Cơ quan BHXH đã chính thức giải đáp chi tiết về sự khác biệt giữa BHXH bắt buộc và tự nguyện để mọi người nắm rõ hơn. Đây là những thông tin siêu quan trọng mà bạn cần biết đấy!
Câu hỏi từ công dân Trọng Khánh:
Anh Trọng Khánh đã gửi câu hỏi: "BHXH bắt buộc khác BHXH tự nguyện như thế nào? Mình đóng BHXH tự nguyện thì có được thanh toán BHXH bắt buộc mà mình đã tham gia 1 năm trước đó không?"
BHXH Việt Nam trả lời chi tiết:
Theo Luật BHXH năm 2024, BHXH do Nhà nước tổ chức gồm cả BHXH bắt buộc và tự nguyện, nhưng hai loại này có những điểm khác biệt rõ rệt như sau:
1. Đối tượng tham gia
BHXH bắt buộc: Được quy định tại khoản 1, 2, 3 Điều 2 Luật BHXH năm 2024. Người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng này PHẢI tham gia, không có lựa chọn nhé!
BHXH tự nguyện: Dành cho công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên, KHÔNG thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, không phải người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hay trợ cấp hằng tháng (quy định tại khoản 4 Điều 2 Luật BHXH năm 2024).
2. Các chế độ BHXH
BHXH bắt buộc (theo khoản 2 Điều 4 Luật BHXH năm 2024) bao gồm các chế độ:
• Ốm đau
• Thai sản
• Hưu trí
• Tử tuất
• Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (theo Luật An toàn, vệ sinh lao động)
BHXH tự nguyện (theo khoản 3 Điều 4 Luật BHXH năm 2024) chỉ có:
• Trợ cấp thai sản
• Hưu trí
• Tử tuất
• Bảo hiểm tai nạn lao động (theo Luật An toàn, vệ sinh lao động)
3. Căn cứ đóng BHXH
BHXH bắt buộc (theo khoản 1 Điều 31 Luật BHXH năm 2024):
• Đối với người lao động thuộc chế độ tiền lương do Nhà nước quy định: Căn cứ là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có).
• Đối với người lao động thuộc chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định: Căn cứ là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Mức đóng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.BHXH tự nguyện (theo khoản 2 Điều 31 Luật BHXH năm 2024):
Thu nhập làm căn cứ đóng thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
4. Tỷ lệ đóng BHXH
Theo khoản Điều 32 Luật BHXH năm 2024:
BHXH bắt buộc:
• 3% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ ốm đau và thai sản
• 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất
BHXH tự nguyện:
• 22% thu nhập làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất
5. Thời gian tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện
Theo khoản 6 Điều 3 Luật BHXH năm 2024, thời gian đóng BHXH là TỔNG thời gian đã đóng BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện (trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác).
Trả lời câu hỏi của anh Trọng Khánh:
Dựa vào quy định trên, nếu anh có thời gian tham gia BHXH (dù bắt buộc hay tự nguyện) thì thời gian đã tham gia BHXH (đang được bảo lưu) sẽ được CỘNG với thời gian đang tham gia BHXH để tính hưởng các chế độ khi đủ điều kiện và có yêu cầu theo Luật BHXH năm 2024.
Nguồn: kenh14.vn