Bộ Y tế đang nghiên cứu một phương án khá "nóng" đây: chỉ cho phép các bé dưới 15 tuổi hiến mô tái sinh cho anh chị em ruột thôi nhé! Mục đích là để tránh các trường hợp bị lợi dụng, đồng thời bảo vệ tối đa quyền lợi và sự an toàn cho những người hiến còn nhỏ tuổi.
Theo dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang được Bộ Y tế lấy ý kiến, người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh (trừ máu và các thành phần của máu) cho thành viên gia đình khi không có người hiến khác phù hợp.
Còn với các bé dưới 15 tuổi thì sao? Dự thảo hiện tại quy định các em chỉ được hiến mô tái sinh (vẫn trừ máu và các thành phần của máu) cho ba mẹ đẻ hoặc anh chị em ruột khi thực sự không có người hiến nào khác phù hợp.
Mô tái sinh là gì? Đó là những loại mô mà cơ thể có thể tự tái tạo được, ví dụ như tế bào gốc tạo máu. Còn những loại mô không tái sinh như võng mạc, củng mạc và van tim thì dự thảo KHÔNG cho phép người chưa thành niên hiến khi còn sống nhé!
Tất nhiên, việc hiến mô ở người dưới 18 tuổi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo vệ trẻ em, trong đó có yêu cầu phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện hợp pháp.
Thu hẹp phạm vi để chặn nguy cơ bị lợi dụng
Tại buổi họp báo về dự thảo luật chiều 27/10, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Bộ đang tiếp tục nghiên cứu kỹ hơn về quy định này. Một trong những phương án đang được cân nhắc là thu hẹp phạm vi người được nhận mô hiến, chỉ giới hạn ở anh chị em ruột thôi.
Theo Thứ trưởng, việc điều chỉnh này nhằm tăng cường kiểm soát, phòng ngừa nguy cơ mua bán mô và bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi - một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.
Ngoài việc giới hạn đối tượng nhận mô hiến, người hiến phải được tư vấn độc lập theo quy trình do Bộ Y tế ban hành. Phải đảm bảo các em được cung cấp đầy đủ thông tin, hoàn toàn tự nguyện và không bị ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào.
Điểm đặc biệt quan trọng: nếu trẻ phản đối hoặc không đồng ý hiến mô ở bất kỳ thời điểm nào, ý kiến đó đều phải được tôn trọng và ghi nhận ngay!
Đây là yêu cầu siêu quan trọng để bảo vệ quyền lợi của trẻ, tránh để quyết định hiến mô chỉ phụ thuộc vào mong muốn của người lớn.
Cân bằng giữa cơ hội điều trị và an toàn của trẻ
Giáo sư Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, đã đề cập đến nhu cầu ghép tế bào gốc tạo máu ở trẻ mắc các bệnh lý về máu, trong đó có bệnh tan máu bẩm sinh.
Với những bệnh nhi mắc thể nặng, việc điều trị có thể yêu cầu truyền máu định kỳ, thậm chí khoảng 20 ngày một lần. Trong những case này, tìm được nguồn tế bào gốc tạo máu phù hợp từ người thân có thể mở ra cơ hội điều trị cho các em.
Tuy nhiên, Giáo sư Trần Minh Điển nhấn mạnh cần phải phân biệt rõ giữa việc đăng ký nguyện vọng hiến và các điều kiện thực tế để được hiến. Dù có nhu cầu điều trị cấp thiết đến đâu, việc lấy mô vẫn phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ hiến trong mọi trường hợp.
Cùng quan điểm thận trọng, PGS.TS Dương Đức Hùng cho rằng nếu cho phép trẻ em hiến mô tái sinh, quy định phải đảm bảo việc lấy mô không ảnh hưởng đến sức khỏe trước mắt, lâu dài và không để lại di chứng gì cả.
Ông cũng lưu ý nguy cơ các quy định có thể bị lợi dụng thông qua những quan hệ gia đình trên danh nghĩa, chẳng hạn việc nhận con nuôi để phục vụ mục đích khác. Vì vậy, ông hoàn toàn đồng tình với phương án thu hẹp nhóm người được nhận mô hiến từ trẻ em, tập trung vào những người có quan hệ huyết thống trực tiếp.
Việc sửa đổi quy định về hiến mô ở người chưa thành niên đặt ra yêu cầu phải cân bằng giữa nhu cầu điều trị của người bệnh và quyền được bảo vệ của trẻ hiến. Các điều kiện về đối tượng nhận mô, tư vấn độc lập, sự tự nguyện và quyền từ chối của trẻ được xem là những yếu tố cần cân nhắc kỹ lưỡng trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật.
Nguồn: techz.vn