MinXinh6682
New member
Nghe thì drama nhưng chúng nó lại thích vậy đó, kỳ không? Đây là một màn tiến hóa cực kỳ... mất vệ sinh mà bạn không thể ngờ tới
Oke nên các bạn biết đấy, cây cối trên đời này không chỉ đứng im hít thở oxy bình yên đâu nhé, mà còn có cả những loài thực vật biết ăn thịt nữa á. Trong đó, loài cây săn mồi xịn sò nhất chính là cây nắp ấm Nepenthes rajah - tạm gọi là "trùm cuối" của làng cây ăn thịt vậy!
Loài cây này là con cưng của vùng núi Kinabalu, gần Borneo (Malaysia). Nhìn chúng giống mấy cây dứa khổng lồ ấy, cao tới 2,5m luôn. Trên thân cây mọc ra những búp hình ấm nước, nhưng đừng có mà lấy ra pha trà nhé, vì đây là những cái bẫy tử thần đấy!
Cái ấm của chúng dài khoảng 41cm thôi, nhưng chứa được gần 4 lít dịch tiêu hóa luôn á! Theo như các nhà khoa học ghi chép lại, chúng thường săn côn trùng (ruồi, kiến, nhện...), và còn có thể tiêu hóa cả mấy con chuột kha khá to nữa đó.
Nhưng mà plot twist đây: cuộc đời của cây nắp ấm không chỉ toàn màu hồng đâu các bạn ơi! Một hôm, giới khoa học shock ơi là shock khi phát hiện ra rằng loài cây này còn tự biến mình thành... toilet công cộng cho một loài chuột bản địa tên là Tupaia montana - vốn cũng là con mồi của chúng đấy nhé!
Cấu tạo chết chóc của những chiếc nắp ấm bỗng nhiên trở thành... bệ toilet với thiết kế chuẩn chỉnh dành cho chuột. Lũ chuột này ngang nhiên ngồi vào, thư giãn "giải quyết công việc cá nhân", rồi bỏ đi và để lại một cái ấm đầy... đồ thải
Nhưng mà gần đây, các nhà khoa học cuối cùng cũng hiểu được lý do cho bi kịch cuộc đời của cây nắp ấm rồi. Hoá ra đó là cơ chế tiến hóa của loài cây này đó! Chúng đã tự biến mình thành toilet cho loài chuột, rồi sống nhờ vào việc tiêu hóa phân và nước tiểu của lũ này luôn
Theo Chris Thorogood - chuyên gia sinh học tại ĐH Oxford, cây nắp ấm là một đối tượng nghiên cứu siêu thú vị. Chúng có thể tiết ra gần 4 lít dịch tiêu hóa, đồng thời liên tục sản sinh ra mật với số lượng cực khủng. Thorogood cho biết phải mất tới 150 năm, khoa học mới hiểu được mục đích thực sự của số mật này.
Chúng được dùng để thu hút chuột, dụ dỗ chúng đến để ăn và "giải quyết nhu cầu" ngay vào trong cái ấm luôn ấy chứ!
Thực ra thì những cây nắp ấm N. rajahis trong nghiên cứu này sống ở một vùng rất ít muỗi, và vì thế chúng buộc phải theo con đường tiến hóa cực kỳ mất vệ sinh như trên. Số lượng mật được tạo ra nhiều là để dụ lũ chuột ở lại lâu hơn, và làm tăng cơ hội "đi vệ sinh" của chúng nó.
Ngoài ra, thiết kế của cái nắp ấm tạo điều kiện cho phân chuột rơi thẳng xuống đáy, nơi chứa nhiều dịch tiêu hóa nhất và xử lý chúng nhanh gọn lẹ.
Cũng theo Thorogood, cơ chế tiến hóa của cây nắp ấm thực ra cũng không quá lạ đâu. Một loài cây bắt ruồi khác là N. hemsleyana cũng có mối quan hệ tương tự với dơi. Chúng tạo ra chỗ ở cho dơi, đổi lại lũ dơi sẽ... thải ra thức ăn cho cây
Nói về loài chuột Tupaia montana ở trên, chúng cũng sử dụng một vài loài cây săn mồi khác như N. lowii và N. macrophylla như những toilet công cộng. Nhưng trong số này, chỉ có N. lowii là loài cây mất đi khả năng săn mồi. Còn cây nắp ấm khổng lồ của chúng ta và N. macrophylla thì sống dựa vào cả 2 nguồn dinh dưỡng: bắt mồi và phân chuột.
"Những cây nắp ấm này đã tiến hóa để trữ được lượng nước nhiều hơn," - Thorogood cho biết.
Nghe thì có vẻ bi kịch đấy, nhưng các nhà khoa học nói rằng phân chuột cũng không đến nỗi quá tệ đâu nhé. Chúng chứa một lượng dinh dưỡng không nhỏ, lại có nitrogen và phốt-pho rất tốt cho cây. Vậy nên đó là cơ chế tiến hóa dạng win-win, đôi bên cùng có lợi á!
Tuy nhiên, vẫn còn một số câu hỏi cần làm rõ nè. Chẳng hạn, lũ chuột làm sao biết cây nắp ấm đã sẵn sàng để "ăn"? Trả lời cho câu hỏi này, giả thuyết được đặt ra là cây sẽ có cách báo hiệu riêng. Ví dụ như cây N. lowii có thể biến bề mặt lá thành màu tím thẫm và cứng cáp hơn, báo hiệu cho chuột biết là đến lúc "trút bầu tâm sự" rồi đó
Nguồn: soha.vn