SuNana3960
New member
Ngoài việc làm "cột chống" cho body chúng mình, bộ xương còn giấu cả kho báu bí mật siêu thú vị nữa đó!
Nói về tầm quan trọng của xương thì không bao giờ thừa luôn á! Nó giúp mình đứng thẳng người, che chở các cơ quan nội tạng, cho phép flexing tứ chi và nâng đỡ cả body thay vì nằm lê la trên sàn như cục slime Hồi còn nhỏ, xương phát triển cùng mình và hồi phục siêu nhanh khi gãy. Nhưng mà càng về già, xương càng giòn tan như bánh phồng tôm, dễ bị chấn thương, gãy, thậm chí phải đi phẫu thuật thay thế nữa này
Chức năng cấu tạo của xương đã rich rồi, nhưng nó còn hardcore hơn thế! Xương lưu trữ siêu nhiều canxi, phốt pho và khoáng chất - những thứ cực kỳ quan trọng cho hoạt động thần kinh và tế bào. Thêm nữa, tủy xương sản xuất hàng trăm tỷ tế bào máu mỗi ngày, dùng để vận chuyển oxy, đánh bay vi khuẩn, cầm máu vết thương và tạo ra các tế bào sụn, mỡ nữa
Và đó vẫn chưa phải tất cả nha! Mấy thập kỷ gần đây, các nhà khoa học phát hiện xương còn tham gia vào cuộc "group chat" hóa học siêu phức tạp với các bộ phận khác như thận, não, mô mỡ, cơ, và cả hệ vi sinh đường ruột luôn. Giống như kiểu bạn sốc nặng khi biết các thanh dầm tường nhà mình có thể nhắn tin cho điều hòa, tủ lạnh, lò vi sóng vậy đó
Các nhà khoa học đang giải mã cách tế bào xương gửi tín hiệu đến các cơ quan khác và cách chúng đọc hiểu rồi phản hồi những thông tin phân tử lạ. Họ cũng đang nghĩ cách dùng "cuộc trò chuyện" này để phát triển phương pháp mới bảo vệ hoặc tăng cường xương nữa
Đây là lĩnh vực khám phá hoàn toàn mới toanh, và những nghiên cứu gần đây đã khiến các nhà khoa học nhận ra xương dynamic hơn nhiều so với tưởng tượng!
Xương là một "tổ chức" độc nhất vô nhị không chỉ chứa tế bào tăng sức mạnh mà còn có cả tế bào phân rã, giúp xương tiếp tục phát triển lúc còn bé và tự sửa chữa khi gãy suốt cuộc đời
Các tế bào xây dựng xương gọi là nguyên bào xương, còn tế bào phá hủy chúng là tế bào hủy xương. Khi hai team này mất cân bằng thì body có thể tạo quá ít (hoặc quá nhiều) xương. Ví dụ, loãng xương xảy ra khi xương mới không kịp thay thế xương cũ bị hủy, khiến xương trở nên lỏng lẻo và dễ gãy như bánh tráng
Ngoài nguyên bào xương và tế bào hủy xương, xương còn có loại tế bào khác tên là tế bào xương. Mặc dù chiếm hơn 90% tổng số tế bào trong xương nhưng chúng vẫn là "ẩn số" chưa được nghiên cứu kỹ
Mãi đến 20 năm trước, một nhà sinh học tế bào tên Lynda Bonewald làm việc tại Đại học Indiana ở Indianapolis mới bắt đầu chú ý đến nó. Đồng nghiệp khuyên chị đừng lãng phí thời gian, vì họ nghĩ tế bào xương chỉ có tác dụng cảm nhận lực cơ học và điều chỉnh quá trình tái tạo xương thôi.
Nhưng Bonewald vẫn quyết "đi tới cùng". Chị và các nhà nghiên cứu khác phát hiện tế bào xương thực sự cảm nhận được tải trọng cơ học. Nhưng chị còn khẳng định: "Còn nhiều thứ hơn thế nữa!"
Chị đã viết những nghiên cứu về tầm quan trọng của tế bào xương đối với thận, tuyến tụy và cơ bắp. Năm 2006, chị xuất bản báo cáo đầu tiên về khả năng "tám chuyện" của tế bào xương với các cơ quan khác, chỉ ra rằng tế bào xương tạo ra yếu tố tăng trưởng tên FGF23.
Phân tử này follow dòng máu đến thận. Nếu có quá nhiều FGF23 trong body - như xảy ra ở một dạng còi xương di truyền - thận sẽ thải quá nhiều phốt pho vào nước tiểu, khiến cơ thể mất khoáng chất cần thiết này, gây còi xương, yếu cơ, cứng khớp và các vấn đề răng miệng
Cùng thời điểm Bonewald nghiên cứu tế bào xương, nhà sinh lý học Gerard Karsenty cũng bắt đầu điều tra mối quan hệ giữa tái tạo xương và chuyển hóa năng lượng. Ông đoán có thể có connection giữa hai yếu tố này, vì việc phá hủy và xây lại xương tốn siêu nhiều năng lượng mà
Trong nghiên cứu năm 2000, Karsenty phân tích mối liên hệ giữa hormone leptin và cả hai quá trình sinh học này. Leptin được sản xuất bởi tế bào mỡ và vai trò chính là chặn cơn thèm ăn. Trong quá trình tiến hóa, nó xuất hiện cùng thời với xương. Và Karsenty tìm thấy trong thí nghiệm trên chuột rằng leptin ảnh hưởng đến não, làm dừng quá trình tái tạo xương.
Theo cách này, những sinh vật có xương ban đầu có thể ngăn cơn thèm ăn và sự phát triển xương khi thiếu thức ăn để tiết kiệm năng lượng cho các hoạt động hàng ngày.
Nhóm nghiên cứu dùng tia X scan bàn tay và xương cổ tay của một số trẻ em bị thiếu tế bào mỡ (và do đó thiếu luôn cả leptin) do đột biến gen. Theo đánh giá của bác sĩ X quang, tuổi xương của các bé này già hơn tuổi thật vài tháng, thậm chí nhiều năm. Điều này cho thấy khi thiếu leptin, xương sẽ phát triển nhanh hơn, phản ánh đặc điểm của xương già như mật độ xương cao hơn
Đó là trường hợp xương "lắng nghe" các cơ quan khác, nhưng năm 2007, Karsenty đề xuất xương cũng "nói" điều gì đó về cách body sử dụng năng lượng. Ông phát hiện những con chuột thiếu protein tạo xương tên osteocalcin sẽ gặp khó khăn trong việc điều chỉnh đường huyết.
Nghiên cứu sâu hơn, Karsenty phát hiện osteocalcin còn thúc đẩy khả năng sinh sản nam giới thông qua tác động lên sản xuất hormone giới tính, cải thiện khả năng học tập và trí nhớ bằng cách thay đổi mức độ dẫn truyền thần kinh trong não, và tăng cường chức năng cơ khi tập gym luôn Ông mô tả những thông điệp này và các cuộc "trò chuyện" khác mà xương tham gia trong Đánh giá thường niên về Sinh lý học năm 2012.
Nguồn: soha.vn