Chiến dịch tiêm chủng COVID-19 ở Israel và Anh đang khiến cả thế giới phải wow - đây chính là blueprint mà các nước khác nên nghiên cứu kỹ trước khi roll out kế hoạch vaccine của mình nè!
Israel và Anh cũng từng "khóc thét" vì đại dịch COVID-19 như bao nước khác. Nhưng mà chiến lược tiêm chủng đỉnh cao gần đây đã mang đến ánh sáng cuối đường hầm, giúp hai nước này từ từ mở cửa và comeback với cuộc sống bình thường sau bao tháng đóng cửa ở nhà. Thành công này đang là case study hot nhất cho các quốc gia khác tham khảo đó!
Israel chơi lớn với chiến lược tiêm chủng siêu xịn
Người dân Israel giờ đang dần sống lại như "chưa từng có đại dịch". Số ca nhiễm hàng nghìn mỗi ngày không làm các quán xá, địa điểm vui chơi phải đóng cửa nữa. Sau cả núi tháng giãn cách xã hội, giờ một bộ phận dân chúng được tự do đi lại và tham gia sự kiện công cộng rồi đó. Israel đang từng bước tiến tới trạng thái "new normal"
Thành tích này phải nhờ vào chiến lược tiêm vaccine ngừa COVID-19 cực kỳ hiệu quả của quốc gia Trung Đông này. Israel đang flex tốc độ tiêm ngừa virus SARS-CoV-2 nhanh nhất hành tinh hiện tại luôn! Kể từ ngày 20/12 năm ngoái khi bắt đầu chiến dịch, hơn 53% dân số Israel đã được tiêm mũi đầu tiên và gần 40% đã full combo cả hai mũi rồi. Tính theo tỷ lệ đầu người thì Israel đang top 1 thế giới không ai tranh được!
Nhìn sâu hơn vào success story này, điều đầu tiên là phải có... đủ vaccine chứ nhỉ! Giới chức Israel đã có trong tay một lượng vaccine khủng nhờ chiến lược đàm phán thông minh. Họ nhanh tay đạt được deal với các nhà cung cấp vaccine, thậm chí còn đăng công khai thỏa thuận với Pfizer lên mạng luôn. Theo đó, chính phủ Israel trả 23 Euro cho mỗi liều vaccine - cao hơn gần gấp đôi so với giá mua của EU đó nha!
Nhờ nguồn cung vaccine dồi dào, Israel đã thực hiện một chiến dịch mà nhiều nước coi là "mission impossible" ở thời điểm hiện tại - đó là mọi công dân trên 16 tuổi đều có thể tiêm vaccine bất kỳ lúc nào. Còn điểm đặc biệt hơn nữa là để tạo niềm tin vào vaccine của Pfizer và BioNTech, chính phủ Israel gánh hết trách nhiệm cho những rủi ro mà vaccine có thể đem lại. Trong khi đó, giới chức EU nhiều lần "ném bóng" trách nhiệm về phía các nhà sản xuất vaccine mỗi khi có sự cố. Cách phản ứng này của EU ít nhiều khiến quá trình tiêm chủng bị lag lại
Và quan trọng nhất, vì đây là chiến dịch tiêm chủng rộng khắp hiếm hoi trên thế giới, chính phủ Israel đồng ý cung cấp data hàng tuần từ chiến dịch cho các chuyên gia của Pfizer. Đây là những dữ liệu cực kỳ quan trọng để đánh giá hiệu quả của vaccine Pfizer-BioNTech, bao gồm số lượng vaccine được tiêm hay các dữ liệu về độ tuổi, giới tính. Đổi lại, Pfizer đồng ý cung cấp vaccine cho Israel cho đến khi 95% dân số được chủng ngừa. Win-win đúng không nào!
Tuy nhiên, dù có thừa vaccine thì chiến dịch cũng sẽ flop nếu người dân "thanks, nhưng không nhé" với việc đi tiêm phòng. Báo chí quốc tế đều khen ngợi chiến dịch truyền thông rộng khắp, dẫn đầu bởi Thủ tướng Benjamin Netanyahu. "Chúng ta là một quốc gia tiêm chủng. Có đủ vaccine cho mọi người. Bạn đi tiêm vaccine là tự cứu bản thân mình" - phát biểu của ông Netanyahu ngày 9/2 tại một điểm tiêm chủng, được share rần rần trên các phương tiện truyền thông ở Israel.
Thực tế cho thấy thuyết phục người dân tiêm chủng không phải chuyện đơn giản tại Israel, đặc biệt là team gen Z và millennials. Lần đầu tiên trong đại dịch, số người nhập viện ở nhóm dưới 60 tuổi nhiều hơn nhóm trên 60 tuổi tại Israel, phần nào thể hiện tâm lý "e dè" với những mũi vaccine.
"Chúng tôi phải chứng kiến nhiều người trẻ tuổi phải sử dụng máy ECMO" - Idit Matot, trưởng khoa gây mê tại Bệnh viện Ichilov ở thành phố Tel Aviv cho biết. "Điều này hiếm khi xảy ra trước đây"
Ngay cả khi đã đạt được những thành công nhất định, chính phủ Israel vẫn đang brainstorm các phương án khác như chế độ phúc lợi khi tiêm vaccine hoặc áp dụng hình phạt nếu người dân từ chối. Mục tiêu là đảm bảo 2/3 dân số được tiêm ngừa khi kết thúc quý 1, ngay trước cuộc tổng tuyển cử vào ngày 23/3.
Dù vậy, ngay cả khi chưa tiêm hai mũi vaccine, người dân Israel vẫn tự do đi lại, shopping ở các cửa hàng, trung tâm thương mại, miễn là tuân thủ đeo khẩu trang và giãn cách xã hội. Còn những người đã full dose sẽ được trao "giấy thông hành xanh" - giấy chứng nhận đã miễn dịch hoặc khỏi bệnh COVID-19
"Giấy thông hành xanh" là một sáng kiến đặc biệt trong thời dịch tại Israel, chứng nhận những người đã tiêm đủ 2 mũi vaccine hoặc đã mắc bệnh và hồi phục, có kháng thể với virus, sẽ được tiếp cận những dịch vụ riêng. Đó là các dịch vụ khách sạn, nhà hàng, phòng gym, bể bơi hay nhà hát. Tất cả đã mở cửa trở lại, nhưng chỉ dành cho những người có "giấy thông hành xanh" thôi nhé!
Điểm đặc biệt là tất cả đều sử dụng công nghệ. "Giấy thông hành xanh" tồn tại trên app điện thoại, liên kết với hồ sơ y tế của người dùng, có thời hạn 6 tháng và được cấp một tuần sau khi tiêm mũi thứ hai. Ở trong nước, chính sách này nhận được sự hưởng ứng mạnh từ các cơ sở dịch vụ khi họ được quyền mở cửa trở lại
Tuy nhiên, theo tờ Guardian, Ủy ban Nhân quyền và Bình đẳng Anh cho rằng chính sách của Israel có thể dẫn đến "phân biệt đối xử bất hợp pháp". Đánh giá này xuất hiện sau khi Anh cân nhắc áp dụng biện pháp tương tự Israel. Nhiều nhà hoạt động xã hội tại Israel cũng phản đối chính sách này, lo ngại "giấy thông hành xanh" sẽ tạo ra sự phân hóa giai cấp khi những người không được tiêm chủng bị phân biệt đối xử
Mô hình thành công của nước Anh
Khó mà nói Anh đã thành công trong chiến lược đối phó với đại dịch khi thường xuyên nằm trong top nước có số ca mắc và tử vong cao nhất thế giới. Thế nhưng khi vaccine đã được approved, Anh lại nằm trong nhóm leading về tốc độ chủng ngừa. Hôm 8/12 năm ngoái, Anh là nước đầu tiên bắt đầu chương trình tiêm phòng toàn dân bằng vaccine đã trải qua đầy đủ các công đoạn thử nghiệm. Kể từ đó, hơn 18 triệu người đã được tiêm mũi đầu, trong đó 600.000 người đã tiêm đủ hai mũi
Chính phủ Anh đã tuyên bố: Mọi công dân trưởng thành sẽ được cung cấp vaccine vào cuối tháng 7. Nếu tiếp tục maintain tốc độ tiêm ngừa 2,9 triệu liều một tuần, toàn bộ người trưởng thành tại Anh có thể được tiêm vaccine vào cuối tháng 9. Để làm được điều này, Anh, cũng như Israel, cần nguồn cung vaccine dồi dào. Và cũng như EU, Anh đặt niềm tin vào vaccine của AstraZeneca. Nhưng giới chức Anh không phải lo về nguồn cung khi đã có thỏa thuận: AstraZeneca sẽ bổ sung toàn bộ lượng vaccine cần thiết nếu chương trình bị gián đoạn vì thiếu vaccine.
Anh đến nay đã chi tới 11,7 tỷ Bảng để mua, phân phối và nghiên cứu vaccine. Đầu tư nhanh vào nguồn cung vaccine triển vọng giúp họ có được vaccine từ bảy nhà cung cấp khác nhau, với tổng số liều lên đến 367 triệu. Sự đầu tư hiệu quả cũng giúp Anh có thể tự chủ vaccine, khi ba loại vaccine, bao gồm vaccine của AstraZeneca, được sản xuất tại chính nước Anh, rút ngắn thời gian phân phối và có thể adjust nhanh nếu lô vaccine có vấn đề
Bên cạnh vấn đề nguồn cung, công tác phân phối và tổ chức tiêm chủng cũng là hai yếu tố key giúp Anh đạt được thành công. Tại Anh, có hơn 1.500 cơ sở tiêm phòng, đảm bảo người dân dễ dàng tiếp cận vaccine. Những nhà phân phối và cơ quan hậu cần uy tín nhất được liên hệ để đảm bảo vaccine đến đúng nơi và đúng lượng nhằm duy trì tốc độ tiêm phòng.
Cuối cùng, Anh và Israel vẫn đang đóng cửa và áp dụng nhiều quy định hạn chế nghiêm ngặt để ngăn làn sóng COVID-19 trở nên tồi tệ hơn. Nhưng những thành tựu ngắn hạn họ đã đạt được trong công tác tiêm phòng cho thấy viễn cảnh sáng sủa về một trạng thái "new normal" ở nhiều quốc gia hơn, khi người dân không còn phải chịu những quy định hạn chế đã ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống hơn một năm qua. Hy vọng sớm có ngày mọi người đều được tự do như xưa nhé!
Nguồn: kenh14.vn