Bộ GD&ĐT vừa thả dự thảo quy định khen thưởng, kỷ luật học sinh để lấy ý kiến từ 6/5 đến 6/7 nè các bạn. Thông tư mới này sẽ thay thế cho Thông tư 08/1988 – cái thông tư đã gần 40 tuổi rồi đó
Theo dự thảo mới, các bạn tiểu học vi phạm chỉ bị nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi thôi. Còn các bạn THCS, THPT thì sẽ bị nhắc nhở, phê bình hoặc viết bản tự kiểm điểm. Nghe qua thì thấy nhẹ nhàng phết đúng không?
Trước đây, Thông tư 08 còn có cả khiển trách trước lớp, trước trường, cảnh cáo, đuổi học một tuần, đuổi học một năm luôn á. Đến năm 2020, mức kỷ luật cao nhất là tạm dừng học 1-4 tuần. Giờ nếu quy định mới được thông qua, mức kỷ luật "đỉnh cao" nhất chỉ là viết bản tự kiểm điểm thôi nha!
Nghe nhân văn là thế nhưng liệu có "nguy" không?
Điểm hot nhất trong dự thảo chính là việc bỏ hẳn hình thức đình chỉ học. Thay vào đó, tập trung vào các hình thức giúp học sinh tự nhận thức và sửa đổi hành vi. Nghe thì thấy rất nhân văn, rất "no toxic" đúng không?
Một cô giáo lâu năm ở Nam Định cho biết việc này là rất nên. Theo cô, với nhiều bạn hư, đình chỉ học không phải "bị" mà là "được" luôn á. Các bạn thích thú vì "được nghỉ", "được ở nhà chơi". Bố mẹ đi làm cả ngày, không có thầy cô quản lý, các bạn dễ sa vào tệ nạn. Có những bạn sau 1-2 tuần bị đình chỉ còn bỏ học luôn.
"Như vậy là thiếu nhân văn, nhà trường, thầy cô không dạy được nên đẩy học sinh cho xã hội", cô giáo này nhận định.
Việc không lưu dấu kỷ luật trong học bạ cũng là một động thái khá chill. Nó cho các bạn "cơ hội làm lại", không để một sai lầm ảnh hưởng đến cả tương lai sau này
Nhưng mà... sợ các bạn "nhờn" quá chừng
Anh Phạm Quang Vinh (Đống Đa, Hà Nội) bày tỏ lo ngại: "Ở lớp con tôi có một bạn khá hư, thường bày trò nghịch ngợm, làm ảnh hưởng đến các bạn khác. Giáo viên nhắc thế nào cũng không xong, viết bản kiểm điểm đến cả chục bản cũng không sợ. Giờ bỏ đình chỉ học thì không biết học sinh hư sẽ như nào, còn gì để sợ không?".
Chị Vũ Phương Linh (TP.HCM) thì thắc mắc: Tại sao trường học có khen thưởng lại không có kỷ luật? Theo chị Linh, học sinh ngày này có nhiều quyền hơn ngày xưa, các em không sợ thầy cô mà còn sẵn sàng quay phim, chụp ảnh, "bóc phốt" ngược lại người thầy bất cứ lúc nào.
"Một bản kiểm điểm không khiến các em sợ. Chúng ta phản đối bạo lực nhưng bắt buộc phải có kỷ luật. Kỷ luật nghiêm khắc thì mới uốn nắn được học sinh nên người", phụ huynh này bày tỏ.
Thực tế là không phải hành vi sai phạm nào cũng xuất phát từ sự non nớt, vô tình đâu nhé. Có những trường hợp mang tính chất cố ý, thách thức kỷ cương – như bạo lực học đường, quay video xúc phạm giáo viên, phá hoại tài sản... Trong những tình huống đó, liệu một bản kiểm điểm có đủ sức răn đe không?
Một chuyên gia giáo dục nhận định: "Không phải hình phạt nào cũng là trừng phạt. Có những lúc, việc cách ly tạm thời là để cứu lấy người học và cả tập thể". Nếu thiếu các biện pháp mạnh, nhà trường có thể gặp khó trong việc giữ gìn kỷ luật, đặc biệt khi nhiều bạn đang có xu hướng "nhờn luật", thiếu respect đối với thầy cô và nội quy
Vậy phải có plan B chứ?
Điểm then chốt để dự thảo đi vào cuộc sống hiệu quả là năng lực thực thi của các trường. Bao dung không có nghĩa là buông lỏng nha. Nếu bỏ đình chỉ nhưng không có đủ giáo viên tư vấn, chuyên viên tâm lý, hoặc chương trình giáo dục phục hồi hành vi, thì việc "giáo dục lại" chỉ là khẩu hiệu.
Phụ huynh và học sinh cần được truyền thông rõ ràng về sự thay đổi này. Nếu chỉ thay đổi từ phía nhà trường mà không có sự phối hợp với gia đình, thì dễ bị hiểu nhầm là "nuông chiều", "làm ngơ", khiến lòng tin vào kỷ cương học đường suy giảm.
Năm 2020, thầy Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng giáo dục Trường THPT Đinh Tiên Hoàng - Ba Đình (Hà Nội) cho biết: Đình chỉ học chỉ có ý nghĩa giáo dục nếu nhà trường và giáo viên chủ nhiệm tiếp tục theo sát học sinh, chứ không phải "đình chỉ" là buông bỏ, giao về cho gia đình.
Tuy nhiên, việc giáo dục chỉ hiệu quả khi có thể biến kỷ luật của nhà trường thành tự kỷ luật của học sinh. Các bạn phải tự giác, thực tâm nhận ra khuyết điểm, muốn thay đổi. Để làm được điều đó, phải có hàng loạt giải pháp để nắm được nguyên nhân phạm lỗi, hoàn cảnh gia đình, thậm chí có các can thiệp về tâm lý.
Thực tế là không phải trường nào cũng làm được đâu các bạn ơi
Có những trường làm khác biệt đấy!
Trường THPT Phan Huy Chú (Hà Nội) là trường có nhiều năm áp dụng hình thức "phạt bằng lao động", trong đó mức kỷ luật nghiêm khắc nhất là "lao động trong hè". Học sinh phải lao động trong hè thường được thông báo kế hoạch trước trên cơ sở trao đổi với cha mẹ.
Nhiều bạn phạm lỗi sau khi được "giao nhiệm vụ lao động" đã bày tỏ thái độ tích cực vì nhận ra "cái giá" phải trả cho hành động sai của mình.
Ở nước ngoài, tại Oakland, California, Hoa Kỳ, quận trường học Oakland Unified School District (OUSD) đã áp dụng Thực hành Phục hồi từ năm 2006. Thay vì đình chỉ hay đuổi học, các trường tổ chức vòng tròn trò chuyện (nơi học sinh và giáo viên thảo luận để xây dựng sự đồng cảm), hội nghị phục hồi (giải quyết xung đột giữa các bên), và các hoạt động tái hòa nhập như lao động cộng đồng. Những phương pháp này giúp giải quyết xung đột và xây dựng môi trường học đường positive hơn nhiều.
Kết luận: Bao dung là tốt, nhưng đừng "nhầm lẫn" nhé!
Dự thảo Thông tư mới của Bộ GD&ĐT là bước đi thể hiện tư duy tiến bộ, coi trọng quyền trẻ em, giảm thiểu tác động tiêu cực của hình phạt. Tuy nhiên, để không rơi vào tình trạng "mềm mà không hiệu quả", cần có những biện pháp hỗ trợ song hành – từ nguồn lực nhân sự, chương trình giáo dục hành vi, đến cơ chế phối hợp với phụ huynh.
Bao dung là tốt, nhưng đừng nhầm lẫn với sự thiếu nghiêm khắc. Một nền giáo dục nhân văn lý tưởng là nơi học sinh được sai – và được dạy để không sai nữa. Nhưng để làm được điều đó, nhà trường phải được trao đủ công cụ và năng lực để vừa cảm hóa, vừa đảm bảo kỷ cương.
Nguồn: kenh14.vn