy chọn
• Tầm bay: Trên 30km (tùy độ cao thả)
• Tốc độ: Cận âm
Ngòi nổ Multi-Event Hard Target Fuze (MEHTF) của Thales Aurora có tính năng cao và siêu an toàn. Ngòi có thể kích nổ trên không (ở nhiều độ cao khác nhau), nổ ngay khi va chạm hoặc sau khi va chạm - cho phép bom phát nổ bên trong các tòa nhà hoặc mục tiêu bị chôn lấp sau khi xuyên qua nóc.
Độ chính xác "đỉnh của chóp"
Paveway IV sử dụng hệ thống dẫn đường hiện đại kết hợp GPS, INS (Inertial Navigation System) và SAL (Semi-Active Laser) giai đoạn cuối.
Theo các chuyên gia, nếu chỉ dùng GPS thuần túy, xác suất sai số có thể lên tới 10m. Nhưng với Paveway IV, nhờ combo GPS/INS không bị gây nhiễu và SAL, xác suất sai số chỉ dưới 1m !
Điều này giúp giảm thiểu đáng kể thiệt hại xung quanh không liên quan đến mục tiêu, với chi phí thấp nhưng độ chính xác cao trong mọi điều kiện - bất kể thời tiết hay ngày đêm.
Thành tích "khủng" trên thực chiến
Paveway IV lần đầu được sử dụng bởi Không quân Hoàng gia Anh trong chiến dịch Herrick ở Afghanistan. Sau đó xuất hiện trong:
• Chiến dịch Ellamy ở Libya
• Chiến dịch Shader ở Iraq và Syria
• Cuộc can thiệp ở Yemen do Saudi Arabia dẫn đầu
Đầu tháng 5 vừa qua, Không quân Anh công bố hình ảnh đầu tiên về cuộc không kích bằng tiêm kích Typhoon sử dụng bom Paveway IV nhằm vào phiến quân khủng bố IS tại Iraq - và kết quả là chính xác gần như tuyệt đối!
Để thấy được sự tiến bộ: Trong các hoạt động không kích của NATO tại Balkan những năm 1990, thời tiết xấu và ngụy trang đã làm cho các vũ khí chiến thuật chính xác lúc đó "fail" nặng nề. Một báo cáo của Bộ Quốc phòng Anh kết luận chỉ 40% bom của máy bay RAF Tornado và Harrier rơi đúng mục tiêu.
Trong khi đó, Paveway IV có xác suất thực hiện thành công nhiệm vụ 75% ở bất kỳ giai đoạn nào trong vòng đời - con số ấn tượng!
Tương lai với F-35
Ngày 19/6/2015, một phi công thử nghiệm của Không quân Hoàng Anh đã phóng thành công hai quả Paveway IV từ chiếc F-35 Lightning II của Lockheed Martin tại Mỹ - đánh dấu lần đầu tiên một loại đạn không phải của Mỹ được bắn thành công trong chương trình phát triển F-35.
Nguồn: soha.vn