CherryAngel3360
New member
Cách lựa chọn người kế vị rõ ràng và nhất quán chính là công thức giúp các gia tộc Nhật Bản xây dựng những đế chế kinh doanh trăm năm tuổi, thậm chí nghìn năm nữa là khác
## Khách sạn nghìn năm tuổi - real luôn á!
Khách sạn lâu đời nhất thế giới không phải ở Paris hay London đâu nhé! Theo sách Kỷ lục Thế giới Guinness, ngôi vương thuộc về Nisiyama Onsen Keiunkan ở Yamanashi, Nhật Bản - mở cửa từ năm 705 sau công nguyên luôn. Hạng 2? Cũng là của Nhật với Hoshi Ryokan ra đời năm 718. Đỉnh chưa!
Và còn nhiều kỷ lục trường tồn khác nữa: Sudo Honke - nhà sản xuất rượu sake lâu đời nhất thế giới hoạt động từ 1141. Trước khi sáp nhập năm 2006, Kongo Gumi là doanh nghiệp gia đình hoạt động lâu nhất thế giới với tuổi đời hơn 1.400 năm, chuyên xây đền thờ.
Danh sách cứ kéo dài mãi: Yamanashi Prefecture làm đồ thờ phật từ 1024. Ichimojiya Wasuke - công ty bánh kẹo lâu đời nhất Nhật ra đời năm 1000. Nakamura Shaji xây đền thờ từ 970, hay Tanaka Iga chế tác đồ Phật giáo từ 885. Choáng váng chưa!
Một quốc gia có lịch sử lâu đời với nền kinh tế phát triển sớm thì có doanh nghiệp lâu đời cũng... hợp lý thôi. Phần lớn các công ty hàng trăm năm tuổi ở Nhật đều thuộc sở hữu gia đình. Chúng ra đời để phục vụ thương mại từ thế kỷ thứ 8 dọc tuyến đường Tokyo - Kyoto. Thương mại phát triển, dân số đông tạo nhu cầu tiêu dùng mạnh mẽ ở Nhật từ lâu trước khi công nghiệp hóa những năm 1870.
## Bí kíp truyền đời: chọn người tài, không phải con ruột
Nhưng mà thành lập sớm không có nghĩa là sống lâu đâu nha! Lý do Nhật Bản có những công ty gia đình trăm, nghìn năm tuổi là nhờ sự thống nhất trong lựa chọn người kế nghiệp - yếu tố được truyền từ đời này sang đời khác.
Thông thường, người Nhật chỉ chuyển giao cơ nghiệp cho MỘT người duy nhất, thường là con trai cả. Người này có toàn quyền quyết định đường lối kinh doanh và chiến lược phát triển. Anh em khác hoàn toàn không được can thiệp nếu không có sự cho phép. Nghe hơi strict nhỉ!
Dù quan niệm cổ xưa đã phai nhạt nhiều trong thế kỷ 20, chủ sở hữu doanh nghiệp Nhật vẫn thường chuyển cơ ngơi cho một người thừa kế duy nhất. Dù có sự giúp đỡ của gia đình, người thừa kế vẫn là người duy nhất chịu trách nhiệm chèo lái đế chế.
## Plot twist: con đẻ không xứng đáng? Bye bye!
Nhưng thực tế thì các ông chủ Nhật không mù quáng trao quyền kế nghiệp cho con đâu. Họ sẽ dành thời gian xem con mình có thực sự chèo lái được đế chế kinh doanh hay không. Nếu người thừa kế không xứng đáng, các ông chủ có thể nhận con nuôi (thường sẽ kết hôn với con gái của chủ) để nối nghiệp và tiếp tục kinh doanh. Điều này cũng áp dụng khi chủ không có con trai.
Năm 2011, hơn 90% trong số 81.000 cá nhân được nhận nuôi ở Nhật là người trưởng thành! Hầu hết là nam, tuổi từ 25-30. Có câu tục ngữ Nhật nói rằng: "Bạn không thể chọn con trai nhưng có thể chọn con rể". Đó chính là cách người Nhật duy trì đế chế gia đình. Smart af!
Một nghiên cứu cho thấy các công ty được điều hành bởi người thừa kế con nuôi vượt trội hơn so với người thừa kế con đẻ. Trong khi đó, công ty được điều hành bởi người thừa kế (nuôi hoặc đẻ) đều hoạt động tốt hơn các công ty thông thường. Sự nối nghiệp rõ ràng mang đến hiệu quả tốt trong kinh doanh!
## Chính phủ Nhật "cứu" doanh nghiệp như thế nào?
Nhưng trong hàng trăm, nghìn năm, một quốc gia trải qua nhiều sóng gió, hưng thịnh lẫn suy tàn. Đó cũng là lúc đưa doanh nghiệp bay cao hoặc dìm xuống vũng bùn. Vậy sao công ty Nhật có thể tồn tại cả nghìn năm?
Câu trả lời có lẽ nằm ở cách chính phủ Nhật đối xử với doanh nghiệp gặp khó khăn. Ulrike Schaede, giáo sư chuyên nghiên cứu doanh nghiệp Nhật tại U.C. San Diego cho biết, trong lịch sử, các ngân hàng Nhật luôn sẵn sàng giúp đỡ những doanh nghiệp vô vọng nhất mà không mảy may suy nghĩ. Từ 1955 đến 1990, chỉ có 72 công ty Nhật phá sản vì các ngân hàng đứng ra bảo lãnh.
Nhật Bản hiện có hơn 50.000 doanh nghiệp trên 100 tuổi, trong đó có gần 4.000 doanh nghiệp trên 200 tuổi. Theo nghiên cứu, chỉ một trong 4 công ty Mỹ thành lập năm 1994 vẫn còn hoạt động vào 1994. Số doanh nghiệp trăm tuổi ở Mỹ cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay thôi. Gap quá!
## Triết lý "xây lại 20 năm/lần" - bí quyết lưu giữ di sản
Tại Ise, có một ngôi đền nổi tiếng trong văn hóa Thần đạo của Nhật Bản. Dù có khoảng 80.000 ngôi đền trên quốc đảo nhưng The Shrine ở Ise rất độc đáo vì đây là nơi thờ nữ thần tôn quý nhất và được coi là quê hương của người Yamato. Thời đỉnh cao, có hàng triệu người hành hương tới đây mỗi năm.
Giờ Ise là thị trấn đìu hiu với dân số già và giảm. Tuy nhiên, trải qua hàng trăm năm lịch sử, The Shrine vẫn tuân theo quy luật độc đáo tên Shikinen Sengu - nghĩa là "20 năm một lần". Cứ sau 2 thập kỷ, toàn bộ ngôi đền bị phá hủy và xây lại ở không gian liền kề. Việc chuẩn bị xây đền mới bắt đầu ngay khi đền cũ xây xong.
Bằng cách xây lại 20 năm/lần, kỹ thuật xây dựng sẽ được truyền qua các thế hệ và đảm bảo kiến trúc được lưu giữ suốt hàng nghìn năm. Nó trái ngược với việc bảo tồn các công trình hàng trăm, thậm chí hơn 1.000 năm tuổi ở Nhật. Các kỹ sư hiện đại hoàn toàn không biết sửa chữa các công trình này như thế nào.
Kongo Gumi vẫn được coi là doanh nghiệp lâu đời nhất thế giới còn hoạt động. Họ nắm giữ những kỹ năng xây dựng và kiến trúc cổ xưa, giúp tái phục dụng những ngôi thờ cổ. Tuy nhiên, vận hành không tốt khiến doanh nghiệp này bị thâu tóm năm 2006. Sự thất bại của Kongo Gumi trở thành bài học điển hình để các doanh nghiệp Nhật tránh vết xe đổ, có thể tồn tại thêm 100 năm nữa.
## Thách thức thời hiện đại: già hóa dân số & phai nhạt truyền thống
Theo Nikkei, khoảng 50% nhân sự quản lý ở Nhật sẽ ngoài 70 tuổi và 1,27 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ không có kế hoạch phù hợp cho tình hình mới. Năm 2016, 30.000 công ty ở Nhật bị thanh lý không phải vì phá sản mà vì các lý do khác, nổi bật là không có người kế nhiệm. Thậm chí nhiều bí kíp truyền thống cũng bị chôn vùi cùng sự ra đi của người sáng lập. Sad quá!
Về mặt chính sách, năm 2000, chính phủ Nhật thông qua luật phá sản mới thay cho luật năm 1922. Theo đó, các công ty không hoạt động sẽ không còn nhận hỗ trợ từ ngân hàng trừ khi có kế hoạch chắc chắn để thay đổi tình trạng bê bết. Thời gian chuyển giao áp dụng luật mới được cho là kéo dài khoảng 15 năm.
Trong khi đó, văn hóa lâu đời của người Nhật cũng có dấu hiệu bị xói mòn trong những thập kỷ gần đây và nó làm khó các doanh nghiệp hàng trăm năm tuổi. Khác các thế hệ trước, giới trẻ Nhật không còn để tâm quá nhiều đến truyền thống. Ngoài ra, dân số già hóa khiến nhu cầu sụt giảm, ảnh hưởng tới các doanh nghiệp lâu đời.
Nguồn: kenh14.vn