MunMoon979
New member
Hội ơi, hôm nay mình sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện "drama" kinh tế đỉnh cao giữa Mỹ và Saudi Arabia – một bí mật được giữ kín suốt 41 năm trời! Câu chuyện xoay quanh một "ông trùm" trái phiếu huyền thoại của Salomon Brothers đã tạo nên thỏa thuận "đổi đời" định hình mối quan hệ giữa hai quốc gia này trong nhiều thập kỷ.
## Không thể fail, chỉ có thành công thôi
Tháng 7/1974, trời mưa bụi ảm đạm, William Simon – Bộ trưởng Tài chính "tân binh" của Mỹ cùng trợ lý Gerry Parsky lên máy bay lúc 8h sáng từ căn cứ không quân Andrews. Không khí căng thẳng lắm luôn á!
Lúc đó các nước Arab vừa "block" Mỹ để trả đũa chuyện Mỹ giúp Israel trong cuộc chiến Yom Kippur, giá dầu tăng vọt gấp 4 lần cơ. Kinh tế Mỹ lúc này khó khăn vô cùng – lạm phát tăng cao, chứng khoán "tụt dốc không phanh"
Về mặt official thì chuyến đi 2 tuần của Simon là đi ngoại giao kinh tế sang Trung Quốc, lịch trình dày đặc lắm. Nhưng thực chất nhiệm vụ chính chỉ diễn ra trong 4 ngày ở thành phố Jeddah của Saudi Arabia thôi.
Mission của ông là gì? Đó là: biến dầu thô thành "vũ khí kinh tế vô dụng" và thuyết phục Saudi Arabia đang "giận lắm rồi đó" hãy dùng tiền dầu mỏ của họ để "gánh" thâm hụt ngân sách Mỹ
Theo Parsky kể lại, Nixon đã nói rõ ràng: Về mà tay trắng là "chết" luôn á! Thất bại không chỉ làm kinh tế Mỹ nguy hiểm mà còn tạo cơ hội cho Liên Xô "len lỏi" vào thế giới Arab nữa.
Nhìn sơ qua thì Simon không hẳn là người "chuẩn" cho vị trí này đâu. Ông nóng tính, không giỏi ngoại giao, lại còn có cái tôi khủng Trước chuyến đi, ông còn công khai "diss" nhà vua Iran nữa cơ.
Nhưng mà ông lại là người hiểu về sức hấp dẫn của trái phiếu Chính phủ Mỹ nhất luôn. Ông chính là người có thể "chốt deal" với Saudi rằng Mỹ là nơi an toàn nhất để cất đồng dầu mỏ của họ. Cuối cùng ông được chọn để thực hiện "ván bài" này với Saudi.
Ý tưởng thì khá ez hiểu: Mỹ mua dầu của Saudi Arabia, đổi lại cung cấp viện trợ quân sự và vũ khí cho họ. Còn hàng tỷ đô-la mà Saudi kiếm được từ dầu mỏ thì sẽ được dùng để mua trái phiếu Kho bạc Mỹ
Theo Parsky, hai bên mất mấy tháng "đàm phán marathon" để thống nhất kế hoạch chi tiết. Cuối cùng đạt được thỏa thuận rồi, nhưng Nhà vua Faisal bin Abdulaziz Al Saud có một yêu cầu "nhỏ nhoi": thỏa thuận này phải giữ bí mật nhé!
## Thăng trầm như phim drama của Mỹ - Saudi Arabia
Các quan chức Bộ Tài chính Mỹ cho Saudi Arabia vào từ "cửa sau" luôn. Theo thỏa thuận, Saudi được phép bỏ qua quá trình đấu thầu cạnh tranh thông thường để mua trái phiếu Mỹ một cách bí mật.
Những khoản này cũng không được tính vào số liệu chính thức, giúp che giấu sự hiện diện của Saudi Arabia trên thị trường nợ lớn nhất thế giới.
Người Mỹ đã "kín như bưng" suốt 4 thập kỷ và bí mật mới được "bóc phốt" cách đây vài tuần, khi lần đầu tiên trong lịch sử số trái phiếu Mỹ mà Saudi nắm giữ được công bố. Con số 117 tỷ USD biến Saudi thành một trong những chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ
Theo một cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ, con số này còn chưa "full" đâu. Số lượng có thể gấp đôi hoặc hơn thế nữa á!
117 tỷ USD chỉ chiếm 20% tổng dự trữ ngoại hối của Saudi và chưa bằng 2/3 số tài sản USD mà Ngân hàng Trung ương nước này thường nắm giữ. Một số chuyên gia dự đoán Saudi có thể "giấu" số trái phiếu Mỹ bằng cách chuyển chúng sang các trung tâm tài chính ở nước thứ ba.
Hiện tại, câu hỏi "Chính xác thì Mỹ nợ Saudi Arabia bao nhiêu?" đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết
Mặc dù giá dầu giảm mạnh gần đây khiến người ta lo Saudi phải bán ra nhiều trái phiếu Mỹ để lấy tiền mặt, nhưng có một mối lo đáng sợ hơn: nước này có thể sử dụng vị thế khủng ở thị trường nợ quan trọng nhất thế giới như một vũ khí chính trị, giống như cách họ đã làm với dầu mỏ những năm 1970.
Tháng 4 năm ngoái, Saudi Arabia đã "dọa" sẽ bán ra hàng trăm tỷ đô-la trái phiếu Mỹ cũng như các tài sản USD khác vì chuyện liên quan đến vụ khủng bố 11/9
Từ trước đến giờ Saudi dựa vào đồng tiền dầu mỏ để trang trải trợ cấp y tế, xăng dầu và tăng lương cho dân, giờ đây họ đang phải đối mặt với khủng hoảng ngân sách nghiêm trọng.
111 tỷ USD dự trữ ngoại hối đã bị "đốt" để tài trợ cho thâm hụt ngân sách hay những cuộc chiến tranh đắt đỏ chống IS và Iran. Mặc dù giá dầu đã ổn định quanh 50 USD/thùng gần đây, nhưng con số này xa quá so với mức 100 USD mà Saudi mong muốn
Mối quan hệ thân thiết giữa Mỹ và Saudi Arabia (bắt nguồn từ thỏa thuận của Simon) đã gắn kết 2 quốc gia không có nhiều điểm chung, giờ đây đang có dấu hiệu "rạn nứt".
Mỹ có dấu hiệu nối lại quan hệ với Iran và cuộc cách mạng dầu đá phiến giúp Mỹ không còn phải phụ thuộc quá nhiều vào dầu của Saudi nữa ️
Theo các nguồn tin ngoại giao, nỗi lo lớn nhất của Saudi chính là tiền của họ – dù trực tiếp hay gián tiếp – sẽ rơi vào tay những kẻ thù lớn nhất dưới dạng viện trợ của Mỹ.
Cuối cùng sau nhiều áp lực, Mỹ đã chính thức công bố số liệu. Parsky cho rằng lẽ ra bí mật này đã phải được "spoil" từ mấy năm trước rồi.
Nguồn: soha.vn