Bộ Công Thương đang có động thái gây chú ý khi đề xuất để doanh nghiệp tự quyết định giá bán lẻ xăng dầu. Nghe có vẻ "chaotic" nhưng thực ra lại có thể mang lại nhiều lợi ích cho ae người tiêu dùng đấy nhé!
Giá xăng sẽ "real-time" hơn với thị trường thế giới
Bộ Công Thương đang đề xuất thay đổi phương thức điều hành giá xăng dầu theo hướng trao thêm quyền chủ động cho doanh nghiệp. Nội dung này được đưa vào dự thảo nghị định mới và đang nhận được nhiều sự chú ý từ dư luận.
Theo đánh giá của các chuyên gia, cơ chế mới không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu mà còn có thể mang lại nhiều lợi ích trực tiếp cho người mua. Đi kèm với đó là yêu cầu tăng cường quản lý đối với một mặt hàng thiết yếu.
Lợi ích dễ thấy nhất là giá bán trong nước có khả năng "update" nhanh hơn theo biến động của thị trường năng lượng thế giới. Doanh nghiệp sẽ không phải chờ đến kỳ điều hành cố định mới được thay đổi giá như cơ chế hiện hành.
Việc điều chỉnh linh hoạt có thể thu hẹp khoảng chênh lệch giữa giá xăng dầu trong nước và quốc tế. Qua đó, thị trường cũng hạn chế được tình trạng cửa hàng tạm ngừng bán hoặc "cất hàng" do kinh doanh thua lỗ khi các khoản chi phí định mức không còn phù hợp với thực tế.
Người tiêu dùng có nhiều options hơn về giá và dịch vụ
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện một thương nhân phân phối xăng dầu tại TP.HCM nhận định việc cho phép doanh nghiệp tự xác định giá sẽ tạo ra sự cạnh tranh rõ ràng hơn, cả về mức bán lẻ lẫn chất lượng phục vụ.
Thay vì các cửa hàng cùng niêm yết một mức giá, người dân có thể so sánh và lựa chọn địa điểm bán phù hợp hơn. Những đơn vị tổ chức hoạt động hiệu quả, cắt giảm được chi phí và tối ưu quy trình sẽ có khả năng hạ giá để "chốt đơn" khách hàng.
Anh T., đại diện một doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại Đồng Nai, cũng cho rằng cơ chế doanh nghiệp được ấn định giá có thể thúc đẩy chất lượng dịch vụ lên level cao hơn.
Khi phải cạnh tranh để giữ khách, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực nâng cao chất lượng sản phẩm và cách phục vụ. Nếu chuỗi phân phối được tinh gọn, giảm bớt các tầng nấc trung gian, giá bán lẻ cũng có cơ hội giảm, qua đó mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng.
Vùng sâu, vùng xa được bảo vệ giá ️
Đối với các khu vực vùng sâu, vùng xa, dự thảo đưa ra một cơ chế nhằm bảo vệ người mua. Theo đó, giá bán lẻ tại những địa bàn này không được cao hơn mức tối đa do thương nhân đầu mối công bố tại khu vực tương ứng.
Quy định này được kỳ vọng hạn chế tình trạng người dân ở những nơi có điều kiện giao thông và phân phối khó khăn phải mua xăng dầu với giá "cắt cổ", đồng thời góp phần bảo đảm an sinh xã hội và sự công bằng giữa các địa bàn.
Chuyên gia đề xuất: Nên định mức lợi nhuận chứ đừng để "tự do" hoàn toàn
Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, đưa ra quan điểm thận trọng hơn đối với cơ chế mới.
Theo ông Thuận, lợi nhuận luôn là mục tiêu trọng tâm của doanh nghiệp. Vì vậy, tại một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước không nên buông lỏng việc quản lý giá đối với mặt hàng thiết yếu như xăng dầu.
Ông cho rằng không thể chuyển giao toàn bộ quyền quyết định giá cho doanh nghiệp bởi điều này có thể không phù hợp với định hướng quản trị, đồng thời làm gia tăng nguy cơ lạm phát và ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển.
Để người dân không bị "ăn đứt", Nhà nước nên xây dựng các định mức cụ thể về chi phí và lợi nhuận, thay vì để doanh nghiệp toàn quyền đưa ra mức giá.
Mức lợi nhuận phù hợp được ông Thuận đề xuất là khoảng 14% mỗi năm tính trên tổng giá trị đầu tư hoặc áp dụng một tỉ lệ phần trăm nhất định đối với từng lít xăng bán ra.
Cơ chế này vừa giúp doanh nghiệp có nguồn thu để duy trì hoạt động và bảo đảm nguồn cung, vừa hạn chế nguy cơ người tiêu dùng phải gánh mức giá thiếu hợp lý.
Ông Thuận cho biết cơ sở tính toán có thể dựa trên lãi suất ngân hàng bình quân khoảng 8,6%, sau đó cộng thêm biên độ phù hợp. Theo ông, nếu tỉ suất lợi nhuận đạt 17% thì có thể được xem là mức "phi lợi nhuận".
Doanh nghiệp vẫn phải kê khai giá - không phải tự do 100% đâu nhé!
Một chuyên gia khác nhận định việc trao quyền định giá cho doanh nghiệp không đồng nghĩa Nhà nước "rút lui" khỏi hoạt động quản lý thị trường xăng dầu.
Người tiêu dùng chỉ có thể hưởng lợi thực chất nếu cơ quan chức năng duy trì cơ chế giám sát nghiêm ngặt, ngăn doanh nghiệp thỏa thuận nâng giá hoặc cùng thiết lập một mặt bằng giá cao thiếu hợp lý.
Sau mỗi lần thay đổi giá bán, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Nhà nước vẫn công bố các yếu tố cấu thành giá, trong đó có chi phí kinh doanh định mức, làm căn cứ kiểm soát hoạt động định giá. Cơ chế này nhằm tăng tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền lợi người mua.
Điểm khác biệt trong cơ chế mới là gì?
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 83 cùng các nghị định liên quan đến hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là chuyển cơ chế điều hành giá sang nguyên tắc thị trường. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được chủ động hơn trong việc xác định giá bán, nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm lớn hơn và đặt dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
Theo đề xuất, Nhà nước sẽ không tiếp tục công bố giá cơ sở theo chu kỳ định kỳ như quy định hiện nay là vào thứ Năm hằng tuần. Thay vào đó, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được tự tính toán, quyết định và công bố giá bán lẻ áp dụng trong hệ thống của mình dựa trên công thức giá do Nhà nước quy định.
Mỗi lần điều chỉnh, thương nhân phải kê khai giá và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra. Nhà nước chỉ công bố chi phí kinh doanh định mức – một trong các yếu tố cấu thành giá để doanh nghiệp áp dụng và làm cơ sở ngăn chặn tình trạng tăng giá thiếu hợp lý.
Nguồn: techz.vn