Tin hot từ Bộ Công Thương nè các bạn ơi! Từ 1/1/2027, có thể sẽ không còn chuyện Quỹ bình ổn giá xăng dầu nữa đâu. Thay vào đó, các doanh nghiệp sẽ được tự do quyết định giá bán luôn. Nhưng đừng lo, Nhà nước vẫn giữ quyền "nhảy vào" can thiệp khi cần thiết để giữ thị trường không loạn nhé!
Đây là nội dung nằm trong dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu mà Bộ Công Thương đang xin ý kiến để hoàn thiện đấy.
Doanh nghiệp phải công khai giá mới trước ít nhất 30 phút
Theo dự thảo này, Bộ Công Thương sẽ không công bố giá cơ sở xăng dầu định kỳ nữa. Thay vào đó, các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối sẽ tự quyết định giá bán, nhưng phải kê khai và kết nối dữ liệu để cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ.
Đặc biệt, các doanh nghiệp đầu mối phải công khai giá bán mới trước ít nhất 30 phút so với thời điểm áp dụng, và phải ghi rõ giờ phút luôn nha! Quy định này để tránh tình trạng tăng giá lén lút hoặc cố tình chậm giảm giá gây bức xúc.
Các doanh nghiệp cũng không được lợi dụng việc điều chỉnh giá để "đóng cửa hàng" hoặc hạn chế bán hàng trái quy định. Mọi thông báo, dữ liệu về thời điểm công bố giá và giao dịch phải được lưu trữ đầy đủ, không được chỉnh sửa hay xóa tùy tiện.
Bộ Công Thương và UBND các tỉnh sẽ dùng dữ liệu này để giám sát thị trường, phát hiện kịp thời nếu có doanh nghiệp nào "bàn bạc" với nhau thông đồng giá cả nhé!
Đối với các thương nhân phân phối cùng hệ thống, tuy được tự quyết giá nhưng không được vượt mức giá do doanh nghiệp đầu mối công bố. Khi doanh nghiệp đầu mối tăng giá, các đơn vị phân phối cũng không bắt buộc phải tăng theo.
Riêng ở những khu vực xa cảng, xa kho đầu mối, giá bán có thể cao hơn nhưng mức chênh lệch tối đa chỉ 2% thôi nhé!
Về chi phí kinh doanh định mức trong công thức tính giá, Bộ Công Thương sẽ thông báo mức điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng, chậm nhất là ngày 31/1 hằng năm. Doanh nghiệp phải báo cáo chi phí thực tế hằng năm và làm kiểm toán độc lập ba năm một lần.
Dự thảo cũng đưa ra các dấu hiệu để điều tra hành vi hạn chế cạnh tranh. Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ "soi" kỹ trường hợp từ hai doanh nghiệp đầu mối hoặc thương nhân phân phối trở lên trên cùng địa bàn, có tổng thị phần từ 30% trở lên, mà có dấu hiệu thông đồng hoặc thỏa thuận giá không rõ nguồn gốc.
Theo Bộ Công Thương, cơ chế này sẽ giúp tăng cường giám sát giá và kiểm soát hành vi hạn chế cạnh tranh trong bối cảnh doanh nghiệp được trao nhiều quyền tự chủ hơn trong việc định giá xăng dầu.
Đề xuất chấm dứt hoạt động Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ năm 2027
Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo chính là đề xuất loại bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu khỏi danh mục các biện pháp bình ổn giá, đồng thời chấm dứt việc trích lập và chi sử dụng quỹ từ 1/1/2027.
Đối với nguồn ngân sách tạm ứng theo Nghị quyết 69/NQ-CP về triển khai chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025, dự thảo đề xuất sẽ xử lý theo phương án hoàn trả.
Nếu đến đầu năm 2027 mà số dư quỹ được tạm ứng tại các doanh nghiệp đầu mối chưa đủ để trả lại ngân sách, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục điều hành trích lập cho đến khi đủ số tiền cần hoàn.
Sau khi xử lý xong, phần số dư thặng dư còn lại (nếu có) phải được nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi Chính phủ phê duyệt báo cáo quyết toán quỹ.
Dự thảo cũng bổ sung chế tài đối với doanh nghiệp chậm quyết toán luôn đó. Cụ thể, doanh nghiệp đầu mối chậm quá 60 ngày có thể bị đình chỉ kinh doanh tạm thời; nếu chậm quá 90 ngày thì có thể bị thu hồi giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối luôn nha!
Các doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu quyết toán và thực hiện phong tỏa tài khoản quỹ theo đúng quy định.
Nhà nước vẫn có thể áp dụng biện pháp bình ổn khi cần thiết
Dù đề xuất chấm dứt hoạt động Quỹ bình ổn giá xăng dầu, nhưng Bộ Công Thương vẫn giữ lại các công cụ can thiệp trong trường hợp cần thiết đó các bạn.
Cụ thể, Nhà nước có thể áp dụng giá tối đa, khung giá hoặc mức giá cụ thể trong một thời hạn nhất định để bình ổn thị trường. Khi hết thời hạn mà không có quyết định gia hạn, biện pháp bình ổn sẽ tự động hết hiệu lực.
Lúc đó, doanh nghiệp sẽ quay lại cơ chế tự quyết định, công bố và kê khai giá bán, trừ khi cơ quan có thẩm quyền có quyết định khác.
Tóm lại, theo phương án đang được đề xuất, cơ chế quản lý giá xăng dầu sẽ chuyển hướng tăng quyền chủ động định giá cho doanh nghiệp, nhưng đi kèm yêu cầu công khai dữ liệu và giám sát cạnh tranh chặt chẽ. Việc bỏ Quỹ bình ổn không có nghĩa là Nhà nước "buông tay" hoàn toàn, mà vẫn sẵn sàng can thiệp khi thị trường có biến động bất thường nhé!
Nguồn: techz.vn