Hẳn bạn cũng từng thắc mắc tại sao bàn phím lại xếp kiểu QWERTY loằng ngoằng thế này thay vì theo bảng chữ cái ABCD cho dễ nhớ đúng không? Câu chuyện đằng sau nó thú vị hơn bạn tưởng đấy!
Bàn phím QWERTY ra đời như thế nào?
Bàn phím QWERTY mà chúng ta đang xài hàng ngày thực ra đã có từ thời... máy đánh chữ cơ rồi! Tên gọi này đến từ 6 chữ cái đầu tiên ở hàng trên cùng: Q-W-E-R-T-Y. Từ thời máy đánh chữ cổ lỗ sĩ đến giờ, nó vẫn "sống khỏe" trên mọi thiết bị từ máy tính, điện thoại đến tablet.
Quay về những năm 1860, có một anh chàng tên Christopher Latham Sholes ở Milwaukee - vừa làm chính trị, vừa làm thợ in, nhà báo kiêm phát minh gia nghiệp dư. Anh này thích mày mò sáng chế các loại máy móc lắm, và một trong những phát minh đỉnh nhất chính là chiếc máy đánh chữ đời đầu, được cấp bằng sáng chế năm 1868.
Plot twist: Bàn phím ban đầu xếp theo ABC nhưng... bị kẹt!
Nghe có vẻ bựa nhưng thật đấy! Lúc đầu, bàn phím của máy đánh chữ trông giống như đàn piano mini và được xếp theo ABC cho dễ tìm. Họ nghĩ cách này hiệu quả nhất, ai cũng biết chữ cái mà đúng không?
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: các phím được gắn với thanh kim loại nối với đầu in bên dưới. Khi bạn gõ nhanh mấy chữ cái gần nhau, mấy cái thanh này nó... dính vào nhau và kẹt luôn! Người gõ phải dừng tay gỡ ra, vừa mất thời gian vừa làm bẩn giấy nữa.
Giải pháp "chia rẽ" các chữ cái
James Densmore - đồng nghiệp kinh doanh của Sholes - đã nảy ra ý tưởng: Thôi thì tách các cặp chữ hay dùng như "th" hay "he" ra xa nhau đi! Như vậy khi gõ nhanh, các thanh kim loại sẽ ít va chạm hơn.
Năm 1873, Sholes mang nguyên mẫu đi show hàng Remington. Ông đã xếp bàn phím theo kiểu... random có chủ đích luôn, mục đích là bắt người gõ phải chậm lại một tí để máy khỏi kẹt. Logic khá thú vị: gõ chậm = ít lỗi hơn!
Remington "chốt đơn" và thống trị thị trường
Đầu những năm 1870, Sholes ký hợp đồng với Remington - một công ty có kinh nghiệm làm máy móc chính xác. Họ bắt đầu bán máy đánh chữ với giá 125 đô (tầm hơn 3.000 đô bây giờ á!) vào năm 1874. Máy có hơn 40 phím với cách xếp hoàn toàn... ngược đời với bản năng con người.
Đến năm 1891, Remington tự hào tuyên bố đã bán được hơn 100.000 máy dùng bàn phím QWERTY. Và boom! Năm 1893, các ông lớn trong ngành sáp nhập thành Công ty Máy đánh chữ Union và chốt QWERTY làm chuẩn luôn.
Chiêu cao tay của Remington là còn mở cả khóa đào tạo có phí. Người học trên máy họ thì quen tay rồi, các công ty muốn tuyển thợ giỏi thì phải mua máy Remington thôi! Chiến lược này giống hệt cách Apple "nhốt" fan trong hệ sinh thái của mình đấy. Thông minh vãi chưởng!
Plot twist level 2: Có thể là vì... mã Morse?
Năm 2011, hai nhà nghiên cứu Koichi Yasuoka và Motoko Yasuoka ở Đại học Kyoto đưa ra theory khác: QWERTY có thể được thiết kế cho... nhân viên điện báo á!
Mã Morse Mỹ biểu thị Z là "...", dễ nhầm với SE - được dùng nhiều hơn. Nên chữ S phải đặt gần cả Z lẫn E để nhân viên điện báo gõ cho nhanh. Các nhà nghiên cứu này còn bác bỏ thuyết "cố tình làm chậm": "Máy thu Morse phải bằng tốc độ máy phát chứ. Nếu thật sự muốn làm chậm thì làm sao bắt kịp máy phát được?"
Khá thuyết phục đấy chứ! 
Bản thân Sholes cũng không tin QWERTY là tốt nhất!
Vui là dù đã bán thiết kế cho Remington, chính Sholes cũng không nghĩ QWERTY là chuẩn nhất. Ổng vẫn cày cuốc phát minh các phiên bản khác trong suốt quãng đời còn lại, kể cả bàn phím XPMCH năm 1889 - một năm trước khi mất.
Nguồn: genk.vn
Bàn phím QWERTY ra đời như thế nào?
Bàn phím QWERTY mà chúng ta đang xài hàng ngày thực ra đã có từ thời... máy đánh chữ cơ rồi! Tên gọi này đến từ 6 chữ cái đầu tiên ở hàng trên cùng: Q-W-E-R-T-Y. Từ thời máy đánh chữ cổ lỗ sĩ đến giờ, nó vẫn "sống khỏe" trên mọi thiết bị từ máy tính, điện thoại đến tablet.
Quay về những năm 1860, có một anh chàng tên Christopher Latham Sholes ở Milwaukee - vừa làm chính trị, vừa làm thợ in, nhà báo kiêm phát minh gia nghiệp dư. Anh này thích mày mò sáng chế các loại máy móc lắm, và một trong những phát minh đỉnh nhất chính là chiếc máy đánh chữ đời đầu, được cấp bằng sáng chế năm 1868.
Plot twist: Bàn phím ban đầu xếp theo ABC nhưng... bị kẹt!
Nghe có vẻ bựa nhưng thật đấy! Lúc đầu, bàn phím của máy đánh chữ trông giống như đàn piano mini và được xếp theo ABC cho dễ tìm. Họ nghĩ cách này hiệu quả nhất, ai cũng biết chữ cái mà đúng không?
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: các phím được gắn với thanh kim loại nối với đầu in bên dưới. Khi bạn gõ nhanh mấy chữ cái gần nhau, mấy cái thanh này nó... dính vào nhau và kẹt luôn! Người gõ phải dừng tay gỡ ra, vừa mất thời gian vừa làm bẩn giấy nữa.
Giải pháp "chia rẽ" các chữ cái
James Densmore - đồng nghiệp kinh doanh của Sholes - đã nảy ra ý tưởng: Thôi thì tách các cặp chữ hay dùng như "th" hay "he" ra xa nhau đi! Như vậy khi gõ nhanh, các thanh kim loại sẽ ít va chạm hơn.
Năm 1873, Sholes mang nguyên mẫu đi show hàng Remington. Ông đã xếp bàn phím theo kiểu... random có chủ đích luôn, mục đích là bắt người gõ phải chậm lại một tí để máy khỏi kẹt. Logic khá thú vị: gõ chậm = ít lỗi hơn!
Remington "chốt đơn" và thống trị thị trường
Đầu những năm 1870, Sholes ký hợp đồng với Remington - một công ty có kinh nghiệm làm máy móc chính xác. Họ bắt đầu bán máy đánh chữ với giá 125 đô (tầm hơn 3.000 đô bây giờ á!) vào năm 1874. Máy có hơn 40 phím với cách xếp hoàn toàn... ngược đời với bản năng con người.
Đến năm 1891, Remington tự hào tuyên bố đã bán được hơn 100.000 máy dùng bàn phím QWERTY. Và boom! Năm 1893, các ông lớn trong ngành sáp nhập thành Công ty Máy đánh chữ Union và chốt QWERTY làm chuẩn luôn.
Chiêu cao tay của Remington là còn mở cả khóa đào tạo có phí. Người học trên máy họ thì quen tay rồi, các công ty muốn tuyển thợ giỏi thì phải mua máy Remington thôi! Chiến lược này giống hệt cách Apple "nhốt" fan trong hệ sinh thái của mình đấy. Thông minh vãi chưởng!
Plot twist level 2: Có thể là vì... mã Morse?
Năm 2011, hai nhà nghiên cứu Koichi Yasuoka và Motoko Yasuoka ở Đại học Kyoto đưa ra theory khác: QWERTY có thể được thiết kế cho... nhân viên điện báo á!
Mã Morse Mỹ biểu thị Z là "...", dễ nhầm với SE - được dùng nhiều hơn. Nên chữ S phải đặt gần cả Z lẫn E để nhân viên điện báo gõ cho nhanh. Các nhà nghiên cứu này còn bác bỏ thuyết "cố tình làm chậm": "Máy thu Morse phải bằng tốc độ máy phát chứ. Nếu thật sự muốn làm chậm thì làm sao bắt kịp máy phát được?"
Khá thuyết phục đấy chứ!
Bản thân Sholes cũng không tin QWERTY là tốt nhất!
Vui là dù đã bán thiết kế cho Remington, chính Sholes cũng không nghĩ QWERTY là chuẩn nhất. Ổng vẫn cày cuốc phát minh các phiên bản khác trong suốt quãng đời còn lại, kể cả bàn phím XPMCH năm 1889 - một năm trước khi mất.
Nguồn: genk.vn