Hôm 25/4/2003, một chiếc tàu cá Trung Quốc vô tình phát hiện vật thể lạ lắm - cái kính tiềm vọng đang lênh đênh trên mặt nước. Nghe hơi sus sus nên lập tức báo cho Hải quân Trung Quốc (PLAN) luôn...
PLAN cũng không chơi, điều ngay 2 tàu ra tìm hiểu cho rõ ràng. Ban đầu họ nghĩ "chắc tàu ngầm Hàn Quốc hoặc Nhật Bản đột nhập rồi", nhưng khi tìm thấy thì... OMG, hóa ra đó là tàu ngầm diesel-điện lớp Ming của chính họ luôn
Đến ngày 26/4, khi lực lượng cứu hộ lên boong tàu thì cảnh tượng kinh hoàng lắm mọi người ơi - toàn bộ 70 thành viên thủy thủ đoàn đều đã... tử nạn hết rồi
Cựu Chủ tịch Quân ủy trung ương Trung Quốc Giang Trạch Dân phải ra thông báo vào ngày 2/5/2003, tôn vinh sự hy sinh của các chiến sĩ và nói sơ sơ là do "trục trặc kỹ thuật". Nhưng plot twist là một tháng sau, cả tư lệnh lẫn chính ủy Hạm đội Bắc Hải bị bãi nhiệm, còn 6-8 sĩ quan khác bị giáng cấp hoặc sa thải vì ra quyết định thiếu chuẩn xác trong quá trình chỉ huy. Ối giồi ôi!
Theo chuyên gia Sébastien Roblin viết trên tạp chí National Interest, chính phủ Trung Quốc thường ít khi công khai minh bạch về các vụ tai nạn quân sự. Kiểu như tai nạn máy bay chiến đấu hay tàu ngầm đều "im hơi lặng tiếng" hết. Nên lần này họ thừa nhận thẳng về vụ tàu ngầm lớp Ming khiến nhiều chuyên gia cũng shocked, có người còn nghi ngờ là liên quan gián tiếp đến việc Bắc Kinh đang bị chỉ trích về đại dịch SARS lúc đó.
Tàu ngầm lớp Ming là gì mà xui xẻo vậy?
Type 035 lớp Ming là thiết kế tàu ngầm thế hệ 2, phát triển từ tàu ngầm lớp Romeo của Liên Xô. Hai chiếc Type 035 đầu tiên được đóng năm 1975 nhưng so với thiết kế cùng thời của Nga và Mỹ thì... hơi dễ bị phát hiện á
Mặc dù Trung Quốc có rất nhiều tàu ngầm diesel nhưng do hơi "yếu xíu" nên các tàu này hiếm khi dám ra xa bờ biển lắm. Tuy vậy, các nhà máy đóng tàu Trung Quốc vẫn cứ chế tạo các tàu ngầm lớp Ming nâng cấp vào những năm 1990.
Chiếc tàu ngầm gặp nạn số hiệu 361 là một trong những tàu Type 035G lớp Ming III (cải tiến), có khả năng tấn công tàu ngầm đang lặn của đối phương bằng ngư lôi dẫn đường. Gia nhập Hải quân Trung Quốc năm 1995, tàu 361 cùng 3 chị em của nó (359, 360 và 362) lập nên Lữ đoàn tàu ngầm số 12 của Hạm đội Bắc Hải đóng tại tỉnh Liêu Ninh.
Thế chuyện gì đã xảy ra? Drama full đây!
Theo chuyên gia Sébastien Roblin, tàu 361 đang tham gia cuộc tập trận hải quân ở biển Bột Hải và vịnh Hoàng Hải. Khác thường là lần này có luôn sĩ quan hải quân cấp cao - Thiếu tướng Cheng Fuming.
Trong hoạt động cuối cùng trước khi mất tích, tàu ngầm 361 đang thực hành di chuyển yên lặng ngoài khơi đảo Changshang rồi định quay về căn cứ ở Weihai, tỉnh Shandong.
Vì con tàu phải tắt tín hiệu radio nên PLAN không phát hiện ra gì cho đến tận 10 ngày sau đó! Hiện vẫn chưa rõ PLAN đã tìm ra tàu 361 bằng cách nào. Một số nguồn tin nói con tàu đã chìm, nhưng thực tế nó được kéo về cảng khá nhanh nên khả năng cao là nó đã nổi lên.
Hàng tá giả thuyết xuất hiện liền! ️
Do không có thông báo chính thức nên netizen và chuyên gia đưa ra siêu nhiều giả thuyết luôn á:
Giả thuyết 1: Kíp thủy thủ đoàn tiêu chuẩn của tàu ngầm Type 035 là 55-57 người, mà lúc gặp nạn tàu 361 chở tận 70 người! Cộng thêm việc có luôn Thiếu tướng Cheng Fuming nên nhiều người nghĩ tàu 361 không phải đang thực hiện nhiệm vụ huấn luyện thông thường.
Một số chuyên gia nghi ngờ số người tăng cường lên tàu 361 đang làm nhiệm vụ đánh giá các cuộc thử nghiệm hệ thống đẩy không khí độc lập (AIP), cho phép tàu ngầm kéo dài thời gian hoạt động khi lặn. Lúc đó tàu 308 (một chiếc Type 035G khác) đã được dùng để thử nghiệm hệ thống AIP rồi.
Giả thuyết 2: Nước biển rò rỉ vào hệ thống ắc-quy cung cấp năng lượng cho tàu và làm phát sinh khí độc chlorine. Nghe đã thấy nguy hiểm rồi!
Giả thuyết 3: Nhật báo Sing Tao của Hong Kong đưa tin tàu ngầm 361 đang thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chống tàu ngầm "nguy hiểm" và "các sai sót của con người" khiến con tàu lao xuống mất kiểm soát rồi mắc kẹt dưới đáy biển.
Giả thuyết 4 (được chấp nhận nhiều nhất): Lần đầu được đề cập trên tờ Wen Wei của Hong Kong (tờ báo ủng hộ Bắc Kinh). Theo đó, các thủy thủ trên tàu đã chết ngạt do động cơ diesel trên tàu trục trặc.
Câu chuyện là thế này: Tàu ngầm diesel-điện thường phải nổi lên khi muốn sạc pin và trao đổi không khí. Nhưng nếu không muốn bị phát hiện thì vẫn có thể lặn dưới nước và dùng ống thông hơi để lấy không khí. Chiếc ống này được thiết kế để tự động đóng miệng lại nếu mực nước dâng lên quá cao.
Theo Wen Wei Po, tàu 361 có thể đang chạy động cơ diesel và sử dụng ống thông hơi thì mực nước dâng cao, khiến miệng ống đóng lại. Nhưng do trục trặc kỹ thuật, miệng ống sau đó không thể mở ra được nữa!
Vấn đề là vì một lý do nào đó, động cơ diesel trên tàu 361 đã không được tắt khi tàu bắt đầu lặn. Chính động cơ này đã đốt hết khí oxy trên tàu trong vòng 2 phút, khiến toàn bộ người trên đó chết ngạt
Kíp thủy thủ trên tàu có lẽ đã cảm thấy choáng và thở dốc trong phút đầu tiên, đến phút thứ hai thì họ bắt đầu mất dần ý thức. Áp suất không khí âm cũng khiến cửa khoang tàu không mở được.
Một bài báo năm 2013 đăng trên hãng tin Reuters cũng đề cập lại giả thuyết này, đồng thời cho rằng khí thải có thể đã bị xả ngược trở lại thân tàu, gây ra thảm kịch.
Bài học xương máu
Theo chuyên gia Robinson, dù là giả thuyết nào thì nó cũng phản ánh những yếu kém nghiêm trọng trong việc đào tạo thủy thủ và kết cấu của tàu ngầm Trung Quốc.
Thảm kịch gần đây của tàu ngầm San Juan (Argentina), vụ cháy tàu ngầm Kilo ở Vladivostok (dù Nga tuyên bố đây là đám cháy nhân tạo mô phỏng tàu ngầm gặp sự cố), hay vụ nước tràn vào tàu ngầm Arihant của Ấn Độ đã cho thấy rằng, mặc dù được coi là thứ vũ khí đáng sợ nhất hành tinh nhưng tàu ngầm vẫn rất nguy hiểm khi vận hành, dù không hề ở trong thời chiến.
Một chút bất cẩn của thủy thủ đoàn hay trục trặc kỹ thuật đều có thể biến tàu ngầm thành những quan tài dưới biển. Nghe mà rùng mình luôn á!
Chỉ có các tiêu chuẩn cao về bảo trì, chế tạo và đào tạo thủy thủ mới có thể ngăn chặn những thảm họa tương tự xảy ra. Mặc dù không phải quốc gia nào cũng đủ điều kiện để đáp ứng các tiêu chuẩn này nhưng đây sẽ là điều PLAN khao khát đạt được, bởi họ đang tiếp tục mở rộng và chuyên nghiệp hóa lực lượng với tốc độ chóng mặt.
Nguồn: soha.vn