Ba nữ sinh ngành Nông gồm Nguyễn Thị Lan Anh, Đỗ Ngọc Bảo Chân và Phạm Thị Mỹ Hạnh (trường ĐH Nông Lâm TP.HCM) vừa flex thành tích xịn xò khi giành giải Nhất Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka 2024, lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường.
Điểm đặc biệt của dự án này là gì? Đó là biến thứ mà ai cũng nghĩ là "rác" - vỏ nha đam - thành "kho báu" chống nấm Fusarium siêu đỉnh! Nấm này là "boss cuối" gây bệnh cho cây trồng, làm nông dân khóc thét vì mất mùa đó các bạn.
Từ rác thải thành giải pháp xanh - quá là brilliant!
Nghe thì hơi hoang mang nhưng mà thật đấy! Vỏ nha đam vốn là thứ bị vứt đi khi sản xuất gel nha đam, gây ô nhiễm môi trường khủng khiếp. Trong khi đó, nấm Fusarium lại đang là nỗi ám ảnh của nông dân, phá hoại năng suất và chất lượng nông sản.
Thế là nhóm nghĩ ra cách "all-in-one" luôn: tận dụng vỏ nha đam để chiết xuất các hoạt chất sinh học, tạo ra sản phẩm sinh học có khả năng "đấm gục" nấm Fusarium một cách hiệu quả. Vừa giải quyết rác thải, vừa cứu cây trồng - gọi là "đánh hai con chim bằng một viên đá" version nông nghiệp!
Bảo Chân - một trong ba thành viên nhóm chia sẻ: "Việc tận dụng vỏ nha đam để tạo cao chiết kháng nấm Fusarium không chỉ giải quyết vấn đề môi trường mà còn giúp nâng cao giá trị kinh tế của vỏ nha đam. Đồng thời, nghiên cứu còn phát triển các chế phẩm sinh học mới, hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững".
Lan Anh kể lại hành trình "ăn não" tìm ý tưởng: "Theo số liệu từ nhà máy sản xuất gel nha đam, mỗi ngày, lượng vỏ nha đam khoảng 10 – 20 tấn được thải ra môi trường, gây mùi hôi khó chịu, ảnh hưởng đến đời sống của người dân địa phương".
Wow, 10-20 tấn mỗi ngày là khủng đó nha! Thế nên nhóm quyết tâm tìm cách xử lý hiệu quả để vừa giảm ô nhiễm, vừa tận dụng được hoạt chất sinh học có trong vỏ nha đam.
Quy trình nghiên cứu cực kỳ chuyên nghiệp
Nhóm đã dùng dung môi và kỹ thuật cô quay chân không để chiết xuất cao nha đam (nghe xịn xò ghê chưa!). Sau đó, mang vào lab kiểm nghiệm khả năng kháng nấm Fusarium. Kết quả ra sao? Quá là ổn áp luôn - cao chiết có khả năng ức chế sự phát triển của nấm Fusarium, mở ra tiềm năng phát triển sản phẩm sinh học thay thế hóa chất bảo vệ thực vật.
Cụ thể hơn, nhóm đã thu thập vỏ nha đam và thực hiện các phương pháp chiết xuất để lấy cao chiết giàu hoạt chất. Sau đó, cao chiết được phân tích bằng các kỹ thuật hiện đại để xác định thành phần hoạt tính. Để kiểm chứng độ "xịn" của sản phẩm, nhóm dùng thí nghiệm in vitro (trong phòng thí nghiệm) để đánh giá khả năng ức chế. Kết quả được đo qua tỷ lệ ức chế dựa vào đường kính phát triển của tản nấm qua 6 ngày và so sánh với mẫu đối chứng.
Gian nan mà vẫn vượt qua - tinh thần không gì lay chuyển!
Đương nhiên con đường khoa học không hề dễ dàng rồi. Nhóm phải đối mặt với hàng loạt thử thách: kinh phí hạn chế (nỗi đau của sinh viên nghiên cứu ), khó khăn trong việc thu thập nguồn nguyên liệu đồng nhất giữa các lô vỏ nha đam (vì hoạt chất có thể thay đổi theo mùa), đặc biệt là cần thêm thời gian để kiểm nghiệm thực tế và đánh giá hiệu quả lâu dài.
May mắn là có sự hỗ trợ từ nhà trường và giảng viên hướng dẫn, nên nhóm đã vượt qua mọi khó khăn, hoàn thiện dự án và... ẵm giải Nhất về thôi!
Tương lai sáng lạng - từ lab ra đồng ruộng!
Dự án không chỉ mang lại giải pháp tái chế phụ phẩm nông nghiệp mà còn mở ra tiềm năng thương mại hóa cao chiết từ vỏ nha đam. Trong tương lai, nhóm dự định sẽ:
• Tối ưu hóa quy trình chiết xuất để nâng cao hiệu quả sản xuất
• Kiểm nghiệm thực tế trên nhiều loại cây trồng khác nhau để khẳng định hiệu quả
• Phát triển mô hình sản xuất công nghiệp và xây dựng kế hoạch kinh doanh
• Thử nghiệm khả năng kháng nấm trong điều kiện thực địa, hướng đến ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp hữu cơ
Nhóm hy vọng dự án sẽ được phát triển thành sản phẩm sinh học hoàn chỉnh, đóng góp vào mục tiêu giảm sử dụng hóa chất độc hại trong nông nghiệp, hướng đến nền kinh tế tuần hoàn. Với tiềm năng ứng dụng rộng rãi, nhóm tin tưởng rằng cao chiết từ vỏ nha đam sẽ trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái nông nghiệp bền vững của Việt Nam và thế giới.
Quả thật là một dự án quá đỉnh từ những bạn trẻ Gen Z đam mê khoa học! Ai bảo sinh viên chỉ biết ôm điện thoại? Nhìn các bạn này là thấy tương lai nông nghiệp Việt Nam rất đáng kỳ vọng đó nha!
Nguồn: svvn.tienphong.vn