Hơn trăm năm rồi đó, miền Nam vẫn còn truyền tai nhau về một ngôi mộ siêu kỳ quái – mộ đứng của Trần Bá Lộc. Ông này từng được gọi là "đại Việt gian", tự xưng Tổng đốc, và điều đặc biệt nhất chính là cách chôn cất khác người: không nằm mà đứng thẳng luôn á!
Khu mộ này nằm trong đất Thánh ngay cạnh nhà thờ Cái Bè (thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, Tiền Giang). Trần Bá Lộc được nhớ đến không phải vì anh hùng hay thánh thiện gì đâu, mà là một nhân vật máu lạnh khét tiếng với những cuộc đàn áp tàn bạo các phong trào chống Pháp ở Nam Kỳ. Tài liệu xưa còn ghi là hắn độc ác hơn cả người Pháp nữa cơ!
Cho đến lúc chết, tâm lý cao ngạo của ông này vẫn còn đó – bắt con cháu phải chôn đứng. Câu hỏi đặt ra là: tại sao lại thế nhỉ?
Xuất thân và "nghiệp cầm đầu"
Trần Bá Lộc (1839-1899) nổi danh trong hội những người "đu dây" làm tay sai cho Pháp. Từ lính mã tà, hắn dần "thăng hoa sự nghiệp" lên tri huyện, tri phủ rồi về hưu với chức Tổng đốc. Nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển từng viết: "Mộ ông này ở tỉnh Mỹ Tho, ai đi tàu gần tới xứ sản xuất cam ngon là thấy sừng sững trước đầu doi".
Giờ đến Cái Bè, ngôi mộ đứng siêu lạ này vẫn còn nguyên vẹn đó nha!
Ngôi mộ được thiết kế dạng tháp cao khoảng 4m, đỉnh tháp có tượng thiên thần đang cầu nguyện, mặt trước có bức tượng bán thân người mặc quân phục, đầu trọc tượng trưng cho Trần Bá Lộc. Bốn mặt tháp khắc thông tin bằng tiếng Pháp lẫn tiếng Việt về cuộc đời chủ nhân.
Điểm đặc biệt nhất: 12 trụ cột cao 1m bao quanh, liên kết bằng dây xích sắt khủng. Hơn 100 năm rồi mà xích vẫn chắc ơi là chắc! Bên cạnh là mộ con trai duy nhất Trần Bá Thọ, xa hơn là mộ bố mẹ ông. Xung quanh có hàng rào hình dáng kỳ lạ, giống như hàng người đứng canh – nhìn vừa lạ vừa... rùng á!
Background drama: Từ con nhà nho đến "tay sai máu lạnh"
Trần Bá Lộc có cha là Trần Bá Phước, người Quảng Bình đỗ Tú tài rồi vào Nam dạy học. Do lớn lên ở xứ đạo đúng lúc triều đình cấm đạo khắt khe, cha Lộc bị bắt đi đày. Năm đó Lộc 16 tuổi, từ đó hắn ta ôm hận triều đình Huế sâu đậm.
Khi Pháp đánh vào Nam Kỳ, Lộc đang chèo ghe bán cá. Nhờ học ở nhà dòng nên biết chữ, lại thông minh nên được giáo hội khuyên vào quân đội Pháp. Lộc xin làm lính mã tà (cảnh sát), rồi nhờ tài do thám, "điểm mặt chỉ tên" mà thăng chức chóng mặt.
Chỉ 1 năm đã có địa vị vững, cuộc sống đủ đầy "lên như diều gặp gió". Và thế là... Lộc càng hăng máu đàn áp các cuộc khởi nghĩa hơn!
Năm 1865, khi mới 26 tuổi, Lộc đã làm tri huyện Cái Bè – người Việt đầu tiên được Pháp bổ làm chủ quận Nam Kỳ đó. Hai năm sau thăng Đốc Phủ Sứ. Vừa bình định khởi nghĩa, vừa làm cố vấn cho Pháp về an ninh, hành chính.
Ngồi quận Cái Bè 30 năm, công nhiều nhưng không tiến thân nổi nữa – chứng tỏ người Pháp cũng không ưa vì tính tự phụ, ngạo mạn của hắn. Bất cứ cuộc khởi nghĩa nào ở Nam Kỳ đều có Lộc hăng hái dẫn quân đi đàn áp dã man.
Năm 1886, Pháp điều Lộc ra Bình Định đánh dẹp khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng. Xong việc được trao Bắc Đẩu Bội Tinh và thăng Tổng đốc Thuận Khánh, từ đó dân gọi là "Tổng Đốc Lộc".
Lộc siêu tự phụ, chê cả người Pháp là bất lực, kém hiểu tình hình địa phương. Toàn quyền Paul Doumer nhận xét Lộc là một trong những người giàu nhất Nam Kỳ – trước khi chết còn hơn 2000 mẫu ruộng, làm chủ cả cù lao Quới Thiện luôn!
Những trò tàn bạo đến rợn tóc gáy
Lộc khét tiếng vì độc ác. Trong khi lính Pháp còn "nửa cương nửa nhu", thì Lộc chém người như chém chuối, bắt được địch là chặt đầu ngay, không bao giờ cầm tù!
Trần Bá Lộc được miêu tả là "người khô ráo dong dảy, môi mỏng, cặp mắt có sát khí" – nghe đã thấy sợ rồi!
Thậm chí Toàn quyền Paul Doumer còn nói: "Việc ấy đã biết dư, cố nhiên là phải vậy! Nếu muốn nhân nghĩa... thì thà đừng sai hắn cầm binh". Ý là muốn đàn áp thì dùng, chứ đừng mong lấy được lòng dân!
Các thủ đoạn của Lộc nghe xong rợn cả người:
• Bắt cha mẹ, vợ con kẻ chống đối đóng gông cầm tù, bắt phải ra đầu hàng nếu không sẽ chém đầu người thân
• Trẻ con thì "bỏ vào lòng cối giã gạo, dùng chày lớn quết ra như quết nem"
• Bỏ đàn ông vào nón lá, may kín đầu đuôi chỉ chừa "bộ phận kín" ra ngoài, bắt vợ nhìn nhận mới được đưa chồng về
Tất cả đều được ghi lại trong Sài Gòn năm xưa của Vương Hồng Sển và Các giai thoại Nam Kỳ lục tỉnh của Hứa Hoành. Đọc mà ớn luôn!
"Chim dữ hết thì ná treo đầu tường"
Sau khi dẹp yên quân khởi nghĩa, được thăng Tổng đốc và ban Bắc đẩu bội tinh, nhưng đúng là "hết dùng thì vứt" – quân Pháp ngán nên không dùng Lộc nữa.
Năm 1899, khi Toàn quyền Doumer xuống thăm thì Lộc đã yếu, vài tháng sau qua đời. Lạ kỳ là hắn trối trăng bảo chôn đứng! Ma chay linh đình mấy chục ngày, mỗi bữa thết đãi trên nghìn người. Quan tài đặt xuống huyệt có lính chào súng, đủ mặt quan lại dự đám.
Con trai là Trần Bá Thọ học ở Pháp về cũng khét tiếng như cha, nhưng sau phá tan gia sản và tự vẫn – "cây đắng" quả không sinh "trái ngọt"!
Plot twist: Công trình đào kênh "dẫm lên xương máu"
Những năm cuối đời, Lộc về sống ở biệt thự ven sông Cái Bè. Dù cấp bậc to nhưng không còn thực quyền, hắn nghĩ cách khai phá đất đai, xin phép đào kênh trong Đồng Tháp.
Công việc đào kênh cực kỳ nặng nhọc, giữa đồng nhiều muỗi, vắt, đỉa, thiếu nước uống khiến nhiều người chết vì sốt rét và dịch tả. Từ 1896-1897, Lộc cho đào 10 con kênh nhỏ và 1 con kênh rộng dài 47km.
Nhờ đó được Pháp thưởng hơn nghìn mẫu ruộng. Nhưng khi chết, người Pháp lãnh đạm, triều đình mặc kệ. Người Pháp lấy tên Lộc đặt cho con kênh từ Bà Bèo tới Rạch Ruộng (nay là kênh Dương Văn Dương).
Dẫu việc đào kênh có lợi ích cho vùng Đồng Tháp Mười, nhưng đó cũng là việc dẫm lên xương máu nhân dân. Chính vì thế, khi Lộc chết đi chẳng ai quan tâm – nói đúng hơn là khiếp sợ và ghét bỏ.
Theo người dân sống gần khu mộ, giờ không còn dòng họ Trần Bá Lộc sinh sống ở đây, thỉnh thoảng có người ở nơi khác về thuê người dọn dẹp – chủ yếu hương tàn khói lạnh mà thôi. ️
Câu hỏi chưa có lời giải
Tại sao trước khi nhắm mắt Lộc lại dặn con cháu chôn đứng? Phải chăng do giết quá nhiều người nên sợ nằm xuống sẽ bị báo ứng trả thù? Hay đơn giản vì tính tự phụ vẫn muốn đứng để "chống mắt nhìn đời"?
Nguồn: soha.vn
Khu mộ này nằm trong đất Thánh ngay cạnh nhà thờ Cái Bè (thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, Tiền Giang). Trần Bá Lộc được nhớ đến không phải vì anh hùng hay thánh thiện gì đâu, mà là một nhân vật máu lạnh khét tiếng với những cuộc đàn áp tàn bạo các phong trào chống Pháp ở Nam Kỳ. Tài liệu xưa còn ghi là hắn độc ác hơn cả người Pháp nữa cơ!
Cho đến lúc chết, tâm lý cao ngạo của ông này vẫn còn đó – bắt con cháu phải chôn đứng. Câu hỏi đặt ra là: tại sao lại thế nhỉ?
Xuất thân và "nghiệp cầm đầu"
Trần Bá Lộc (1839-1899) nổi danh trong hội những người "đu dây" làm tay sai cho Pháp. Từ lính mã tà, hắn dần "thăng hoa sự nghiệp" lên tri huyện, tri phủ rồi về hưu với chức Tổng đốc. Nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển từng viết: "Mộ ông này ở tỉnh Mỹ Tho, ai đi tàu gần tới xứ sản xuất cam ngon là thấy sừng sững trước đầu doi".
Giờ đến Cái Bè, ngôi mộ đứng siêu lạ này vẫn còn nguyên vẹn đó nha!
Ngôi mộ được thiết kế dạng tháp cao khoảng 4m, đỉnh tháp có tượng thiên thần đang cầu nguyện, mặt trước có bức tượng bán thân người mặc quân phục, đầu trọc tượng trưng cho Trần Bá Lộc. Bốn mặt tháp khắc thông tin bằng tiếng Pháp lẫn tiếng Việt về cuộc đời chủ nhân.
Điểm đặc biệt nhất: 12 trụ cột cao 1m bao quanh, liên kết bằng dây xích sắt khủng. Hơn 100 năm rồi mà xích vẫn chắc ơi là chắc! Bên cạnh là mộ con trai duy nhất Trần Bá Thọ, xa hơn là mộ bố mẹ ông. Xung quanh có hàng rào hình dáng kỳ lạ, giống như hàng người đứng canh – nhìn vừa lạ vừa... rùng á!
Background drama: Từ con nhà nho đến "tay sai máu lạnh"
Trần Bá Lộc có cha là Trần Bá Phước, người Quảng Bình đỗ Tú tài rồi vào Nam dạy học. Do lớn lên ở xứ đạo đúng lúc triều đình cấm đạo khắt khe, cha Lộc bị bắt đi đày. Năm đó Lộc 16 tuổi, từ đó hắn ta ôm hận triều đình Huế sâu đậm.
Khi Pháp đánh vào Nam Kỳ, Lộc đang chèo ghe bán cá. Nhờ học ở nhà dòng nên biết chữ, lại thông minh nên được giáo hội khuyên vào quân đội Pháp. Lộc xin làm lính mã tà (cảnh sát), rồi nhờ tài do thám, "điểm mặt chỉ tên" mà thăng chức chóng mặt.
Chỉ 1 năm đã có địa vị vững, cuộc sống đủ đầy "lên như diều gặp gió". Và thế là... Lộc càng hăng máu đàn áp các cuộc khởi nghĩa hơn!
Năm 1865, khi mới 26 tuổi, Lộc đã làm tri huyện Cái Bè – người Việt đầu tiên được Pháp bổ làm chủ quận Nam Kỳ đó. Hai năm sau thăng Đốc Phủ Sứ. Vừa bình định khởi nghĩa, vừa làm cố vấn cho Pháp về an ninh, hành chính.
Ngồi quận Cái Bè 30 năm, công nhiều nhưng không tiến thân nổi nữa – chứng tỏ người Pháp cũng không ưa vì tính tự phụ, ngạo mạn của hắn. Bất cứ cuộc khởi nghĩa nào ở Nam Kỳ đều có Lộc hăng hái dẫn quân đi đàn áp dã man.
Năm 1886, Pháp điều Lộc ra Bình Định đánh dẹp khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng. Xong việc được trao Bắc Đẩu Bội Tinh và thăng Tổng đốc Thuận Khánh, từ đó dân gọi là "Tổng Đốc Lộc".
Lộc siêu tự phụ, chê cả người Pháp là bất lực, kém hiểu tình hình địa phương. Toàn quyền Paul Doumer nhận xét Lộc là một trong những người giàu nhất Nam Kỳ – trước khi chết còn hơn 2000 mẫu ruộng, làm chủ cả cù lao Quới Thiện luôn!
Những trò tàn bạo đến rợn tóc gáy
Lộc khét tiếng vì độc ác. Trong khi lính Pháp còn "nửa cương nửa nhu", thì Lộc chém người như chém chuối, bắt được địch là chặt đầu ngay, không bao giờ cầm tù!
Trần Bá Lộc được miêu tả là "người khô ráo dong dảy, môi mỏng, cặp mắt có sát khí" – nghe đã thấy sợ rồi!
Thậm chí Toàn quyền Paul Doumer còn nói: "Việc ấy đã biết dư, cố nhiên là phải vậy! Nếu muốn nhân nghĩa... thì thà đừng sai hắn cầm binh". Ý là muốn đàn áp thì dùng, chứ đừng mong lấy được lòng dân!
Các thủ đoạn của Lộc nghe xong rợn cả người:
• Bắt cha mẹ, vợ con kẻ chống đối đóng gông cầm tù, bắt phải ra đầu hàng nếu không sẽ chém đầu người thân
• Trẻ con thì "bỏ vào lòng cối giã gạo, dùng chày lớn quết ra như quết nem"
• Bỏ đàn ông vào nón lá, may kín đầu đuôi chỉ chừa "bộ phận kín" ra ngoài, bắt vợ nhìn nhận mới được đưa chồng về
Tất cả đều được ghi lại trong Sài Gòn năm xưa của Vương Hồng Sển và Các giai thoại Nam Kỳ lục tỉnh của Hứa Hoành. Đọc mà ớn luôn!
"Chim dữ hết thì ná treo đầu tường"
Sau khi dẹp yên quân khởi nghĩa, được thăng Tổng đốc và ban Bắc đẩu bội tinh, nhưng đúng là "hết dùng thì vứt" – quân Pháp ngán nên không dùng Lộc nữa.
Năm 1899, khi Toàn quyền Doumer xuống thăm thì Lộc đã yếu, vài tháng sau qua đời. Lạ kỳ là hắn trối trăng bảo chôn đứng! Ma chay linh đình mấy chục ngày, mỗi bữa thết đãi trên nghìn người. Quan tài đặt xuống huyệt có lính chào súng, đủ mặt quan lại dự đám.
Con trai là Trần Bá Thọ học ở Pháp về cũng khét tiếng như cha, nhưng sau phá tan gia sản và tự vẫn – "cây đắng" quả không sinh "trái ngọt"!
Plot twist: Công trình đào kênh "dẫm lên xương máu"
Những năm cuối đời, Lộc về sống ở biệt thự ven sông Cái Bè. Dù cấp bậc to nhưng không còn thực quyền, hắn nghĩ cách khai phá đất đai, xin phép đào kênh trong Đồng Tháp.
Công việc đào kênh cực kỳ nặng nhọc, giữa đồng nhiều muỗi, vắt, đỉa, thiếu nước uống khiến nhiều người chết vì sốt rét và dịch tả. Từ 1896-1897, Lộc cho đào 10 con kênh nhỏ và 1 con kênh rộng dài 47km.
Nhờ đó được Pháp thưởng hơn nghìn mẫu ruộng. Nhưng khi chết, người Pháp lãnh đạm, triều đình mặc kệ. Người Pháp lấy tên Lộc đặt cho con kênh từ Bà Bèo tới Rạch Ruộng (nay là kênh Dương Văn Dương).
Dẫu việc đào kênh có lợi ích cho vùng Đồng Tháp Mười, nhưng đó cũng là việc dẫm lên xương máu nhân dân. Chính vì thế, khi Lộc chết đi chẳng ai quan tâm – nói đúng hơn là khiếp sợ và ghét bỏ.
Theo người dân sống gần khu mộ, giờ không còn dòng họ Trần Bá Lộc sinh sống ở đây, thỉnh thoảng có người ở nơi khác về thuê người dọn dẹp – chủ yếu hương tàn khói lạnh mà thôi. ️
Câu hỏi chưa có lời giải
Tại sao trước khi nhắm mắt Lộc lại dặn con cháu chôn đứng? Phải chăng do giết quá nhiều người nên sợ nằm xuống sẽ bị báo ứng trả thù? Hay đơn giản vì tính tự phụ vẫn muốn đứng để "chống mắt nhìn đời"?
Nguồn: soha.vn