Chụp lia máy là một trong những kỹ thuật chụp cơ bản đầu tiên mà hội mê chụp ảnh ngày xưa rất cuồng luôn á. Nó không đòi hỏi đồ nghề phê pha gì đâu như ống kính mở lớn, tốc độ màn trập phải siêu nhanh... cũng chẳng cần kiến thức về bố cục hay lý thuyết nhiếp ảnh sâu sắc gì đâu (vì chụp panning toàn để chủ thể ở giữa khung hình thôi mà). Chỉ cần bạn hiểu cơ bản về nhiếp ảnh, biết xài máy mình đang cầm, là có thể sáng tạo thoải mái với kỹ thuật này rồi
Panning (lia máy) là gì vậy trời?
Chụp ảnh "lia máy" (panning) là cách chụp mà bạn di chuyển máy theo đường ngang khi ống kính quét theo vật thể đang chuyển động. Khi bạn di chuyển máy ảnh cùng tốc độ với đối tượng chụp, mẫu của bạn sẽ gần như chuyển động song song với ống kính. Kết quả thu được là bạn có một chủ thể siêu rõ với background xung quanh như đang chạy vù vù á
Chụp lia máy để làm gì cho mệt?
Có nhiều lý do lắm để xài cách chụp này đó nha. Ví dụ như chụp các môn thể thao tốc độ: điền kinh, đua xe, trượt tuyết... Hay chụp quảng cáo: xe hơi, xe máy, xe đạp... Với đặc tính làm nổi bật chủ thể bằng hiệu ứng như đang bay với môi trường xung quanh, chụp lia máy thực tế đã trở thành một kỹ thuật mà phóng viên thể thao nào cũng phải luyện hết ấy
Đây là bức ảnh mà mình thích nhất về thể loại panning nè, khoảnh khắc kinh điển trong làng thể thao luôn - trên ảnh Usain Bolt cười mỉm khi vượt qua đối thủ phần thi 100m cho nam, 2016 Rio Olympics. Slay quá đi à!
Những nguyên tắc cơ bản khi chụp lia máy:
1. Chụp lia máy đòi hỏi bạn phải giữ chắc tay và sử dụng tốc độ cửa trập chậm.
Tốc độ cửa trập nên dùng tùy thuộc vào tốc độ di chuyển của vật mẫu nhưng thường sẽ là dưới 1/125 giây. Có thể chụp tốc cao lên đến 1/200s nhưng chỉ khi vật mẫu của bạn di chuyển rất nhanh, ví dụ như xe trên đường đua. Khi chụp vận động viên trên đường chạy, bạn chỉ cần sử dụng tới tốc độ 1/40s. Hạn chế những tốc độ gây bắt chết khoảnh khắc của ảnh (cỡ 1/1000s) nhé
VD: Trên ảnh, tác giả sử dụng tốc độ màn trập trên 1/500s để chụp người phụ nữ di chuyển quá chậm, dẫn đến hành động bị bắt chết, khiến bức ảnh bị cứng.
2. Tốc độ cửa trập càng nhanh thì vật mẫu trên ảnh sẽ càng rõ nét
Khi bạn mới bắt đầu tập lia máy, đừng sử dụng tốc độ cửa trập quá chậm nha. Chỉ cần sử dụng tốc độ cửa trập đủ chậm để thể hiện một chút ít chuyển động trên ảnh là ổn rồi.
Khi đã tự tin hơn và quen tay hơn với việc chụp lia máy, hãy chọn tốc độ cửa trập chậm hơn để làm rõ chuyển động hơn nữa, giúp cho mẫu của bạn hoàn toàn nổi bật trên nền ảnh. Flex skill thôi!
3. Bạn phải đưa ống kính quét liên tục, tương ứng với đường di chuyển mẫu vật.
Mẫu vật phải luôn luôn nằm trên một vị trí cố định trên khung hình để hiện lên ảnh rõ ràng, sắc nét. Và bạn luôn quét máy theo chiều chuyển động của vật thể, ngay cả khi đã bóp cò rồi nha
4. Vật thể chuyển động càng nhanh thì càng khó chụp.
Đây là một điều khá hiển nhiên rồi. Khi mẫu vật chuyển động quá nhanh, bạn khó có thể giữ được vị trí cố định cho vật mẫu trong khung hình. Do đó, khi mới chụp, lời khuyên là bạn nên chụp những vật mẫu di chuyển vừa phải, nếu không có lựa chọn khác thì bạn hãy lùi ra xa để tạo cảm giác vật mẫu di chuyển chậm hơn, dễ dàng bắt nét hơn
5. Hạn chế mở khẩu tối đa, trừ khi môi trường có ánh sáng quá yếu.
Mở khẩu tối đa rất dễ dẫn đến rủi ro vật mẫu bị out nét ngay cả khi ta lia máy đúng với vận tốc di chuyển của vật mẫu đấy
6. Hãy kiên nhẫn làm lại nhiều lần
Vì đây là một kỹ thuật tập phản xạ, bạn sẽ khó có kết quả đỉnh ngay ở lần tập đầu tiên, đừng bỏ cuộc nhé. Practice makes perfect mà!
Nhìn chung, cách chụp này tưởng chừng đơn giản dễ học, dễ thực hành, nhưng thực tế lại khác rất nhiều đó. Khi chụp lia máy, bạn phải tập cao độ để phản xạ quét ngang máy ảnh sao cho có cùng tốc độ với vật mẫu di chuyển ngang... Bên cạnh đó, bạn còn được luyện tập thêm độ nhạy bén, dự tính được hành động sắp xảy ra, nhạy bén trong việc quan sát, chú ý những điểm nhấn gây thích thú trong thời gian ngắn nhất và ở một môi trường phức tạp nhất.
Tips thêm cho bạn:
Sử dụng tốc độ cửa trập chậm hơn tốc độ bạn thường sử dụng. Hãy thử tốc độ 1/40 và sau đó thử các tốc độ chậm hơn. Tùy thuộc vào điều kiện sáng và tốc độ của mẫu vật, bạn có thể sử dụng các tốc độ khác nhau, song nếu sử dụng tốc độ quá chậm ảnh có thể sẽ bị mờ do rung tay đấy.
Chọn vị trí sao cho giữa máy ảnh và vật mẫu không có chướng ngại vật. Ngoài ra, bạn cũng cần xem xét cảnh vật xung quanh – nền của bức ảnh. Bạn có thể tập chụp lia máy tại các khu phố đông đúc. Tại đây, bạn sẽ không bao giờ thiếu mẫu vật để chụp luôn ️
Theo dõi chuyển động của vật mẫu một cách 'mượt' nhất có thể. Nếu sử dụng ống dài hoặc không chắc tay, bạn có thể cần tới monopod hoặc tripod cho chắc ăn.
Để tránh mất nét bạn cần chọn vị trí để có thể theo dõi chuyển động của vật mẫu một cách dễ dàng nhất.
Nếu tính năng tự động lấy nét (AF) ở các máy ảnh hiện đại là một lợi thế. Nhưng đây là chụp một vật thể chuyển động, đôi khi cảm biến hay chức năng lấy nét sẽ không hoạt động tốt trong môi trường ánh sáng yếu, cũng như phức tạp. Bạn hãy lấy nét sớm, khoá nét sớm một chút trước khi bấm máy nha
Nhả cò hết sức mềm mại để tránh rung máy, và tiếp tục lia máy theo hướng chuyển động ngay cả khi đã nghe tiếng nhả cò. Bằng cách này, bạn sẽ đảm bảo được chất lượng cho ảnh chụp từ đầu tới cuối.
Trong trường hợp máy bạn gặp hiện tượng shutter lag (nhấn cò một vài giây rồi ảnh mới được chụp), bạn cần phải làm quen với hiện tượng này và lựa chọn khoảnh khắc để chụp ảnh một cách cẩn thận hơn.
Sử dụng flash:
Cũng giống như các kỹ thuật chụp ảnh khác, chụp lia máy không bị gò ép bởi bất kì luật lệ nào. Bạn có thể thử nghiệm sử dụng đèn flash khi chụp lia máy. Thoải mái sáng tạo thôi!
Một số ví dụ về chụp lia máy do người viết thực hiện:
Tốc độ màn chập 1/50, f8, iso 100
Tốc độ màn chập 1/50, f8, iso 100
Tốc độ màn chập 1/10, f16, iso 100
Flash mode M + Tốc độ màn chập 1/10, f8, iso 200
Tốc độ màn chập 1/60, f8, iso400
Tốc độ màn chập 1/60, f8, iso400
Nguồn: tinhte.vn