Khi ngà voi hiện đại bị cấm cứng, lòng tham của loài người không hề dừng lại mà quay sang "cày" vùng băng giá hoang vu. Và thế là xác voi ma mút tiền sử bỗng thành kho báu khủng, kéo theo cả núi drama thảm họa luôn
Trong suốt mấy thập kỷ qua, voi châu Phi đã phải gánh chịu một cuộc thảm sát kinh hoàng. Lũ săn trộm cuồng ngà voi đã tạo ra áp lực sinh tồn cực khủng, khiến loài voi khổng lồ này phải tiến hóa theo kiểu... bi kịch: không mọc ngà để giữ mạng
Nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề, các công ước quốc tế đã lần lượt ra đời. Từ năm 1975, lệnh cấm buôn bán ngà voi châu Phi bắt đầu có hiệu lực và tiến tới cấm luôn vào năm 1990.
Nhưng plot twist ở chỗ, sự siết chặt của luật pháp đối với ngà voi châu Phi lại vô tình mở ra một cuộc đổ bộ mới. Lũ buôn lậu sừng sỏ nhanh chóng "đổi team" sang vùng lãnh nguyên Siberia rộng mênh mông của Nga, nơi có nguồn cung ngà voi... hoàn toàn hợp pháp. Chính xác là ngà của loài voi ma mút thời tiền sử đó!
Loài sinh vật này từng sống trải dài từ lục địa Á-Âu đến phía bắc Bắc Mỹ trong khoảng từ 5 triệu năm đến 3700 năm trước. Nhờ lớp mỡ dày đặc biệt, chúng có thể chống chọi với mùa đông khắc nghiệt và bảo quản xác cực nguyên vẹn dưới lớp băng vĩnh cửu.
Lịch sử khai quật voi ma mút đã bắt đầu từ năm 1799 khi thợ săn Tungus Evenki tên là Ossip Shumachov tìm thấy một thi thể gần như hoàn hảo tại đông bắc Siberia.
Đến năm 1806, nhà thực vật học người Nga Mikhail Adams đã mua lại cái xác này để nghiên cứu khoa học. Thế nhưng, khi ngà voi châu Phi khan hiếm, người ta mới giật mình nhận ra rằng vùng đất băng giá kia đang chôn vùi hàng vạn, thậm chí nhiều hơn thế, những xác voi ma mút với cặp ngà chưa bị hóa thạch và có chất lượng xịn sò cho việc điêu khắc.
Cuộc săn lùng này mang lại lợi nhuận khủng nhưng cũng đổi bằng không ít mồ hôi nước mắt. Câu chuyện của Karl Gorokhov - thợ đào đất 46 tuổi người Nga là một minh chứng rõ nét. Karl đã dành gần 5 tháng trời ròng rã trên một hòn đảo thuộc bán đảo Kamchatka.
Mỗi ngày, anh phải đi bộ 18 tiếng đồng hồ trên vùng lãnh nguyên hoang vu lạnh lẽo, ngủ trong túi ngủ mỏng manh và phải săn hải âu để sống sót khi cạn lương thực. Vào cuối mùa hè năm 2012, những nỗ lực tột cùng đó được đền đáp khi Karl phát hiện một con voi ma mút nằm sâu dưới lớp đất, với riêng phần lộ diện đã nặng hơn 150 pound.
Anh phải đào liên tục suốt 24 giờ đồng hồ để đưa được thi thể voi ma mút non này lên mặt đất, kiếm được ít nhất 60 nghìn đô la Mỹ. Khối tài sản của Karl không dừng lại ở đó. Tại ngôi nhà ở Ust-Yansk, anh còn lưu giữ thi thể của 20 con voi ma mút khác bên trong những chiếc thùng nhôm phủ kín bạt
Karl tiết lộ nguyên tắc sống còn là phải giữ xác voi tránh xa ánh sáng và luôn đảm bảo độ ẩm để ngà không bị nứt. Khối tài sản này trị giá ít nhất 300 nghìn đô la Mỹ và hoàn toàn có thể tăng thêm 40% giá trị nếu được đưa đến Yakutsk.
Giá trị kinh tế khổng lồ của ngà voi ma mút đã thu hút cả giới thợ điêu khắc sành điệu. Để phân biệt ngà voi ma mút và ngà voi châu Phi, người ta dựa vào góc độ của các đường vân lưới đan chéo trên mặt cắt ngang. Góc vân dưới 90 độ là ngà voi ma mút, trong khi ngà voi châu Phi hiện đại có góc vân lớn hơn 115 độ.
Hơn nữa, trải qua hàng ngàn năm nằm dưới lòng đất và hấp thụ khoáng chất, ngà voi ma mút sở hữu một lớp vỏ mang màu sắc độc đáo như nâu hoặc xanh lam, khác hẳn với sắc trắng tinh khôi của ngà voi hiện đại. Đặc điểm này lại vô tình trở thành chất liệu tuyệt vời cho những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật mang tính đột phá.
Bên cạnh những chiếc ngà đắt giá, một hiện tượng kỳ lạ khác cũng xuất hiện đó là việc... ăn thịt voi ma mút cổ đại. Ngay từ thế kỷ 19, một loại thịt bí ẩn được đồn đại là có hương vị giống thịt bò nhưng hơi khô đã được rao bán tại Siberia.
Giai thoại nổi tiếng nhất phải kể đến buổi dạ tiệc ngày 17 tháng 1 năm 1951 tại khách sạn Roosevelt ở New York, do các nhà khoa học thuộc câu lạc bộ thám hiểm tổ chức. Thực đơn dường như có sự xuất hiện của thịt voi ma mút 250 nghìn năm tuổi, được khai quật từ lớp băng vĩnh cửu ở thung lũng sông Yukon của Canada và do mục sư Bernard Hubbard cung cấp. Nhiều người nghi ngờ đó thực chất là thịt của loài lười đất khổng lồ.
Bí ẩn này chỉ được giải đáp phần nào vào ngày 3 tháng 2 năm 2016, khi tạp chí Plos One công bố kết quả xét nghiệm di truyền từ mẫu thịt do thành viên Paul Griswold Howes lưu giữ lại. Sự thật ngã ngửa: đó chỉ là thịt của một loài rùa xanh
Sau sự kiện này, tờ báo Christian Science Monitor cũng đưa tin về câu chuyện ẩm thực hoang đường này. Mặc dù vậy, việc ăn thịt voi ma mút không hẳn là một huyền thoại vô căn cứ. Vào năm 2011, nhà nghiên cứu cổ sinh vật học danh tiếng Xing Lida đã thực sự thử một miếng bít tết voi ma mút 4000 năm tuổi tại Canada. Ông miêu tả hương vị của nó khá giống thịt lợn rừng nhưng đi kèm với mùi tanh của bùn đất cực nồng nặc.
Thế nhưng, đằng sau những giai thoại kỳ thú và khoản lợi nhuận kếch xù là một thảm họa sinh thái đang âm thầm diễn ra. Khi làn sóng đổ xô đến Siberia ngày một đông, các thợ đào đã bỏ xẻng thủ công để chuyển sang sử dụng máy bơm nước và súng phun nước áp lực cao. Họ xối thẳng những tia nước mạnh vào lớp đất băng, làm sụp đổ từng mảng lãnh nguyên rộng lớn
Hành động tàn phá này không chỉ hủy hoại bề mặt địa hình, khiến thảm thực vật không thể phục hồi mà còn tiềm ẩn một hiểm họa tàn khốc. Khi lớp đất băng bị xé toạc, lượng khí nhà kính khổng lồ bị giam giữ hàng ngàn năm qua sẽ ồ ạt giải phóng vào bầu khí quyển, đẩy nhanh tốc độ nóng lên toàn cầu.
Nguồn: kenh14.vn
Trong suốt mấy thập kỷ qua, voi châu Phi đã phải gánh chịu một cuộc thảm sát kinh hoàng. Lũ săn trộm cuồng ngà voi đã tạo ra áp lực sinh tồn cực khủng, khiến loài voi khổng lồ này phải tiến hóa theo kiểu... bi kịch: không mọc ngà để giữ mạng
Nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề, các công ước quốc tế đã lần lượt ra đời. Từ năm 1975, lệnh cấm buôn bán ngà voi châu Phi bắt đầu có hiệu lực và tiến tới cấm luôn vào năm 1990.
Nhưng plot twist ở chỗ, sự siết chặt của luật pháp đối với ngà voi châu Phi lại vô tình mở ra một cuộc đổ bộ mới. Lũ buôn lậu sừng sỏ nhanh chóng "đổi team" sang vùng lãnh nguyên Siberia rộng mênh mông của Nga, nơi có nguồn cung ngà voi... hoàn toàn hợp pháp. Chính xác là ngà của loài voi ma mút thời tiền sử đó!
Loài sinh vật này từng sống trải dài từ lục địa Á-Âu đến phía bắc Bắc Mỹ trong khoảng từ 5 triệu năm đến 3700 năm trước. Nhờ lớp mỡ dày đặc biệt, chúng có thể chống chọi với mùa đông khắc nghiệt và bảo quản xác cực nguyên vẹn dưới lớp băng vĩnh cửu.
Lịch sử khai quật voi ma mút đã bắt đầu từ năm 1799 khi thợ săn Tungus Evenki tên là Ossip Shumachov tìm thấy một thi thể gần như hoàn hảo tại đông bắc Siberia.
Đến năm 1806, nhà thực vật học người Nga Mikhail Adams đã mua lại cái xác này để nghiên cứu khoa học. Thế nhưng, khi ngà voi châu Phi khan hiếm, người ta mới giật mình nhận ra rằng vùng đất băng giá kia đang chôn vùi hàng vạn, thậm chí nhiều hơn thế, những xác voi ma mút với cặp ngà chưa bị hóa thạch và có chất lượng xịn sò cho việc điêu khắc.
Cuộc săn lùng này mang lại lợi nhuận khủng nhưng cũng đổi bằng không ít mồ hôi nước mắt. Câu chuyện của Karl Gorokhov - thợ đào đất 46 tuổi người Nga là một minh chứng rõ nét. Karl đã dành gần 5 tháng trời ròng rã trên một hòn đảo thuộc bán đảo Kamchatka.
Mỗi ngày, anh phải đi bộ 18 tiếng đồng hồ trên vùng lãnh nguyên hoang vu lạnh lẽo, ngủ trong túi ngủ mỏng manh và phải săn hải âu để sống sót khi cạn lương thực. Vào cuối mùa hè năm 2012, những nỗ lực tột cùng đó được đền đáp khi Karl phát hiện một con voi ma mút nằm sâu dưới lớp đất, với riêng phần lộ diện đã nặng hơn 150 pound.
Anh phải đào liên tục suốt 24 giờ đồng hồ để đưa được thi thể voi ma mút non này lên mặt đất, kiếm được ít nhất 60 nghìn đô la Mỹ. Khối tài sản của Karl không dừng lại ở đó. Tại ngôi nhà ở Ust-Yansk, anh còn lưu giữ thi thể của 20 con voi ma mút khác bên trong những chiếc thùng nhôm phủ kín bạt
Karl tiết lộ nguyên tắc sống còn là phải giữ xác voi tránh xa ánh sáng và luôn đảm bảo độ ẩm để ngà không bị nứt. Khối tài sản này trị giá ít nhất 300 nghìn đô la Mỹ và hoàn toàn có thể tăng thêm 40% giá trị nếu được đưa đến Yakutsk.
Giá trị kinh tế khổng lồ của ngà voi ma mút đã thu hút cả giới thợ điêu khắc sành điệu. Để phân biệt ngà voi ma mút và ngà voi châu Phi, người ta dựa vào góc độ của các đường vân lưới đan chéo trên mặt cắt ngang. Góc vân dưới 90 độ là ngà voi ma mút, trong khi ngà voi châu Phi hiện đại có góc vân lớn hơn 115 độ.
Hơn nữa, trải qua hàng ngàn năm nằm dưới lòng đất và hấp thụ khoáng chất, ngà voi ma mút sở hữu một lớp vỏ mang màu sắc độc đáo như nâu hoặc xanh lam, khác hẳn với sắc trắng tinh khôi của ngà voi hiện đại. Đặc điểm này lại vô tình trở thành chất liệu tuyệt vời cho những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật mang tính đột phá.
Bên cạnh những chiếc ngà đắt giá, một hiện tượng kỳ lạ khác cũng xuất hiện đó là việc... ăn thịt voi ma mút cổ đại. Ngay từ thế kỷ 19, một loại thịt bí ẩn được đồn đại là có hương vị giống thịt bò nhưng hơi khô đã được rao bán tại Siberia.
Giai thoại nổi tiếng nhất phải kể đến buổi dạ tiệc ngày 17 tháng 1 năm 1951 tại khách sạn Roosevelt ở New York, do các nhà khoa học thuộc câu lạc bộ thám hiểm tổ chức. Thực đơn dường như có sự xuất hiện của thịt voi ma mút 250 nghìn năm tuổi, được khai quật từ lớp băng vĩnh cửu ở thung lũng sông Yukon của Canada và do mục sư Bernard Hubbard cung cấp. Nhiều người nghi ngờ đó thực chất là thịt của loài lười đất khổng lồ.
Bí ẩn này chỉ được giải đáp phần nào vào ngày 3 tháng 2 năm 2016, khi tạp chí Plos One công bố kết quả xét nghiệm di truyền từ mẫu thịt do thành viên Paul Griswold Howes lưu giữ lại. Sự thật ngã ngửa: đó chỉ là thịt của một loài rùa xanh
Sau sự kiện này, tờ báo Christian Science Monitor cũng đưa tin về câu chuyện ẩm thực hoang đường này. Mặc dù vậy, việc ăn thịt voi ma mút không hẳn là một huyền thoại vô căn cứ. Vào năm 2011, nhà nghiên cứu cổ sinh vật học danh tiếng Xing Lida đã thực sự thử một miếng bít tết voi ma mút 4000 năm tuổi tại Canada. Ông miêu tả hương vị của nó khá giống thịt lợn rừng nhưng đi kèm với mùi tanh của bùn đất cực nồng nặc.
Thế nhưng, đằng sau những giai thoại kỳ thú và khoản lợi nhuận kếch xù là một thảm họa sinh thái đang âm thầm diễn ra. Khi làn sóng đổ xô đến Siberia ngày một đông, các thợ đào đã bỏ xẻng thủ công để chuyển sang sử dụng máy bơm nước và súng phun nước áp lực cao. Họ xối thẳng những tia nước mạnh vào lớp đất băng, làm sụp đổ từng mảng lãnh nguyên rộng lớn
Hành động tàn phá này không chỉ hủy hoại bề mặt địa hình, khiến thảm thực vật không thể phục hồi mà còn tiềm ẩn một hiểm họa tàn khốc. Khi lớp đất băng bị xé toạc, lượng khí nhà kính khổng lồ bị giam giữ hàng ngàn năm qua sẽ ồ ạt giải phóng vào bầu khí quyển, đẩy nhanh tốc độ nóng lên toàn cầu.
Nguồn: kenh14.vn