Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề "Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI" diễn ra sáng 12/5, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện nay không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia trên thế giới đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nền kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực tài chính.
Cuộc chuyển đổi mạnh mẽ này đặt ra không ít thách thức mới: xây dựng niềm tin trong quá trình phát triển kinh tế tài chính số an toàn và bền vững, phòng tránh mặt trái của công nghệ, đồng thời xây dựng chính sách, cơ chế quản lý thúc đẩy đổi mới sáng tạo nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.
Bộ Tài chính đang triển khai nhiều dự án chuyển đổi số quy mô lớn nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong đó có dự án hệ thống công nghệ thông tin hải quan số; hệ thống quản lý thuế; hệ thống thông tin về ngân sách và kế toán nhà nước; cùng hệ thống KRX phục vụ thị trường chứng khoán.
Thị trường tài sản mã hóa sắp "chính chủ" tại VN
Đặc biệt, lĩnh vực tài sản mã hóa - một mảng khá phức tạp - đã có khung pháp lý đầu tiên tại Việt Nam. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành thị trường tài sản mã hóa trong nước, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát, đảm bảo an toàn, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của các tổ chức, cá nhân tham gia.
"Cho đến thời điểm hiện nay, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công an, với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận cho 5 đơn vị được làm công tác chuẩn bị để triển khai cung cấp các dịch vụ về thị trường tài sản mã hóa. Và chúng tôi tin rằng sớm nhất là trong quý 3 sẽ có những hoạt động đầu tiên của thị trường tài sản mã hóa chính thức ở Việt Nam, có sự tham gia cung cấp dịch vụ và có sự quản lý nhà nước để đảm bảo an toàn và minh bạch cho thị trường", ông Nguyễn Đức Chi cho biết.
Thị trường chứng khoán Việt Nam "lên đời" mạnh mẽ
Về phía thị trường chứng khoán, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng, chuyển đổi số không còn là lựa chọn phụ trợ mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng.
Đến nay, Việt Nam đã có 12 triệu tài khoản chứng khoán và gần như 100% giao dịch đều được thực hiện qua các phương thức trực tuyến. Với con số khủng như vậy, công nghệ chính là "thỏi nam châm" để các thành viên thị trường thu hút khách hàng và cũng là giải pháp cốt lõi giúp số lượng nhà đầu tư chứng khoán tăng vọt trong thời gian vừa qua.
Các công ty chứng khoán liên tục cho ra mắt sản phẩm và dịch vụ mới có ứng dụng công nghệ. Những dịch vụ như eKYC mở tài khoản trực tuyến, giao dịch chứng khoán online, ứng dụng AI, hay các công nghệ mới trong hoạt động hỗ trợ khách hàng đang dần trở nên quen thuộc với nhà đầu tư Việt.
Nhờ công tác chuyển đổi số được thực hiện quyết liệt và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư - đặc biệt là nhà đầu tư quốc tế - khối lượng giao dịch trên thị trường chứng khoán tăng trưởng rất đáng kể. Bình quân năm 2025, tổng giá trị giao dịch một ngày lên đến hơn 29.000 tỷ đồng và trong các tháng đầu năm 2026 còn tăng mạnh hơn nữa với giá trị giao dịch bình quân lên đến hơn 31.000 tỷ.
Thanh khoản "xịn xò" nhất Đông Nam Á
Về tính thanh khoản, theo đại diện UBCKNN, hiện nay nhờ việc ứng dụng khoa học công nghệ, thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở mức đứng đầu khu vực Đông Nam Á. Tính thanh khoản này cho thấy sự hấp dẫn của thị trường và là chỉ báo quan trọng cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước đi theo hướng an toàn, bền vững, ổn định và minh bạch.
Đây cũng là một trong những điều kiện rất quan trọng để FTSE Russell chính thức công bố việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9 năm 2025. Và chính thức các cổ phiếu Việt Nam sẽ được phân bổ vào rổ chỉ số của FTSE Russell vào tháng 9 năm 2026.
Ủy ban Chứng khoán đã và đang làm gì?
Ủy ban Chứng khoán đã thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán:
Thứ nhất, về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý: UBCKNN đã trình Bộ Tài chính và Chính phủ ban hành hàng loạt nghị định, thông tư. Các văn bản này phát huy vai trò quan trọng trong việc triển khai Quyết định số 06 của Chính phủ (Đề án ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử). UBCKNN cũng đã ký kết và triển khai kế hoạch 8790 phối hợp với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) để thực hiện Đề án 06.
Thứ hai, về hạ tầng công nghệ: Năm 2025, hệ thống KRX đã chính thức được đưa vào vận hành, đảm bảo kết nối thông suốt, ổn định và an toàn. Đây là bước đột phá tích hợp toàn bộ quá trình từ giao dịch đến thanh toán, tạo tiền đề triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào cuối năm 2026 - đầu năm 2027. Hệ thống KRX không chỉ hiện đại hóa hạ tầng mà còn cung cấp phần mềm giám sát chặt chẽ, nâng cao năng lực quản lý và minh bạch hóa thị trường.
Thứ ba, về ứng dụng công nghệ thông tin trong trao đổi, quản lý và giám sát: UBCKNN đã phối hợp với các Sở Giao dịch và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) triển khai hệ thống công bố thông tin đầu mối duy nhất từ tháng 8/2024. Song song đó, đang xây dựng hệ thống thông tin tổng thể phục vụ giám sát giai đoạn 2024-2026 (kết nối 3 tuyến từ công ty chứng khoán, Sở/VSDC đến UBCKNN), đồng thời xây dựng kho dữ liệu tập trung chuyên ngành và nâng cấp hạ tầng bảo mật. UBCKNN cũng đã ban hành Quyết định số 54 để kiện toàn Ban chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Thứ tư, về đào tạo, tuyên truyền và cảnh báo rủi ro: UBCKNN đã ban hành Quyết định số 722 phê duyệt Đề án tuyên truyền, phổ biến kiến thức và đào tạo nhà đầu tư giai đoạn 2025-2030, tập trung vào các công cụ số hóa. Cũng phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) tổ chức các hội thảo an toàn thông tin cho các công ty chứng khoán, kết hợp tăng cường công tác thanh tra, giám sát rủi ro.
Roadmap tiếp theo của UBCKNN ️
Thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đồng bộ triển khai các giải pháp sau:
Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý: Rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán, đưa vào nguyên tắc quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ và cơ chế thử nghiệm (sandbox). Hoàn thiện thông tư giao dịch điện tử (bổ sung quy định về bảo mật, Open API) và nghiên cứu ban hành các quy định về ứng dụng AI trong giao dịch theo yêu cầu của Luật Trí tuệ nhân tạo.
Đẩy mạnh xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại: Hiện đại hóa công tác quản lý, giám sát nhằm kịp thời phát hiện vi phạm, phục vụ phân tích, dự báo và hoạch định chính sách sát với biến động thị trường.
Nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới: Đưa công nghệ chuỗi khối (blockchain), dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động giám sát thị trường thông qua hệ thống thông tin tổng thể và kho dữ liệu tập trung.
Nguồn: gamek.vn