Nghe có vẻ hơi khó tin nhưng từ size não đến chiều cao, mọi thứ đều là kết quả của cả ngàn năm tiến hóa từ từ, phản ánh hành trình dài mà nhân loại đã đi qua để có cuộc sống xịn xò như bây giờ đấy!
Plot twist từ sa mạc khô cằn nhất hành tinh ️
Sa mạc Atacama ở Chile được mệnh danh là nơi khô hạn nhất trên Trái Đất, nhưng mà ngàn năm trước, mảnh đất khắc nghiệt này lại là quê hương của nền văn minh Chinchorro - một cộng đồng săn bắt hái lượm sở hữu kỹ thuật ướp xác còn trước cả người Ai Cập cổ đại luôn nha! Xịn xò chưa kìa
Những xác ướp Chinchorro với cơ thể khô quắt và khuôn mặt được bảo quản nguyên vẹn từ lâu đã là nguồn tư liệu vàng để các nhà khoa học tìm hiểu về cuộc sống thời tiền sử. Thế mà giờ có một phát hiện mới khiến giới nghiên cứu phải "ơ kìa" - bộ não của người Chinchorro nhỏ hơn hẳn so với người Chile hiện đại!
Nghiên cứu "chấn động làng"
Trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã chụp CT tổng cộng 68 hộp sọ của xác ướp Chinchorro, rồi so sánh với chín nông dân cổ đại thời tiền Tay Ban Nha và 83 người Chile hiện đại.
Kết quả cho thấy thể tích nội sọ trung bình của người Chinchorro chỉ đạt 1.321,26 cm3, thấp hơn cả nhóm nông dân cổ đại và đặc biệt là thấp hơn rõ mồn một so với mức 1.481,22 cm3 của người Chile ngày nay. Nói easy hiểu thì bộ não người hiện đại lớn hơn khoảng 12% so với tổ tiên thời tiền sử á!
Tại sao lại thế nhỉ?
Phát hiện này không chỉ phản ánh sự khác biệt về sinh lý giữa các thời kỳ mà còn hé lộ câu chuyện dài về hoàn cảnh sống, dinh dưỡng và mức độ phát triển xã hội. Theo các tác giả, người Chinchorro buộc phải sinh tồn trong một trong những môi trường tự nhiên khắc nghiệt nhất thế giới luôn.
Khu vực họ sống gần như không có cây cối và động vật trên cạn, khiến nguồn ăn uống phụ thuộc gần như hoàn toàn vào biển cả. Chính điều kiện sống thiếu thốn này có thể đã dẫn đến suy dinh dưỡng mãn tính, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất và trí tuệ.
Điều này càng được củng cố khi nhóm nghiên cứu phân tích mức chênh lệch về chiều cao. Dựa trên dữ liệu hộp sọ và các phép tính liên quan, họ ước tính đàn ông Chile hiện đại cao hơn trung bình 8,4 cm so với người Chinchorro, còn chị em ngày nay cũng cao hơn khoảng 4,6 cm. Đây đều là những dấu hiệu quen thuộc của tình trạng dinh dưỡng kém trong những năm đầu đời, vốn được xem là giai đoạn quyết định cho sự phát triển não bộ đó.
Nông nghiệp có giúp ích gì không?
Tuy nhiên, điều làm các nhà khoa học bất ngờ là việc chuyển từ săn bắt hái lượm sang làm nông ở thời tiền sử không tạo ra khác biệt lớn về thể tích não hay chiều cao. Chính thời kỳ hiện đại mới là giai đoạn đánh dấu sự tăng trưởng mạnh mẽ về tầm vóc và phát triển thể chất. Các số liệu lịch sử cho thấy chiều cao trung bình của chị em Chile đã tăng từ 156,5 cm vào những năm 1860 lên đến 161,5 cm vào cuối thế kỷ 20. Sự thay đổi này diễn ra song song với những tiến bộ về dinh dưỡng và y tế công cộng nha!
Bí quyết để "lên đời"
Các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh rằng sự bùng nổ về tăng trưởng trong thế kỷ 20 gắn liền với việc ăn nhiều protein hơn, đặc biệt là protein từ sữa và thịt, đồng thời được hưởng lợi từ môi trường sống vệ sinh hơn và hệ thống y tế hiệu quả hơn. Những yếu tố này kết hợp lại đã tạo điều kiện để não bộ phát triển tối ưu, đưa con người ngày nay đến gần hơn với kích thước và khả năng nhận thức lý tưởng.
Nhìn lại để suy ngẫm
Nhìn lại nền văn minh Chinchorro, những xác ướp của họ vẫn là minh chứng sống động cho khả năng thích nghi của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt. Nhưng đồng thời, nghiên cứu mới này cũng remind chúng ta rằng các yếu tố như dinh dưỡng, y tế và môi trường sống đóng vai trò quan trọng thế nào trong việc định hình sự phát triển của loài người. Từ kích thước não đến chiều cao cơ thể, mọi thay đổi đều là kết quả của hàng nghìn năm tiến hóa chậm rãi, phản ánh hành trình dài mà nhân loại đã trải qua để đạt đến mức sống hiện đại ngày nay.
Nguồn: genk.vn