Dạy con về cảm xúc và tâm lý cũng quan trọng ngang ngửa với việc học hành trên lớp nha các bố mẹ ơi!
Thực tế bây giờ, nhiều phụ huynh chỉ lo cho con học thêm toán văn, kỹ năng thuyết trình... mà quên mất một thứ siêu quan trọng - đó là giáo dục cảm xúc. Kết quả là lũ trẻ hay bướng, nóng nảy, cái tôi lên mây, khó kiểm soát hành vi và dễ "drama" khi va chạm với bạn bè...
Nhưng sự thật là, trẻ có EQ cao sẽ có siêu nhiều lợi thế trong quá trình lớn lên, góp phần cực lớn vào thành công sau này đó. Không chỉ IQ đâu nhé, EQ (trí tuệ cảm xúc) cũng là một yếu tố then chốt quyết định sự thành công của một người. Trẻ có EQ cao thường được mọi người cực kỳ yêu mến luôn á. Muốn con có EQ cao, bố mẹ hãy dạy con những điều sau nha:
**1. Dạy con cách "đọc vị" cảm xúc người khác qua hành vi, cử chỉ **
Để quan sát và nắm bắt cảm xúc của người khác, trước hết con cần phải học cách tập trung vào người đó và quan sát kỹ càng. Con hãy chú ý đến ánh mắt của họ, vì ánh mắt có thể "spoil" rất nhiều điều về cảm xúc và tâm trạng đấy. Tiếp theo, con quan sát ngôn ngữ cơ thể như cách họ đứng, đi, ngồi, cử chỉ tay và nét mặt. Một người có thể mỉm cười, cau mày, hoặc nhíu mày tùy theo cảm xúc lúc đó.
Ngoài ra, con cần lắng nghe giọng điệu và tốc độ nói chuyện của họ nữa, giọng điệu có thể "leak" liệu họ đang vui vẻ, buồn bã, tức giận hay lo lắng. Quan trọng nhất là con cần phải thực hành thường xuyên và phát triển sự nhạy cảm với những thay đổi nhỏ nhất trong hành vi và cử chỉ của người khác.
Cuối cùng, khi con đã quan sát được vài điều rồi, hãy thử đặt mình vào vị trí của họ để cảm nhận và hiểu sâu hơn về cảm xúc họ đang trải qua nhé. Thông qua việc lắng nghe và quan sát, con sẽ dần "level up" kỹ năng đọc hiểu cảm xúc người khác một cách chuẩn xác hơn đó.
**2. Dạy con biết đồng cảm và có lòng trắc ẩn **
Để thể hiện sự đồng cảm và lòng trắc ẩn, con cần phải học cách lắng nghe và hiểu cảm xúc của người khác. Khi ai đó chia sẻ với con, con hãy cố gắng nghe mà không phán xét và cố gắng hiểu những gì họ đang trải qua từ góc nhìn của họ.
Con có thể thể hiện sự đồng cảm bằng cách nói những lời an ủi, chia sẻ cảm xúc của mình nếu con đã từng trải qua điều tương tự, hoặc đơn giản chỉ là nói "Con hiểu con đang cảm thấy thế nào". Ngoài ra, hãy thể hiện lòng trắc ẩn bằng cách hành động luôn - giúp đỡ, dành thời gian cho người khác, hoặc chỉ đơn giản là ở bên cạnh họ khi họ cần.
Lòng trắc ẩn không chỉ là cảm thông mà còn là sẵn lòng đặt mình vào vị trí của người khác và hành động để giảm bớt khó khăn cho họ. Cuối cùng, việc thể hiện sự đồng cảm và lòng trắc ẩn cũng đòi hỏi ở con sự kiên nhẫn và lòng nhân ái, cũng như khả năng nhận ra rằng mỗi người có một cách đối mặt và cảm nhận riêng về mỗi tình huống. Con hãy thực hành những điều này hàng ngày để phát triển sự đồng cảm và lòng trắc ẩn sâu sắc hơn nha.
**3. Dạy con thoải mái chia sẻ cảm xúc của mình **
Khóc, cười, vui, buồn... đều là những cảm xúc trẻ có thể bộc lộ trong cuộc sống. Nếu con là một bé nhạy cảm, con có thể khóc nhiều hơn. Hoặc nếu con hay lo lắng, hoảng sợ, con hoàn toàn có thể bộc lộ điều đó ra ngoài. Việc cha mẹ đối diện với những biểu hiện của con như thế nào mới là điều quan trọng.
Nếu cha mẹ thường xuyên phê bình "hơi tí là khóc", hoặc "có thế thôi mà cũng rơi nước mắt là sao"... thì dần dần trẻ sẽ học cách tiết chế, giấu cảm xúc vào trong và không còn dám bộc lộ suy nghĩ thật của mình với cha mẹ nữa. Việc gọi tên, khuyến khích con nói ra cảm giác của mình nghe easy nhưng thực ra rất khó đó.
**4. Dạy con bình tĩnh và biết lắng nghe **
Để bình tĩnh và biết lắng nghe, con cần phát triển sự kiên nhẫn và sự tập trung trong mọi tình huống. Con hãy bắt đầu bằng việc thở sâu, thở nhẹ để tạo ra sự yên tâm và giữ cho tâm trí con không bị phân tâm. Khi người khác đang nói, con hãy tập trung vào lời họ nói và cố gắng hiểu ý nghĩa đằng sau từng câu chữ.
Đừng vội vàng phán xét hay bày tỏ ý kiến của mình ngay; thay vào đó, hãy để cho người đó biết rằng con đang chú ý và coi trọng những gì họ chia sẻ bằng cách giữ contact mắt, gật đầu hoặc đưa ra phản hồi phù hợp khi cần. Lắng nghe không chỉ bằng tai mà còn bằng cả trái tim nữa, điều này sẽ giúp con hiểu sâu hơn về người khác đó.
Khi con đã thực sự lắng nghe, con sẽ biết khi nào nên nói và nên nói gì để hỗ trợ hay động viên người đó. Bình tĩnh và lắng nghe là hai skill siêu quan trọng giúp con xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và hòa nhập tốt hơn trong mọi hoàn cảnh đó nha.
**5. Hướng dẫn con tự điều chỉnh cảm xúc **
Trong những năm đầu đời, khi tức giận, buồn bực trẻ thường thể hiện cảm xúc rất mạnh. Đi kèm với đó là những hành vi quá khích như ném đồ, đánh, cắn người khác... Bởi chúng chưa học được cách "control" cảm xúc của mình.
Cha mẹ hãy dạy trẻ đối mặt với những cảm xúc tiêu cực đó bằng cách tích cực nhé. Việc đầu tiên là người lớn cần làm gương cho trẻ. Nếu cha mẹ tức giận, la hét, ném đồ đạc khi cáu, trẻ cũng sẽ học theo thôi. Thay vì vậy, cha mẹ nên tìm một chỗ yên tĩnh, hít thở sâu để lấy lại bình tĩnh. Phụ huynh nên hướng dẫn trẻ cách đó và thực hiện càng thường xuyên thì trẻ sẽ càng trở nên điềm tĩnh, biết điều hướng cảm xúc hơn.
Trước 4-5 tuổi, trẻ rất khó kiềm chế cảm xúc. Con có thể dễ khóc, dễ nổi giận... vì những chuyện rất nhỏ. Cha mẹ không nên đe dọa hoặc trừng phạt trẻ vì những cảm xúc thô sơ này nhé. Nếu đứa trẻ ở một mình trong nỗi sợ hãi, lo lắng hoặc tức giận, bộ não mỏng manh của chúng tiết ra các phân tử căng thẳng rất độc hại và ngăn cản bộ não phát triển đấy.
Cảm xúc không nhất thiết phải được xác định là tốt hay xấu mà là một phản ứng sinh học tự nhiên đối với một sự kiện bên ngoài mà đứa trẻ trải qua. Lắng nghe cảm xúc bằng sự ân cần sẽ mang lại hạnh phúc tuyệt vời cho đứa trẻ vì con cảm thấy được tôn trọng, công nhận.
Cha mẹ nên cho bé biết rằng việc bộc lộ cảm xúc của mình không hề xấu, nhưng hành vi của con đi kèm cảm xúc đó mới là sai. Ví dụ trẻ ném đồ khi tức giận, mẹ hãy nói với con rằng: "Con cảm thấy tức giận nhưng không được ném đồ như vậy nhé". Đừng quát mắng trẻ ngay khi chúng làm sai, phụ huynh hãy hiểu nguyên nhân vì sao con có hành động như thế và tìm cách giải quyết mới đúng nha.
Nguồn: kenh14.vn