Bộ GD-ĐT vừa "drop" văn bản số 7314/BGDĐT-GDĐH gửi tới các trường đại học, học viện về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027, với thông điệp rõ ràng: Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất! Trọng tâm năm nay là phân tích data điểm số, đối chiếu với chuẩn đầu ra và feedback từ doanh nghiệp để xử lý tình trạng lạm phát điểm. Văn bản này đặt ra hàng loạt yêu cầu cụ thể về quản lý chất lượng, tuyển sinh, hiện đại hóa chương trình đào tạo và quản trị đại học trong giai đoạn mới.
Kiểm soát lạm phát điểm và chặn đứng gian lận học thuật từ AI
Điểm nóng nhất trong năm học 2026-2027 chính là việc kiểm soát thực chất kết quả đầu ra của sinh viên Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường rà soát lại toàn bộ quy định kiểm tra, đánh giá và xếp loại tốt nghiệp.
Cụ thể, các trường phải "mổ xẻ" kỹ càng phân bố điểm học phần, kết quả học tập cũng như xếp loại tốt nghiệp theo từng ngành, từng khóa và hình thức đào tạo. Kết quả này phải được đối chiếu trực tiếp với mức độ đạt chuẩn đầu ra và phản hồi từ các anh chị doanh nghiệp để kịp thời phát hiện và xử lý tình trạng lạm phát điểm số.
Bộ GD-ĐT nói rõ luôn: Không áp đặt tỷ lệ điểm hay tỷ lệ tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc; đồng thời tuyệt đối không hạ chuẩn đánh giá để "cày" thành tích ảo Các trường phải kiểm tra mẫu bài thi, đồ án, luận văn cùng các minh chứng đánh giá; xử lý sai phạm đúng thẩm quyền và hoàn thành báo cáo kiểm soát lạm phát điểm trước khi kết thúc năm học.
Bên cạnh đó, trước làn sóng công nghệ "tràn vào" học tập, Bộ yêu cầu các trường phải hậu kiểm chặt chẽ việc đánh giá chuẩn đầu ra, cấp văn bằng và sử dụng AI. Các trường phải có quy định minh bạch về phạm vi được phép dùng AI, nghĩa vụ khai báo của người học, cơ chế xác minh đóng góp thực chất và biện pháp xử lý gian lận học thuật.
Đơn giản hóa tuyển sinh, chốt sổ ngành "ế ẩm"
Về chuyện tuyển sinh, sau khi hoàn tất kỳ tuyển sinh năm 2026 theo kế hoạch, các trường phải rà soát và quyết định phương án tuyển sinh từ năm 2027 theo hướng ổn định, minh bạch và đơn giản hóa các phương thức xét tuyển
Bộ GD-ĐT nhấn mạnh việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh phải dựa sát vào năng lực đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chất lượng đầu ra và nhu cầu nhân lực thực tế. Đặc biệt, các trường cần đối chiếu kết quả học tập thực tế của các nhóm sinh viên trúng tuyển theo các phương thức khác nhau để làm cơ sở điều chỉnh phương án tuyển sinh cho các năm sau.
Trong quá trình đào tạo, các trường phải thường xuyên tự "soi" mình và chấm dứt hoạt động tuyển sinh, đào tạo với những ngành, chương trình không duy trì được điều kiện bảo đảm chất lượng, hoặc điều chỉnh quy mô với các ngành có nhu cầu thấp, hiệu quả đào tạo chưa đạt yêu cầu. Nhà trường cũng cần lập bộ phận đầu mối để thu thập, kiểm chứng dữ liệu về việc làm, mức thu nhập và sự nghiệp của cựu sinh viên theo từng khóa và từng ngành.
Tích hợp AI vào chương trình học và ưu tiên nhân lực công nghệ chiến lược
Để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động thời 4.0, Bộ GD-ĐT định hướng các trường tiếp tục hiện đại hóa chương trình đào tạo, loại bỏ hoặc thay thế các nội dung đã "lỗi thời" Các trường cần rà soát chuẩn đầu ra, tích hợp kiến thức, kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI vào chương trình đào tạo ở cả ba bậc: đại học, thạc sĩ và tiến sĩ.
Đồng thời, các trường phải lên kế hoạch để sinh viên tham gia "Chương trình phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho sinh viên" trên nền tảng trực tuyến quốc gia, cũng như tiếp tục phát triển các khóa học MOOCs đưa lên hệ thống dùng chung của Bộ. Việc dạy và học bằng ngoại ngữ tiếp tục được mở rộng với lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Về định hướng ngành nghề, Bộ yêu cầu đảm bảo tiến độ các đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ các lĩnh vực công nghệ cao và trọng điểm quốc gia, bao gồm: công nghệ thông tin và truyền thông, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, tự động hóa, điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học và năng lượng xanh Ở bậc sau đại học, các trường cần ưu tiên chi học bổng và hỗ trợ nghiên cứu cho học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh thuộc khối ngành STEM từ nguồn thu học phí và học bổng doanh nghiệp.
Tinh gọn bộ máy, chuẩn hóa data và cắt giảm thủ tục
Nhằm đẩy mạnh tự chủ đại học gắn với trách nhiệm giải trình, Bộ GD-ĐT yêu cầu các trường hoàn thiện chiến lược phát triển giai đoạn mới (trình phê duyệt hoặc điều chỉnh trước ngày 31/12/2026). Các trường cần sắp xếp tinh gọn bộ máy quản trị nội bộ, giảm các đầu mối và cấp quản lý trung gian, đồng thời bãi bỏ tối đa các thủ tục hành chính nội bộ không cần thiết
Toàn bộ dữ liệu về tuyển sinh, người học, giảng viên, tài chính, văn bằng và việc làm phải được chuẩn hóa, đối soát và kết nối liên thông (qua giao thức API) với Hệ thống cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học (HEMIS) theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Bộ nhấn mạnh việc xử lý triệt để tình trạng dữ liệu thiếu, sai, trùng lặp và nghiêm cấm kê khai đội ngũ giảng viên mang tính hình thức để chứng minh điều kiện mở ngành hay bảo đảm chất lượng.
Theo yêu cầu của Bộ GD-ĐT, người đứng đầu các trường phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra định kỳ 5 nhóm sản phẩm ưu tiên trong năm học này, bao gồm: quản trị dữ liệu, kiểm soát lạm phát điểm, chương trình tích hợp AI, hợp tác doanh nghiệp và cắt giảm thủ tục hành chính. Báo cáo tổng kết kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 của các trường phải gửi về Bộ trước ngày 30/7/2027, tập trung vào các chỉ số và sản phẩm thực tế đã đối soát thay vì chỉ liệt kê hoạt động hình thức.
Toàn văn văn bản số 7314/BGDĐT-GDĐH:
Nguồn: svvn.tienphong.vn