Vụ nổ của tàu ngầm Titan được xác nhận chính thức vào ngày 22/6, và giờ câu hỏi nóng hổi là: Ai sẽ phải chịu trách nhiệm cho bi kịch này?
Liên quan đến vụ mất tích và nổ tàu lặn thám hiểm xác tàu Titanic huyền thoại, nhiều người đang nghĩ ngay đến OceanGate Expeditions - công ty chủ quản vận hành tàu Titan. Nhưng mà plot twist là các thủ tục pháp lý xung quanh Titan đang làm mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều luôn.
OceanGate là công ty chuyên nghiên cứu khoa học và cung cấp dịch vụ du lịch mạo hiểm dưới đại dương, trụ sở đặt tại Washington. Công ty này là chủ nhân của con tàu lặn Titan bị mất tích khi đang chở 5 hành khách đi xem xác tàu Titanic dưới đáy Đại Tây Dương - trong đó có cả CEO Stockton Rush, người kiêm luôn vai trò hoa tiêu.
Việc tuân thủ luật an toàn quốc tế của công ty này cũng là một vấn đề có nhiều kẽ hở lắm nha. Điểm đáng chú ý nhất là trước khi bắt đầu chuyến thám hiểm biển sâu "định mệnh" siêu nguy hiểm này, OceanGate đã yêu cầu cả 5 hành khách ký vào các tờ giấy miễn trừ trách nhiệm, kể cả trường hợp... tử vong luôn á
Salvatore Mercogliano, Phó giáo sư lịch sử hàng hải tại Đại học Campbell ở Bắc Carolina cho biết, khác với các loại tàu hay phương tiện hàng hải thông thường, chính quyền không kiểm soát những tàu lặn thám hiểm như Titan.
"Những tàu ngầm như Titan không yêu cầu phải đăng ký tại một quốc gia cụ thể nào, nên nó sẽ tuân theo các luật được điều chỉnh bởi các công ước quốc tế, chẳng hạn như Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng con người trên biển (SOLAS) được ban hành sau vụ chìm tàu Titanic", ông Mercogliano giải thích.
Ông còn cho biết thêm, thông thường các tàu lặn sẽ phải tuân thủ Đạo luật An toàn tàu chở khách ở Mỹ (1993), nhưng mà tàu OceanGate lại là trường hợp ngoại lệ vì nó hoạt động ở vùng biển quốc tế - tức là vùng "pháp ngoại" luôn đó.
Tại Mỹ, một số cơ quan lặn như Cục Vận chuyển Hoa Kỳ có nhiệm vụ cung cấp dịch vụ giám sát phân loại tàu lặn - một quy trình đảm bảo với các chủ tàu, công ty bảo hiểm và cơ quan quản lý rằng các tàu được thiết kế, xây dựng và kiểm tra đúng chuẩn. Theo Newsweek, nhiều tàu lặn của OceanGate được phân loại hợp lệ, tuy nhiên Titan thì không nằm trong số đó
Theo lời thừa nhận của chính OceanGate, Titan thực sự không được phân loại. Công ty viết trên website: "Khi OceanGate được thành lập, mục tiêu của chúng tôi là theo đuổi mức độ đổi mới cao trong thiết kế và vận hành tàu lặn có người lái. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là OceanGate đáp ứng các tiêu chuẩn mà ngành hàng hải áp dụng bởi sự đổi mới của chúng tôi nằm ngoài mô hình ngành hiện có".
Theo các chuyên gia pháp lý, gia đình các nạn nhân có thể sẽ gặp khó khăn cực kỳ trong việc kiện công ty vì tất cả hành khách trên tàu đều phải ký vào giấy miễn trừ, trong đó nêu rõ nguy cơ tử vong trong chuyến thám hiểm này
Kenneth Abraham, giáo sư luật nổi tiếng tại Đại học Virginia (Mỹ) cho biết, các luật hàng hải liên bang sẽ quyết định liệu các miễn trừ có hợp lệ hay không. Tuy nhiên ở hầu hết các tiểu bang tại Mỹ, việc miễn trừ sẽ có hiệu lực trong tình huống này và tùy thuộc vào cách diễn đạt, việc miễn trừ cũng sẽ ràng buộc cả các gia đình nữa.
"Các miễn trừ có thể sẽ không áp dụng cho các nhà sản xuất tàu lặn. Các nhà sản xuất có thể sẽ vẫn phải chịu trách nhiệm nếu họ gây ra bất kỳ trục trặc nào, mặc dù điều đó cũng phụ thuộc vào cách diễn đạt của họ", ông Abraham cho hay.
Luật sư về thương tích cá nhân ở Los Angeles, Miguel Custodio, đồng sáng lập của Custodio và Dubey LLP, nói với Daily Mail rằng cách duy nhất để các gia đình có thể kiện OceanGate là họ phải chứng minh được vụ việc là kết quả của sự bất cẩn của một thành viên phi hành đoàn.
Trong khi đó, luật sư Sherif Edmond El Dabe, đối tác của El Dabe Ritter Trial Lawyers cho rằng "cơ hội để các thành viên gia đình của hành khách khởi kiện thành công OceanGate gần như bằng không bởi họ đã cố tình tham gia vào một hoạt động cực kỳ nguy hiểm và đồng ý chấp nhận rủi ro lớn".
Theo các báo cáo, giấy miễn trừ có chữ ký của hành khách đề cập rõ ràng rằng con tàu đang "thử nghiệm", "không được phê duyệt hoặc chứng nhận bởi bất kỳ cơ quan quản lý nào và có thể dẫn đến thương tích về thể chất, chấn thương tinh thần hoặc tử vong". Nghe mà thấy rợn người luôn á
Phó giáo sư Mercogliano nói rằng ông tò mò muốn biết công ty nào đã bảo hiểm cho OceanGate bởi "thông thường công ty bảo hiểm sẽ yêu cầu một tổ chức tiến hành phân loại phương tiện để đảm bảo rằng tàu lặn đáp ứng tất cả các yêu cầu trước khi bảo hiểm cho họ".
Ông nói thêm: "Câu hỏi về trách nhiệm pháp lý được đặt ra không chỉ đối với OceanGate mà còn đối với nhà điều hành tàu mẹ Polar Prince, vì tàu đó được gắn cờ và có trụ sở tại Canada".
OceanGate hiện chưa chia sẻ công khai bất kỳ thông tin nào về công ty nào đang bảo hiểm cho mình - cũng hơi sus đấy nha
Andy Barr, chuyên gia về thương hiệu và quan hệ công chúng tại 10Yetis.co.uk cho rằng, vụ nổ con tàu dẫn đến cái chết của cả 5 hành khách báo hiệu "sự kết thúc của thương hiệu OceanGate".
"Quá nhiều điều trước đây được nhắc tới, thương hiệu này bị cáo buộc và cố tình bỏ qua nhiều vấn đề. Sau kết luận về vụ nổ cùng với tất cả các thông tin được tiết lộ từ trước đó, lựa chọn duy nhất của OceanGate là bán thương hiệu và tài sản của mình cho một công ty khác hoặc đổi thương hiệu hoàn toàn - dù việc này cực kỳ khó xảy ra và không thực tế", bà Barr nhấn mạnh.
Sự cố bi thảm của tàu lặn Titan sau bốn ngày mất tích sẽ có tác động cực kỳ lớn đến ngành công nghiệp thám hiểm biển sâu. Theo các chuyên gia, tất cả các công ty thám hiểm biển sâu hiện giờ sẽ khẩn trương rà soát lại các quy trình của họ và đặc biệt chú ý đến việc đảm bảo các kế hoạch truyền thông về khủng hoảng.
"Chúng ta phải nhớ rằng bản chất của hoạt động thám hiểm biển sâu tiềm ẩn rủi ro cố hữu tự nhiên, bởi vậy các công ty trong lĩnh vực này phải có trách nhiệm đảm bảo rằng họ sẵn sàng làm tất cả mọi thứ để đảm bảo an toàn của nhân viên và hành khách", bà Andy Barr nói.
Nguồn: kenh14.vn