Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa có động thái giải đáp siêu chi tiết về sự khác biệt giữa BHXH bắt buộc và tự nguyện, giúp ae nắm rõ quyền lợi của mình hơn nè!
Câu hỏi từ anh Trọng Khánh:
"BHXH bắt buộc khác BHXH tự nguyện như thế nào? Mình đóng BHXH tự nguyện thì có được thanh toán BHXH bắt buộc mà mình đã tham gia 1 năm trước đó không?"
BHXH Việt Nam đã rep siêu detail luôn nha mọi người:
Đối tượng tham gia khác nhau ra sao?
Theo Luật BHXH năm 2024, cả hai loại đều do Nhà nước tổ chức nhưng có những điểm khác biệt rõ rệt:
BHXH bắt buộc được quy định tại khoản 1, 2, 3 Điều 2 Luật BHXH năm 2024 - người lao động và người sử dụng lao động thuộc diện này thì bắt buộc phải tham gia nha.
BHXH tự nguyện dành cho công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện BHXH bắt buộc, không phải người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hay trợ cấp hằng tháng (theo khoản 4 Điều 2 Luật BHXH năm 2024).
Các chế độ được hưởng có gì khác?
Theo khoản 2 Điều 4 Luật BHXH năm 2024, BHXH bắt buộc có các chế độ: ốm đau; thai sản; hưu trí; tử tuất; bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (theo Luật An toàn, vệ sinh lao động).
Còn BHXH tự nguyện (theo khoản 3 Điều 4) thì có: trợ cấp thai sản; hưu trí; tử tuất; bảo hiểm tai nạn lao động (theo Luật An toàn, vệ sinh lao động).
Căn cứ đóng BHXH tính thế nào?
Theo khoản 1 Điều 31 Luật BHXH năm 2024, với BHXH bắt buộc:
• Nếu là người lao động thuộc chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì căn cứ đóng là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp (chức vụ, thâm niên vượt khung, thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương nếu có).
• Nếu tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì căn cứ đóng là tiền lương tháng gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định.
Mức đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Với BHXH tự nguyện (theo khoản 2 Điều 31), thu nhập làm căn cứ đóng thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Tỷ lệ đóng bao nhiêu phần trăm?
Theo Điều 32 Luật BHXH năm 2024:
BHXH bắt buộc: 3% tiền lương vào quỹ ốm đau và thai sản; 22% tiền lương vào quỹ hưu trí và tử tuất.
BHXH tự nguyện: 22% thu nhập vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Anh Trọng Khánh có thể tìm đọc thêm Luật BHXH năm 2024; Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật Việc làm, Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn để nắm rõ hơn nha!
Thời gian tham gia được tính cộng dồn không?
Đây là phần quan trọng nè! Theo khoản 6 Điều 3 Luật BHXH năm 2024: thời gian đóng BHXH là tổng thời gian đã đóng BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện (trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác).
Vậy nên, trường hợp anh Trọng Khánh có thời gian tham gia BHXH (dù bắt buộc hay tự nguyện) thì thời gian đã tham gia BHXH (đang được bảo lưu) sẽ được cộng với thời gian đang tham gia để tính hưởng các chế độ BHXH khi đủ điều kiện và có yêu cầu theo quy định của Luật BHXH năm 2024.
Nguồn: soha.vn