Để tạo ra một mùa xuân nhân tạo trong những tháng mùa đông, nông dân Nhật chỉ trồng dâu tây trái mùa trong những nhà kính khổng lồ được sưởi ấm bằng những lò sưởi khổng lồ, ngốn dầu hỏa và khí đốt.
Bánh quy dâu tây, bánh mochi dâu tây... dâu tây đang hot rần rần luôn các bạn ơi!
Nghe thì cứ như đang vụ dâu mùa hè vậy nhỉ? Nhưng ở Nhật Bản, vụ dâu tây lại đạt đỉnh điểm vào mùa đông nha - mùa của những quả dâu tây đẹp như tranh vẽ, loại dâu tây nguyên sơ được bán với giá hàng trăm đô la chỉ cho vài quả để làm quà tặng đặc biệt. Xịn sò vãi!
Dâu tây trái vụ ở Nhật Bản đem lại giá cao, nhưng chi phí tốn kém, trong đó có ảnh hưởng tới môi trường. Ảnh: New York Times
Giá thì xịn nhưng "thuế môi trường" cũng đắt đỏ lắm nhen
Dâu tây Nhật phải chịu thuế môi trường khủng đó các bạn. Để tạo ra mùa xuân giả lập giữa mùa đông lạnh căm, nông dân phải trồng dâu trong nhà kính khổng lồ với lò sưởi "ăn" cả đống khí đốt và dầu hỏa.
Satoko Yoshimura, một nông dân trồng dâu tây ở Minoh (ngoại ô Osaka), tâm sự: "Chúng tôi đã đạt đến mức mà nhiều người nghĩ việc có dâu tây vào mùa đông là đương nhiên rồi". Chị phải dùng dầu hỏa sưởi ấm nhà kính khi nhiệt độ xuống dưới 0°C.
Nhưng mỗi lần đổ nhiên liệu vào máy sưởi, chị cũng tự hỏi: "Chúng ta đang làm gì thế này?" Thấm thía quá đi!
Plot twist: Mùa đông mới là mùa dâu của Nhật
Trái cây và rau củ được trồng trong nhà kính trên khắp thế giới là chuyện bình thường rồi. Nhưng ngành dâu tây Nhật Bản đã đi xa đến mức hầu hết nông dân ngừng hẳn trồng dâu vào những tháng ấm hơn (vì ít lời hơn). Thay vào đó, Nhật nhập khẩu dâu tây mùa hè, để dồn hết resource cho mùa đông - lúc dâu tây trở nên quý giá hơn nhiều.
Vài thập kỷ trước, mùa dâu tây ở Nhật bắt đầu từ mùa xuân đến đầu hè thôi. Nhưng theo truyền thống, thị trường Nhật đánh giá cao các sản phẩm đầu vụ hay "Hatsumono" (từ cá ngừ, gạo đến trà). Một loại "Hatsumono" có thể có giá gấp nhiều lần bình thường và thậm chí viral trên các phương tiện truyền thông luôn!
Khi nền kinh tế tiêu dùng phát triển mạnh, cuộc đua Hatsumono lan sang cả dâu tây. Các trang trại cạnh tranh nhau để đưa dâu ra thị trường sớm nhất trong năm.
Ngày nay, dâu tây là món must-have dịp Giáng sinh ở Nhật, tô điểm cho những chiếc bánh Giáng sinh được bán khắp nơi suốt tháng 12. Ông Miyazaki, Giám đốc Ichigo Tech (một công ty kinh doanh dâu tây), cho biết một số nông dân đã bắt đầu giao dâu tây đầu tiên từ tháng 11 luôn rồi!
Dâu tây trong mùa đông lạnh giá ở Nhật là một mặt hàng được ưa chuộng. Ảnh: New York Times
Trồng dâu mùa đông = gấp 10 lần phát thải so với quýt
Việc Nhật chuyển sang trồng dâu tây trong thời tiết lạnh giá khiến vụ dâu tốn năng lượng hơn rất nhiều. Theo các phân tích về phát thải khí nhà kính, trồng dâu tây thải ra gấp khoảng 8 lần so với nho và hơn 10 lần so với quýt đó! Hãi chưa?
Naoki Yoshikawa, nhà nghiên cứu khoa học môi trường tại Đại học tỉnh Shiga (miền Tây Nhật Bản), giải thích: "Tất cả đều bắt nguồn từ việc sưởi ấm. Chúng tôi đã xem xét tất cả các khía cạnh, kể cả vận chuyển hay sản xuất phân bón, nhưng hệ thống sưởi có phát thải lớn nhất."
Ở Nhật, năng lượng cần để trồng dâu mùa đông không chỉ là gánh nặng cho khí hậu mà còn làm việc trồng dâu trở nên tốn kém, nhất là khi giá nhiên liệu tăng cao - ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của nông dân.
Giải pháp: tên dâu ngộ nghĩnh + công nghệ xịn xò
Nghiên cứu phát triển các loại quả mọng mới, cùng việc xây dựng thương hiệu phức tạp đã giúp giảm bớt áp lực bằng cách giúp nông dân bán được giá cao hơn. Các giống dâu tây ở Nhật có tên cute vãi: Beni Hoppe ("má đỏ"), Koinoka ("hương tình yêu"), Bijin Hime ("công chúa xinh đẹp"). Chúng thường được dùng làm quà tặng cùng với các loại trái cây đắt đỏ khác như dưa hấu.
Tochigi, một tỉnh phía Bắc Tokyo sản xuất nhiều dâu tây nhất Nhật Bản, đã cố gắng giải quyết vấn đề khí hậu và chi phí bằng một giống dâu mới tên Tochiaika (viết tắt của "Trái cây yêu thích của Tochigi").
Các nhà khoa học Nhật Bản đang tìm ra nhiều cách để giảm chi phí năng lượng cho việc trồng dâu tây trong điều kiện thời tiết đóng băng. Ảnh: New York Times
Tochiaika - giống dâu "thần thánh" tiết kiệm năng lượng
Sau 7 năm phát triển bởi các nhà nghiên cứu nông nghiệp tại Viện Nghiên cứu dâu tây Tochigi, giống dâu mới này thân cao hơn, kháng bệnh tốt hơn và cho năng suất cao hơn với cùng nguyên liệu đầu vào - giúp canh tác tiết kiệm năng lượng hơn hẳn!
Dâu tây Tochiaika cũng có vỏ săn chắc hơn, giảm số lượng dâu bị hư trong vận chuyển, từ đó giảm lãng phí thực phẩm (điều này cũng ảnh hưởng đến khí hậu đó các bạn). Tại Mỹ, nơi dâu tây chủ yếu được trồng ở vùng khí hậu ấm như California và Florida, người ta ước tính 1/3 sản lượng dâu tây bị người mua vứt đi, một phần vì chúng quá dễ hỏng. ️
Và thay vì máy sưởi, một số nông dân ở Tochigi sử dụng "bức màn nước" - một màng nước chảy bao phủ bên ngoài nhà kính để giữ nhiệt độ bên trong ổn định, mặc dù phải có nguồn nước ngầm dồi dào mới làm được.
Nguồn: kenh14.vn