Theo báo cáo mới nhất từ LinkedIn, tỷ lệ tuyển dụng toàn cầu hiện vẫn thấp hơn 20% so với mức trước đại dịch. Nghe mà tức á
Tờ Financial Times (FT) kể về câu chuyện đau thương của chị Emily Chong - tốt nghiệp loại xuất sắc tại University College London (UCL), một trường top đầu thế giới, thuộc nhóm 5% sinh viên giỏi nhất khóa luôn nha.
Với CV xịn như vậy, chị Chong từng nghĩ mình sẽ dễ dàng kiếm được việc trong ngành truyền thông. Nhưng thực tế đã tát cho một cái rất mạnh: Sau hơn 100 đơn xin việc gửi đi từ tháng 8 năm ngoái, kết quả nhận về là... 0 tròn trĩnh
"Suốt đời được dạy rằng chỉ cần học chăm và điểm cao là sẽ thành công. Nhưng giờ mới biết không phải vậy", chị Chong tâm sự đầy cay đắng.
Và câu chuyện này không phải riêng ai đâu, mà đang là hiện thực đau lòng của cả một thế hệ Gen Z đang phải đối mặt với thị trường lao động khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Thị trường đóng băng cmnr
Theo báo cáo mới nhất từ LinkedIn, tỷ lệ tuyển dụng toàn cầu hiện vẫn thấp hơn 20% so với trước đại dịch. Tình trạng nhảy việc cũng xuống đáy trong vòng 10 năm vì ai cũng sợ mất việc, bám víu vị trí hiện tại cho chắc ăn
Tại Anh, áp lực chi phí và kinh tế bất ổn khiến các công ty ngại tuyển người mới. Khảo sát từ Viện Tuyển dụng Sinh viên (ISE) cho thấy số lượng tuyển dụng giảm 8% trong năm học vừa qua. Còn tỷ lệ cạnh tranh thì lên tới 140 hồ sơ cho 1 vị trí, tăng vọt so với con số 86 của giai đoạn 2022-2023. Địa ngục đúng không nào
Bên Mỹ cũng không khá hơn. Dữ liệu từ Fed New York tính đến tháng 8/2024 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm mới tốt nghiệp đại học (22-27 tuổi) là 5,8%, cao hơn hẳn mức trung bình 4,1% của toàn bộ lực lượng lao động. Thế là Gen Z đang chịu đòn đầu tiên và nặng nhất luôn
AI lấy mất việc của Gen Z
Tờ FT cho biết sự bùng nổ của AI đang định hình lại cách hoạt động của các công ty. Các sếp lớn ngày càng tin rằng AI có thể làm phần lớn công việc vốn dành cho nhân viên entry-level hoặc các vị trí văn phòng như marketing, truyền thông và chăm sóc khách hàng.
Thị trưởng London, ông Sadiq Khan, từng cảnh báo rằng các công việc "cổ cồn trắng" sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên từ AI. Theo ông, những vị trí sơ cấp sẽ bay màu trước tiên.
Dữ liệu từ LinkedIn cũng xác nhận điều này khi tỷ lệ nhân sự entry-level tại các công ty lớn nhất Mỹ đang đi ngang hoặc giảm mạnh, đặc biệt ở các lĩnh vực luật, bất động sản và kế toán.
Không chỉ vậy, ngay cả quy trình tuyển dụng giờ cũng bị AI hóa rồi. Gen Z bây giờ không chỉ phải cạnh tranh với hàng nghìn ứng viên khác mà còn phải "đấu trí" với các thuật toán lọc CV nữa chứ
Tại Đại học King's College London, trung tâm hướng nghiệp còn phải cung cấp công cụ AI để giúp sinh viên tối ưu hóa CV cho "hợp mắt" bot tuyển dụng.
Hậu quả là hàng nghìn CV biến mất vào "hư không" mà không nhận được phản hồi gì cả - tình trạng "ghosting" phổ biến đến đáng thương.
Thị trường lừa đảo mọc lên như nấm
Lợi dụng tâm lý tuyệt vọng của các bạn sinh viên, một thị trường "ngầm" đã xuất hiện. Trên Reddit, nhiều người phàn nàn về các tin tuyển dụng ma (phantom jobs), hoặc những bài đăng treo vô thời hạn chỉ để thu thập dữ liệu hoặc dụ ứng viên tham gia khóa đào tạo trả phí đắt đỏ.
Thậm chí có những dịch vụ huấn luyện kỹ năng để ứng tuyển vào ngân hàng đòi tới 5.700 bảng Anh (hơn 180 triệu VNĐ) mỗi tháng với lời hứa suất thực tập tại các tập đoàn tài chính toàn cầu. Tưởng gì chứ
Một ứng viên giấu tên cho biết: "Họ gây áp lực bắt phải quyết định nhanh, thậm chí bảo nếu không có tiền thì vay gia đình hoặc ngân hàng. Khi quá tuyệt vọng, đôi khi bạn sẽ làm những việc cực đoan".
Tương lai nào cho Gen Z?
Trả lời FT, các chuyên gia kinh tế cảnh báo về sự thay đổi cấu trúc doanh nghiệp từ hình kim tự tháp (đáy rộng với nhiều nhân viên cấp thấp) sang hình thoi (phình to ở giữa với các chuyên gia có kinh nghiệm và thu hẹp ở hai đầu).
Bà Tara Cemlyn-Jones, người sáng lập sáng kiến 25xTalent, nhận định: "Việc không tuyển được thế hệ bản địa số (digital natives) sẽ gây tác động tiêu cực lâu dài đến kỹ năng và sự nhạy bén của toàn bộ tổ chức. Nếu không có lớp trẻ kế cận, các công ty sẽ khó làm mới chuỗi nhân tài".
Trong bối cảnh đó, giá trị của tấm bằng đại học đang bị đặt dấu hỏi lớn luôn ấy
Ông Dan Mian, người điều hành dịch vụ Gradvance Academy, cho rằng nhà tuyển dụng giờ coi trọng kinh nghiệm thực tế và kỹ năng cụ thể hơn là trường nào. Họ có nhiều lựa chọn hơn nên xây dựng "danh sách mong muốn" hoàn hảo, nơi những người có nhiều năm kinh nghiệm sẵn sàng nhận vị trí thấp hơn để có thu nhập.
Vẫn còn hy vọng đâu đó
Dù u ám nhưng thị trường vẫn có "điểm sáng" ở một số ngành đặc thù.
Tại Anh, các ngành như kỹ thuật dân dụng, xây dựng và chăm sóc xã hội vẫn đang thiếu người trầm trọng với dự báo tăng trưởng 15% vào năm 2030. Nhiều chuyên gia khuyên rằng nếu AI đang chiếm lĩnh công việc trí óc, Gen Z nên cân nhắc các công việc đòi hỏi khéo tay (blue-collar) - những pháo đài cuối cùng khó bị máy móc thay thế.
Một số bạn trẻ khác chọn cách "nâng cấp" bản thân để thích nghi. Morgan Carter, 22 tuổi, thay vì tiếp tục gửi CV trong vô vọng, quyết định quay lại học Thạc sĩ về phân tích dữ liệu.
"Rất khó đoán trước tương lai, nhưng mình muốn trang bị những kỹ năng mà nhà tuyển dụng đang thực sự cần", Carter khẳng định.
Cuộc khủng hoảng này không chỉ là bài toán của cá nhân, mà là thách thức lớn đối với hệ thống giáo dục và cách vận hành doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI. Bản hợp đồng xã hội cũ đã rạn nứt rồi, và thế hệ Gen Z buộc phải linh hoạt hơn bao giờ hết để không bị đào thải trong vòng xoáy công nghệ này
Nguồn: soha.vn
Tờ Financial Times (FT) kể về câu chuyện đau thương của chị Emily Chong - tốt nghiệp loại xuất sắc tại University College London (UCL), một trường top đầu thế giới, thuộc nhóm 5% sinh viên giỏi nhất khóa luôn nha.
Với CV xịn như vậy, chị Chong từng nghĩ mình sẽ dễ dàng kiếm được việc trong ngành truyền thông. Nhưng thực tế đã tát cho một cái rất mạnh: Sau hơn 100 đơn xin việc gửi đi từ tháng 8 năm ngoái, kết quả nhận về là... 0 tròn trĩnh
"Suốt đời được dạy rằng chỉ cần học chăm và điểm cao là sẽ thành công. Nhưng giờ mới biết không phải vậy", chị Chong tâm sự đầy cay đắng.
Và câu chuyện này không phải riêng ai đâu, mà đang là hiện thực đau lòng của cả một thế hệ Gen Z đang phải đối mặt với thị trường lao động khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Thị trường đóng băng cmnr
Theo báo cáo mới nhất từ LinkedIn, tỷ lệ tuyển dụng toàn cầu hiện vẫn thấp hơn 20% so với trước đại dịch. Tình trạng nhảy việc cũng xuống đáy trong vòng 10 năm vì ai cũng sợ mất việc, bám víu vị trí hiện tại cho chắc ăn
Tại Anh, áp lực chi phí và kinh tế bất ổn khiến các công ty ngại tuyển người mới. Khảo sát từ Viện Tuyển dụng Sinh viên (ISE) cho thấy số lượng tuyển dụng giảm 8% trong năm học vừa qua. Còn tỷ lệ cạnh tranh thì lên tới 140 hồ sơ cho 1 vị trí, tăng vọt so với con số 86 của giai đoạn 2022-2023. Địa ngục đúng không nào
Bên Mỹ cũng không khá hơn. Dữ liệu từ Fed New York tính đến tháng 8/2024 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm mới tốt nghiệp đại học (22-27 tuổi) là 5,8%, cao hơn hẳn mức trung bình 4,1% của toàn bộ lực lượng lao động. Thế là Gen Z đang chịu đòn đầu tiên và nặng nhất luôn
AI lấy mất việc của Gen Z
Tờ FT cho biết sự bùng nổ của AI đang định hình lại cách hoạt động của các công ty. Các sếp lớn ngày càng tin rằng AI có thể làm phần lớn công việc vốn dành cho nhân viên entry-level hoặc các vị trí văn phòng như marketing, truyền thông và chăm sóc khách hàng.
Thị trưởng London, ông Sadiq Khan, từng cảnh báo rằng các công việc "cổ cồn trắng" sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên từ AI. Theo ông, những vị trí sơ cấp sẽ bay màu trước tiên.
Dữ liệu từ LinkedIn cũng xác nhận điều này khi tỷ lệ nhân sự entry-level tại các công ty lớn nhất Mỹ đang đi ngang hoặc giảm mạnh, đặc biệt ở các lĩnh vực luật, bất động sản và kế toán.
Không chỉ vậy, ngay cả quy trình tuyển dụng giờ cũng bị AI hóa rồi. Gen Z bây giờ không chỉ phải cạnh tranh với hàng nghìn ứng viên khác mà còn phải "đấu trí" với các thuật toán lọc CV nữa chứ
Tại Đại học King's College London, trung tâm hướng nghiệp còn phải cung cấp công cụ AI để giúp sinh viên tối ưu hóa CV cho "hợp mắt" bot tuyển dụng.
Hậu quả là hàng nghìn CV biến mất vào "hư không" mà không nhận được phản hồi gì cả - tình trạng "ghosting" phổ biến đến đáng thương.
Thị trường lừa đảo mọc lên như nấm
Lợi dụng tâm lý tuyệt vọng của các bạn sinh viên, một thị trường "ngầm" đã xuất hiện. Trên Reddit, nhiều người phàn nàn về các tin tuyển dụng ma (phantom jobs), hoặc những bài đăng treo vô thời hạn chỉ để thu thập dữ liệu hoặc dụ ứng viên tham gia khóa đào tạo trả phí đắt đỏ.
Thậm chí có những dịch vụ huấn luyện kỹ năng để ứng tuyển vào ngân hàng đòi tới 5.700 bảng Anh (hơn 180 triệu VNĐ) mỗi tháng với lời hứa suất thực tập tại các tập đoàn tài chính toàn cầu. Tưởng gì chứ
Một ứng viên giấu tên cho biết: "Họ gây áp lực bắt phải quyết định nhanh, thậm chí bảo nếu không có tiền thì vay gia đình hoặc ngân hàng. Khi quá tuyệt vọng, đôi khi bạn sẽ làm những việc cực đoan".
Tương lai nào cho Gen Z?
Trả lời FT, các chuyên gia kinh tế cảnh báo về sự thay đổi cấu trúc doanh nghiệp từ hình kim tự tháp (đáy rộng với nhiều nhân viên cấp thấp) sang hình thoi (phình to ở giữa với các chuyên gia có kinh nghiệm và thu hẹp ở hai đầu).
Bà Tara Cemlyn-Jones, người sáng lập sáng kiến 25xTalent, nhận định: "Việc không tuyển được thế hệ bản địa số (digital natives) sẽ gây tác động tiêu cực lâu dài đến kỹ năng và sự nhạy bén của toàn bộ tổ chức. Nếu không có lớp trẻ kế cận, các công ty sẽ khó làm mới chuỗi nhân tài".
Trong bối cảnh đó, giá trị của tấm bằng đại học đang bị đặt dấu hỏi lớn luôn ấy
Ông Dan Mian, người điều hành dịch vụ Gradvance Academy, cho rằng nhà tuyển dụng giờ coi trọng kinh nghiệm thực tế và kỹ năng cụ thể hơn là trường nào. Họ có nhiều lựa chọn hơn nên xây dựng "danh sách mong muốn" hoàn hảo, nơi những người có nhiều năm kinh nghiệm sẵn sàng nhận vị trí thấp hơn để có thu nhập.
Vẫn còn hy vọng đâu đó
Dù u ám nhưng thị trường vẫn có "điểm sáng" ở một số ngành đặc thù.
Tại Anh, các ngành như kỹ thuật dân dụng, xây dựng và chăm sóc xã hội vẫn đang thiếu người trầm trọng với dự báo tăng trưởng 15% vào năm 2030. Nhiều chuyên gia khuyên rằng nếu AI đang chiếm lĩnh công việc trí óc, Gen Z nên cân nhắc các công việc đòi hỏi khéo tay (blue-collar) - những pháo đài cuối cùng khó bị máy móc thay thế.
Một số bạn trẻ khác chọn cách "nâng cấp" bản thân để thích nghi. Morgan Carter, 22 tuổi, thay vì tiếp tục gửi CV trong vô vọng, quyết định quay lại học Thạc sĩ về phân tích dữ liệu.
"Rất khó đoán trước tương lai, nhưng mình muốn trang bị những kỹ năng mà nhà tuyển dụng đang thực sự cần", Carter khẳng định.
Cuộc khủng hoảng này không chỉ là bài toán của cá nhân, mà là thách thức lớn đối với hệ thống giáo dục và cách vận hành doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI. Bản hợp đồng xã hội cũ đã rạn nứt rồi, và thế hệ Gen Z buộc phải linh hoạt hơn bao giờ hết để không bị đào thải trong vòng xoáy công nghệ này
Nguồn: soha.vn