Sau bao năm "làm mưa làm gió" trong giới nghiên cứu top đầu nước Mỹ, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm đã có một quyết định "chấn động": bỏ lại sự nghiệp mà bao người mơ ước để về Việt Nam, mang theo hành trang đầy ắp tri thức, kinh nghiệm và một khát vọng cháy bỏng - góp sức cho hành trình vươn lên của khoa học Việt
Trong thời buổi các quốc gia đang "cạnh tranh gắt gao" để hút nhân tài khoa học về, quyết định "quay xe" của PGS.TS Nguyễn Duy Liêm được coi là một câu chuyện cực kỳ truyền cảm hứng. Từ môi trường nghiên cứu xịn sò tại Mỹ, anh đã chọn về quê hương với mong muốn đóng góp cho sự phát triển của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm là một chuyên gia "xịn xò" với nhiều năm "cày cuốc" trong lĩnh vực vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và kháng kháng sinh. Anh nhận bằng Tiến sĩ Vi sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc trước khi tiếp tục phát triển sự nghiệp tại Mỹ. Tại đây, anh giữ vị trí Phó Giáo sư thuộc Trường Y khoa của Đại học Case Western Reserve - một trong những nơi đào tạo và nghiên cứu y khoa "đỉnh của đỉnh" ở Hoa Kỳ
Không chỉ giảng dạy và nghiên cứu, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm còn từng đảm nhiệm vai trò quản lý Phòng thí nghiệm Elizabeth A. Rich đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3) tại University Hospitals Cleveland Medical Center. Đây là loại phòng thí nghiệm có yêu cầu kỹ thuật và an toàn "khắt khe lắm luôn", được sử dụng để nghiên cứu các tác nhân vi sinh vật nguy hiểm
Sau hơn một thập kỷ làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, sở hữu hơn 40 công trình khoa học được công bố trên các tạp chí chuyên ngành uy tín, anh vẫn "day dứt mãi" với câu hỏi làm thế nào để những tri thức và kinh nghiệm tích lũy được có thể góp phần thúc đẩy sự phát triển của khoa học Việt Nam. Chính suy nghĩ đó đã thôi thúc anh đưa ra quyết định trở về nước công tác
Năm 2026, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm trúng tuyển Chương trình VNU350 – chương trình thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc và các chuyên gia đầu ngành về làm việc tại Đại học Quốc gia Tp.HCM. Anh lựa chọn công tác tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo, nơi được kỳ vọng trở thành "đầu tàu" kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Liêm, điều khiến anh tin tưởng vào quyết định trở về không chỉ là các chính sách thu hút nhân tài, mà còn là khát vọng xây dựng một môi trường học thuật hiện đại, cởi mở và có khả năng kết nối quốc tế "cực mạnh". Anh cho rằng trong nền kinh tế tri thức, sức cạnh tranh của một trường đại học nghiên cứu không chỉ nằm ở cơ sở vật chất hay nguồn lực tài chính, mà còn ở văn hóa học thuật, tinh thần sáng tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Điều nhà khoa học này mong muốn mang về Việt Nam không đơn thuần là các bài báo khoa học hay những dự án nghiên cứu lẻ tẻ. Với kinh nghiệm nhiều năm làm việc trong môi trường quốc tế, anh kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng các nhóm nghiên cứu liên ngành, nơi các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực cùng "bắt tay" hợp tác để giải quyết những vấn đề lớn của xã hội
Anh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc kết nối giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Theo anh, thành công của khoa học hiện đại không chỉ được đo bằng số lượng công bố mà còn ở khả năng "chuyển hóa" tri thức thành công nghệ, sản phẩm và giải pháp phục vụ cộng đồng. Chính vì vậy, việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cần trở thành mục tiêu quan trọng của các trường đại học nghiên cứu trong tương lai
Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Duy Liêm dành nhiều sự quan tâm cho thế hệ nhà khoa học trẻ Việt Nam. Anh đánh giá cao khả năng hội nhập quốc tế, tinh thần học hỏi và sự nhạy bén với các công nghệ mới của giới trẻ hiện nay. Theo anh, nếu được làm việc trong môi trường minh bạch, có cơ chế hỗ trợ phù hợp và mạng lưới hợp tác rộng mở, các nhà khoa học trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những công trình có giá trị và sức ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu
Câu chuyện của PGS.TS Nguyễn Duy Liêm không chỉ là hành trình trở về của một nhà khoa học thành danh, mà còn là minh chứng cho khát vọng cống hiến của những trí thức Việt Nam ở nước ngoài. Từ phòng thí nghiệm hiện đại tại Mỹ đến giảng đường và trung tâm nghiên cứu trong nước, anh đang viết tiếp hành trình của mình bằng niềm tin rằng khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể vươn lên mạnh mẽ khi được xây dựng trên nền tảng của tri thức, sáng tạo và sự kết nối toàn cầu
Nguồn: kenh14.vn