11 giờ đêm ngày 9/12/1937, Thiếu tá Li Fu Sien - trùm Tiểu đoàn Nanking - vừa nằm xuống giường thì Đại úy Chen Liu (phó chỉ huy) báo cáo rằng đã check kỹ các vị trí phòng thủ. 3.000 anh em đều ổn, sẵn sàng "đu trend" với lũ phát xít Nhật rồi. Nhưng mà plot twist đến cực sốc: 5 giờ sáng hôm sau, chính Đại úy Chen Liu phải đánh thức sếp dậy báo tin chấn động - cả 3.000 người lính... bay màu không dấu vết luôn!
## Background drama: Thời điểm nào mà căng thế?
Ngày 7/7/1937, chiến tranh Trung-Nhật nổ ra từ vụ beef trên cầu Marco Polo. Để tránh thiệt hại nặng ở miền Bắc - nơi quân Nhật đã cắm rễ sâu - Thống chế Tưởng Giới Thạch quyết định đánh úp Thượng Hải, miền trung Trung Quốc.
Nhưng đến 9/11 thì Quốc dân đảng ăn hành cay đắng trước Quân đoàn 10 Nhật do tướng Heisuke Yanagawa chỉ huy. Ngày 19, tướng Yanagawa ra lệnh bao vây Nanking - thủ đô Trung Hoa Dân quốc lúc bấy giờ - chặn đường rút lui của quân Tưởng.
Trước đó ngày 15/10, thấy Thượng Hải đi vào ngõ cụt, Tưởng Giới Thạch họp Hội đồng Quốc phòng tối cao. Ông vừa hô hào "giữ Nanking đến người cuối cùng" nhưng... lại lén lút ra lệnh dời thủ đô về Trùng Khánh. Contradicting much?
Ngày 20/11, quân Quốc dân đảng và dân quân bắt đầu xây dựng công sự phòng thủ Nanking. Bức tường đá từ thời nhà Minh dài gần 50km, cao 12m, dày 5m được nâng cấp lên 20m, dày 9m, trên mặt lắp đầy ụ súng máy. Xung quanh có hệ thống giao thông hào, mìn, dây thép gai, pháo đài dài 16km. Mọi nhà cửa, cây cối trong bán kính 1-2km đều bị san phẳng để tăng tầm nhìn.
Lý thuyết thì có 13 sư đoàn bảo vệ Nanking, nhưng thực tế sau trận Thượng Hải, hơn nửa quân số kiệt sức, vũ khí yếu kém, tinh thần xuống dốc không phanh. Tưởng Giới Thạch phải điều 16.000 thanh niên (kể cả thiếu niên ấy chứ!) từ Nanking và vùng lân cận, cộng 14.000 tân binh từ Hankou. Trong đó có Tiểu đoàn Nanking của Thiếu tá Li Fu Sien.
Ngày 3/12, quân Nhật bắt đầu tấn công Nanking bằng pháo kích và ném bom. Tiểu đoàn Nanking lúc này đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ cây cầu bắc qua sông Yangzi - cửa ngõ chính vào thành phố.
## Sáng hôm sau: "Anh em đâu hết rồi trời?"
Khi nghe tin 3.000 quân biến mất, Thiếu tá Li Fu Sien lập tức dẫn một trung đội vệ binh xuống check các vị trí phòng thủ.
Trong ánh bình minh mờ mờ, cảnh tượng trước mắt Li Fu Sien khiến ông tái mặt: chiến hào trống rỗng, không một bóng người! Có vẻ họ rời đi lúc nửa đêm vì lửa bếp lạnh ngắt, thậm chí cả súng máy Browning và Bar đều... bay mất như chưa từng tồn tại!
Chẳng có dấu hiệu đấu súng gì cả. Sở chỉ huy cách chiến hào có 1km, nếu có va chạm thì Đại úy Chen Liu đã kêu backup rồi.
Li Fu Sien sai toán trinh sát đi tìm rồi quay về sở chỉ huy. Ông ra lệnh giữ kín thông tin này vì lúc đó trong tay chỉ còn chưa đầy 100 người (ban chỉ huy, vệ binh, quân y, hậu cần...). Ông sợ nếu họ biết 3.000 anh em đào ngũ hoặc đầu hàng Nhật thì sẽ vỡ trận ngay.
Mặt khác, ông giao cho trung đội truyền tin phải bằng được cách liên lạc với các đại đội trưởng/phó của 4 đại đội mất tích. Đại úy Chen Liu viết trong nhật ký: "Đến buổi liên lạc sáng, Thiếu tá Sien vẫn dặn bộ phận cơ yếu báo về sư đoàn là 'tình hình bình thường'". Giữ bình tĩnh là trên hết!
Nhóm trinh sát bò ra khỏi vị trí phòng thủ khoảng 300m rồi nằm yên vì phía trước 500m là chốt quân Nhật. Sau hơn nửa tiếng, họ bò về báo cáo: "Không thấy dấu vết gì của 3.000 anh em". Nhóm khác hỏi dân bên kia cầu thì được trả lời: "Suốt đêm qua chỉ thấy lính canh đi lại thôi, không thấy đội quân nào qua cầu".
Từ sáng đến trưa, Li Fu Sien dán tai vào radio. Ông suy luận nếu 3.000 lính đầu hàng Nhật thì chắc chắn họ đã làm ầm ĩ trên đài phát thanh rồi - đây là đòn tâm lý chiến cực mạnh mà! Thậm chí còn có thể bắt sĩ quan hàng binh lên đài tuyên bố. Nhưng dù nghe đi nghe lại Đài Phát thanh Tokyo và Mãn Châu, vẫn không thấy nhắc gì đến tiểu đoàn Nanking.
Cuối cùng 3 giờ chiều, Li Fu Sien phải viết báo cáo gửi Sư đoàn 9: "Chúng tôi mất 4 đại đội gồm 3.000 sĩ quan và lính. Đêm qua họ được bố trí bên ngoài thành Nanking nhưng sáng nay không ai còn thấy họ. Đã cho trinh sát tìm kiếm nhưng không có kết quả. Không có cuộc tấn công nào của Nhật trong 24 giờ qua, họ chỉ bắn pháo. Tin tức từ các đài phát thanh Nhật cũng không đề cập đến tiểu đoàn Nanking..."
## Vậy là... có thật hay không?
Sư đoàn 9 chưa kịp xử lý thì sáng 11/12, quân Nhật tấn công tổng lực vào Nanking. Chỉ trong 2 ngày, hơn 160.000 quân phòng thủ Quốc dân đảng chết, thương, hàng, chạy đủ cả.
Đến 5 giờ chiều ngày 12, Tưởng Giới Thạch ra lệnh bỏ Nanking, sĩ quan và lính còn lại vượt sông Yangzi chạy qua Fukou bên kia sông. Khi đến nơi, chỉ còn khoảng 600 người sống sót.
Thời gian sau đó, các trận đánh khốc liệt liên tục giữa Quân Giải phóng, Quốc dân đảng và quân Nhật khiến chẳng ai có thời gian tìm hiểu về 3.000 người lính mất tích.
Chỉ đến khi Thế chiến II kết thúc, Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa ra đời năm 1949, Tưởng Giới Thạch chạy sang Đài Loan tái lập Trung Hoa Dân quốc thì số phận tiểu đoàn Nanking mới được nhắc lại.
**Giả thuyết 1: Đầu hàng Nhật?**
Các chuyên gia quân sự cho rằng không thể vì người Trung Quốc quá hiểu cách đối xử tàn khốc của Nhật với tù binh. Nếu đầu hàng, họ sẽ bị giết sạch như khi Nhật chiếm Nanking: Từ 13-17/12/1937, 200 nghìn người (cả tù binh lẫn dân thường) bị thảm sát, khoảng 20 nghìn phụ nữ bị hãm hiếp.
**Giả thuyết 2: Đào ngũ?**
Cũng không có cơ sở. Nếu chạy vào Nanking thì phải qua cầu sông Yangzi và sẽ bị phát hiện bởi đội tuần tra. Nếu chạy về phía Nhật thì khu vực đã được phát quang 1-2km, quân Nhật sẽ dễ dàng phát hiện và tiêu diệt. Còn trà trộn vào dân thì không thể giấu được 3.000 người!
**Bằng chứng "đây chỉ là fake news":**
Các chuyên gia còn nêu: Quân đội Quốc dân đảng được Mỹ hậu thuẫn, tổ chức theo kiểu Mỹ. Một tiểu đoàn chỉ có 600-900 người (bao gồm vệ binh, trinh sát, quân y, hậu cần...) chứ không thể là 3.000 lính như tiểu đoàn Nanking! Chưa kể tù binh Nhật sau này khai không hề gặp 3.000 quân Quốc dân đảng cùng lúc trước khi tấn công Nanking.
**Nhưng phe "tin là thật" lại có chứng cứ khác:**
Tra cứu hồ sơ quân lực Quốc dân đảng ở Đài Loan, họ khẳng định tiểu đoàn Nanking do Li Fu Sien chỉ huy tháng 12/1937 tại Nanking là có thật (nhưng không nêu quân số).
Họ phỏng vấn hơn 100 người có con em phục vụ trong tiểu đoàn này. Ông Qian Yu Feng kể: "Con trai tôi là Qian Yu Wang, lính tiểu đoàn Nanking. Mãi đến 1957 tôi mới nhận được thông báo con tôi mất tích".
Ông Ying Cheng nói: "Tôi cũng có con trai mất tích ở Nanking. Nó là trung sĩ của tiểu đoàn này". Ông Li Wei cho biết sau khi nhận thông báo, ông đến Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân quốc hỏi thì được trả lời: "Thiếu úy Li Shu Dai không nằm trong danh sách tử trận ở Nanking mà là mất tích".
**Thuyết âm mưu level max:**
Một số người cho rằng xung quanh vũ trụ ta là các vũ trụ khác. Một trong số đó có lực hút cực mạnh - giống như vụ máy bay, tàu thuyền biến mất ở Tam giác quỷ Bermuda - nên 3.000 lính tiểu đoàn Nanking rất có thể đã bị... hút sang chiều không gian khác luôn! Nghe hơi sci-fi nhỉ?
**Kết luận của chuyên gia:**
Nguồn: soha.vn