HeoTutu8304
New member
Ai mà ngờ được đằng sau những nút tương tác cute xỉu như "phẫn nộ", "thương thương" trên Facebook lại là cả một âm mưu thao túng cảm xúc của mình chứ?
5 năm trước, Facebook xịn sò tung ra loạt nút reaction mới ngoài nút "thích" truyền thống. Gồm có: "yêu thích", "haha", "wow", "buồn", "phẫn nộ" và "thương thương". Nhìn thì vô hại lắm, nhưng sự thật là...
Theo The Washington Post bóc phốt, mọi chuyện chẳng đơn giản tí nào luôn á! Facebook đã lập trình thuật toán để quyết định những gì xuất hiện trên News Feed của user bằng cách sử dụng những emoji này làm tín hiệu, từ đó thúc đẩy các nội dung khiêu khích, gây tranh cãi. Vãi nồi!
Tài liệu nội bộ rò rỉ cho thấy, từ 2017, thuật toán Facebook chấm điểm emoji cao gấp 5 lần nút "thích" đó nha! Logic là: bài viết nhận nhiều emoji thường có tương tác cao hơn, còn giữ chân người dùng là chuyện sống còn với việc kiếm tiền của Facebook mà.
Nhưng plot twist ở chỗ này nè: các researcher của Facebook nhanh chóng phát hiện ra lỗ hổng chết người của emoji này. Việc ưu tiên các bài viết gây tranh cãi – kể cả bài khiến user tức điên người – đã mở cửa cho hàng tấn nội dung rác/toxic/câu view tràn vào. Các data scientist của công ty xác nhận trong báo cáo 2019: bài viết nhận nhiều emoji "phẫn nộ" thường chứa tin giả, độc hại và tin tức chất lượng thấp.
Nói dễ hiểu là trong suốt 3 năm trời, Facebook đã cố tình khuếch trương một cách có hệ thống những thứ toxic nhất trên nền tảng của mình, hiển thị nó trên News Feed và phát tán đến đám đông. Thuật toán mạnh thế này đã làm xói mòn mọi nỗ lực quản trị nội dung và chống lại thông tin gây hại. Sad but true
Drama này sẽ chẳng bao giờ được công khai nếu không có whistleblower, cựu nhân viên Facebook Frances Haugen. Chị đã cung cấp nhiều tài liệu cho các hãng tin lớn của Mỹ, trong đó có The Washington Post.
Trong phiên điều trần trước Quốc hội Anh hôm 25/10, chị Haugen thẳng thừng khẳng định: "Giận dữ và thù hận là cách phát triển dễ nhất trên Facebook". Chốt hạ luôn!
Thuật toán của Facebook tuy phụ thuộc vào các kỹ thuật machine learning công phu và tinh vi, nhưng đầu ra lại do con người quyết định. Đó chính là vấn đề.
Sức nặng của emoji "phẫn nộ" chỉ là một trong nhiều đòn bẩy mà các kỹ sư Facebook dùng để thao túng luồng thông tin trên mạng xã hội. Facebook tính đến vô số yếu tố để News Feed của mỗi người xuất hiện thế nào, mỗi lần F5. Bao gồm việc xếp bài nào lên top đập vào mắt hay nhét xuống đáy không bao giờ thấy. Nói ngắn gọn, tương tác của mình ở gần như mọi quốc gia đều nằm trong tay, hay chính xác hơn là hệ thống chấm điểm của Facebook.
Facebook tiết lộ phần mềm của họ tiếp nhận hơn 10.000 "tín hiệu" để dự đoán hành vi tương tác của user. Đa số mình không để ý các tín hiệu này đâu, ví dụ như số lượng bình luận dài dưới bài, video livestream hay quay sẵn, bình luận toàn text hay có ảnh. Nó thậm chí còn tính đến tốc độ tải bài và đường truyền mạng nữa á! Dựa vào các đòn bẩy này, một thay đổi nhỏ cũng có thể "tạo sóng" trên toàn bộ nền tảng, định hình luồng tin trên News Feed là đáng tin hay đáng ngờ, thiên về chính trị hay không, có thấy bạn thực sự không...
Văn hóa thử nghiệm đã ăn sâu vào máu Facebook, nơi các kỹ sư liên tục thực hiện các đòn bẩy và đo lường kết quả. Chẳng hạn, Facebook từng cho một số bạn bất kỳ xuất hiện thường xuyên hơn trên News Feed và quan sát xem hai người có tiếp tục liên hệ sau khi test kết thúc không. Theo một researcher, Facebook có thể khiến các mối quan hệ trở nên gần gũi hơn và ngược lại luôn. Nghe mà rợn á!
Bình luận dưới bài được chấm điểm còn cao hơn cả emoji và cao gấp 30 lần nút "thích". Facebook phát hiện tương tác từ bạn bè sẽ thúc đẩy user đăng bài nhiều hơn. Tháng trước, Wall Street Journal đưa tin Facebook quan tâm đến comment, reply comment và share. Nó nằm trong cái gọi là thước đo "tương tác xã hội có ý nghĩa", từ đó vô tình khuyến khích những bài viết chia rẽ chính trị. Mục tiêu của thước đo là "gia tăng trải nghiệm user bằng cách ưu tiên bài viết thu hút tương tác, đặc biệt là đối thoại giữa gia đình và bạn bè".
Năm 2018, Facebook "hạ giá" emoji "phẫn nộ" xuống chỉ còn cao gấp 4 lần nút "thích" và giữ nguyên giá trị các nút khác. Theo tài liệu năm 2020, emoji "phẫn nộ" là kém phổ biến nhất với 429 triệu lượt bấm/tuần, so với 63 tỷ lượt "thích" và 11 tỷ lượt "yêu thích". Nhưng nút "phẫn nộ" lại được dùng thường xuyên cho các bài có vấn đề như tin chất lượng thấp, tin giả, toxic, anti vaccine.
Sau nhiều lần đề xuất và tranh luận từ nhân viên, Facebook quyết định giảm giá trị tất cả emoji xuống, chỉ còn cao gấp 1.5 lần nút "thích" vào 2020. Tháng 9 cùng năm, mạng xã hội cuối cùng cũng dừng sử dụng emoji "phẫn nộ" như một tín hiệu dự đoán nội dung user muốn xem và giảm giá trị về 0, đồng thời tăng giá trị emoji "yêu thích" và "buồn". Ngoài ra, một số tín hiệu khác cũng bị điều chỉnh, ví dụ comment 1 ký tự (như ".", "có") không được tính.
Nhưng mà theo The Washington Post, Facebook chỉ chỉnh sửa sau khi mọi thứ đã gây tác hại rồi thôi. Facebook muốn khuyến khích livestream nên đặt giá trị livestream cao gấp 600 lần ảnh hay text. Điều đó dẫn đến làn sóng video chất lượng cực thấp tràn lan. Livestream cũng đóng vai trò lớn trong các sự kiện chính trị nhạy cảm, như vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6/1. Ngay sau đó, Facebook mới vội vàng giảm giá trị của livestream.
Các data scientist của Facebook chỉ ra rằng, khi đặt giá trị emoji "phẫn nộ" về 0, user bắt đầu thấy ít tin sai sự thật hơn, ít nội dung phiền nhiễu hơn và ít nội dung bạo lực hơn. Trong khi đó, mức độ hoạt động của user trên Facebook không bị ảnh hưởng tí nào.
Nguồn: soha.vn