Mochi997226
New member
Ai cũng nghĩ thịt nướng cháy, xúc xích là "tội đồ" gây ung thư. Nhưng plot twist: ngay trong tủ lạnh nhà bạn có thể đang ẩn nấp một "boss cuối" nguy hiểm hơn nhiều đấy!
Aflatoxin - "Sát thủ thầm lặng" ngay trong bếp nhà
Khi nói về ung thư từ thực phẩm, mọi người hay chỉ trích thịt nướng, xúc xích hay đồ ăn chế biến sẵn. Nhưng các chuyên gia an toàn thực phẩm bảo rằng: có một "kẻ thù" âm thầm hơn đang núp ngay trong căn bếp của chúng ta - đó là độc tố nấm mốc aflatoxin.
Và đáng sợ nhất là nó không nằm ở đâu xa lạ, mà có thể xuất hiện trong các loại hạt, ngũ cốc, dầu ăn, thực phẩm khô bảo quản không đúng cách, thậm chí cả trái cây hay bánh mì đang bắt đầu mốc nữa á!
Aflatoxin là gì mà nguy hiểm vậy?
Aflatoxin là nhóm độc tố do một số loài nấm mốc thuộc chi Aspergillus tạo ra. Nghe tên khoa học thế thôi chứ đây là một trong những độc tố nấm mốc nguy hiểm nhất với con người đấy!
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), aflatoxin đã được xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người rồi nha. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với aflatoxin lâu dài có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư gan, đặc biệt ở những người đã có bệnh gan mạn hoặc viêm gan virus.
Điểm đáng sợ là khác với vi khuẩn gây ngộ độc cấp (ăn vào là phản ứng ngay), aflatoxin thường tích lũy âm thầm trong thời gian dài. Chính vì không thấy tác động ngay nên nhiều người rất chủ quan!
Những "ổ chứa" aflatoxin phổ biến trong nhà bếp
1. Các loại hạt để quá lâu
Đậu phộng, hạt điều, hạnh nhân, hạt hướng dương hay hạt dẻ cười đều có nguy cơ nhiễm nấm mốc nếu bảo quản trong môi trường nóng ẩm.
Dấu hiệu nhận biết: vị đắng bất thường hoặc mùi ôi dầu. Gặp hạt nào có mùi vị lạ thì bỏ ngay, đừng tiếc của mà cố ăn tiếp nha!
Nhiều người hay mua hạt số lượng "khủng" rồi ăn dần trong nhiều tháng. But... sau khi mở bao bì, độ ẩm trong không khí có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, nhất là mùa nồm hoặc thời tiết nóng ẩm.
2. Ngũ cốc và bột khô
Ngô, bột ngô, yến mạch, các loại đậu khô hay ngũ cốc nguyên hạt đều có thể trở thành "căn nhà" của nấm mốc nếu bảo quản không đúng cách.
Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy aflatoxin được phát hiện trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc ngũ cốc và hạt, đặc biệt ở những nơi có điều kiện bảo quản chưa tốt. Điểm đáng lo là nấm mốc có thể phát triển từ bên trong mà mắt thường không thể phát hiện!
3. Dầu lạc và dầu ép thủ công ️
Nhiều người thích dầu ép thủ công vì nghĩ là tự nhiên và thơm ngon hơn. Nhưng nếu nguyên liệu đầu vào có hạt bị mốc, độc tố sẽ theo quá trình ép đi vào toàn bộ lượng dầu luôn đó!
Và surprise: aflatoxin không dễ bị phá hủy khi nấu nướng thông thường đâu nha. Việc đun nóng, chiên hay xào KHÔNG có nghĩa là loại bỏ được hoàn toàn độc tố này!
4. Trái cây mốc: Cắt bỏ phần hỏng rồi ăn tiếp có OK không?
Đây chắc là thói quen của đa số gia đình Việt rồi. Một quả thanh long, cam, táo hay lê có một mảng mốc nhỏ, thế là cắt bỏ phần đó rồi ăn tiếp phần còn lại.
Nhưng các chuyên gia cảnh báo: sợi nấm thường lan rộng hơn NHIỀU so với vùng mốc nhìn thấy bằng mắt thường. Khi thực phẩm đã xuất hiện nấm mốc, độc tố có thể đã "du lịch" sang các khu vực xung quanh rồi!
Điều này cũng đúng với bánh mì, bánh bao, cơm nguội hoặc thực phẩm chín đã để quá lâu và có dấu hiệu mốc. Nói cách khác: loại bỏ phần mốc nhìn thấy KHÔNG đảm bảo phần còn lại an toàn đâu nhé!
Cả dụng cụ nhà bếp cũng có thể là "ổ" nấm mốc!
Không chỉ thực phẩm, một số vật dụng nhà bếp cũng có thể trở thành "resort 5 sao" của nấm mốc đấy.
Thớt gỗ dùng nhiều năm, đũa tre bị thâm đen, muỗng gỗ nứt nẻ hoặc các dụng cụ thường xuyên ẩm ướt là môi trường "all inclusive" cho vi sinh vật phát triển.
Theo thời gian, các vết cắt trên thớt tạo thành những khe nhỏ giữ lại thức ăn và độ ẩm. Nếu không vệ sinh và phơi khô đúng cách, nấm mốc có thể phát triển trong những vị trí mà mắt không thấy được. Các chuyên gia khuyên nên thay mới thớt, đũa hoặc dụng cụ gỗ khi xuất hiện dấu hiệu mốc, nứt hoặc xuống cấp rõ rệt.
Chuyên gia nói gì?
Từng chia sẻ với VOV, ThS Ngô Xuân Dũng, giảng viên Bộ môn Quản lý chất lượng và An toàn thực phẩm, Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết aflatoxin là độc tố nấm mốc thường xuất hiện trên các loại ngũ cốc, hạt có dầu và một số sản phẩm nông sản bảo quản không đúng cách. Ông khẳng định aflatoxin có thể gây độc cho gan và là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư gan khi phơi nhiễm kéo dài.
Checklist bảo vệ gia đình khỏi aflatoxin
• Không ăn thực phẩm đã mốc, kể cả khi chỉ mốc một phần (đừng tiếc của!)
• Mua hạt với lượng vừa phải, tránh tích trữ quá lâu kiểu "mua 1 được 3" rồi để đó
• Bảo quản ngũ cốc, đậu, hạt trong hộp kín và nơi khô ráo
• Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng (đừng mua hàng không rõ nguồn gốc)
• Không dùng dầu ăn có mùi ôi khét hoặc đổi màu bất thường
• Thường xuyên vệ sinh, phơi khô và thay mới dụng cụ nhà bếp bằng tre, gỗ khi cần
• Kiểm tra định kỳ các loại thực phẩm khô trong tủ bếp và tủ lạnh (đừng để quên đến khi có "râu" nhé!)
Kết luận: Thay đổi từ những điều nhỏ nhất
Thực ra, phòng ngừa nguy cơ từ aflatoxin không nằm ở việc tìm kiếm những thực phẩm "thần thánh" chống ung thư gì đâu. Quan trọng hơn là loại bỏ những thực phẩm đã hư hỏng, mốc hoặc được bảo quản không đúng cách.
Đôi khi, thứ đáng lo nhất không phải là bữa thịt nướng cuối tuần, mà lại là gói hạt đã mở từ mấy tuần trước, chai dầu đã có dấu hiệu ôi hoặc những thực phẩm mốc vẫn được giữ lại vì... tiếc của. Những lựa chọn tưởng chừng nhỏ nhặt ấy mới là điều quyết định chất lượng sức khỏe về lâu dài đấy!
Nguồn: soha.vn
Aflatoxin - "Sát thủ thầm lặng" ngay trong bếp nhà
Khi nói về ung thư từ thực phẩm, mọi người hay chỉ trích thịt nướng, xúc xích hay đồ ăn chế biến sẵn. Nhưng các chuyên gia an toàn thực phẩm bảo rằng: có một "kẻ thù" âm thầm hơn đang núp ngay trong căn bếp của chúng ta - đó là độc tố nấm mốc aflatoxin.
Và đáng sợ nhất là nó không nằm ở đâu xa lạ, mà có thể xuất hiện trong các loại hạt, ngũ cốc, dầu ăn, thực phẩm khô bảo quản không đúng cách, thậm chí cả trái cây hay bánh mì đang bắt đầu mốc nữa á!
Aflatoxin là gì mà nguy hiểm vậy?
Aflatoxin là nhóm độc tố do một số loài nấm mốc thuộc chi Aspergillus tạo ra. Nghe tên khoa học thế thôi chứ đây là một trong những độc tố nấm mốc nguy hiểm nhất với con người đấy!
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), aflatoxin đã được xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người rồi nha. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với aflatoxin lâu dài có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư gan, đặc biệt ở những người đã có bệnh gan mạn hoặc viêm gan virus.
Điểm đáng sợ là khác với vi khuẩn gây ngộ độc cấp (ăn vào là phản ứng ngay), aflatoxin thường tích lũy âm thầm trong thời gian dài. Chính vì không thấy tác động ngay nên nhiều người rất chủ quan!
Những "ổ chứa" aflatoxin phổ biến trong nhà bếp
1. Các loại hạt để quá lâu
Đậu phộng, hạt điều, hạnh nhân, hạt hướng dương hay hạt dẻ cười đều có nguy cơ nhiễm nấm mốc nếu bảo quản trong môi trường nóng ẩm.
Dấu hiệu nhận biết: vị đắng bất thường hoặc mùi ôi dầu. Gặp hạt nào có mùi vị lạ thì bỏ ngay, đừng tiếc của mà cố ăn tiếp nha!
Nhiều người hay mua hạt số lượng "khủng" rồi ăn dần trong nhiều tháng. But... sau khi mở bao bì, độ ẩm trong không khí có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, nhất là mùa nồm hoặc thời tiết nóng ẩm.
2. Ngũ cốc và bột khô
Ngô, bột ngô, yến mạch, các loại đậu khô hay ngũ cốc nguyên hạt đều có thể trở thành "căn nhà" của nấm mốc nếu bảo quản không đúng cách.
Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy aflatoxin được phát hiện trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc ngũ cốc và hạt, đặc biệt ở những nơi có điều kiện bảo quản chưa tốt. Điểm đáng lo là nấm mốc có thể phát triển từ bên trong mà mắt thường không thể phát hiện!
3. Dầu lạc và dầu ép thủ công ️
Nhiều người thích dầu ép thủ công vì nghĩ là tự nhiên và thơm ngon hơn. Nhưng nếu nguyên liệu đầu vào có hạt bị mốc, độc tố sẽ theo quá trình ép đi vào toàn bộ lượng dầu luôn đó!
Và surprise: aflatoxin không dễ bị phá hủy khi nấu nướng thông thường đâu nha. Việc đun nóng, chiên hay xào KHÔNG có nghĩa là loại bỏ được hoàn toàn độc tố này!
4. Trái cây mốc: Cắt bỏ phần hỏng rồi ăn tiếp có OK không?
Đây chắc là thói quen của đa số gia đình Việt rồi. Một quả thanh long, cam, táo hay lê có một mảng mốc nhỏ, thế là cắt bỏ phần đó rồi ăn tiếp phần còn lại.
Nhưng các chuyên gia cảnh báo: sợi nấm thường lan rộng hơn NHIỀU so với vùng mốc nhìn thấy bằng mắt thường. Khi thực phẩm đã xuất hiện nấm mốc, độc tố có thể đã "du lịch" sang các khu vực xung quanh rồi!
Điều này cũng đúng với bánh mì, bánh bao, cơm nguội hoặc thực phẩm chín đã để quá lâu và có dấu hiệu mốc. Nói cách khác: loại bỏ phần mốc nhìn thấy KHÔNG đảm bảo phần còn lại an toàn đâu nhé!
Cả dụng cụ nhà bếp cũng có thể là "ổ" nấm mốc!
Không chỉ thực phẩm, một số vật dụng nhà bếp cũng có thể trở thành "resort 5 sao" của nấm mốc đấy.
Thớt gỗ dùng nhiều năm, đũa tre bị thâm đen, muỗng gỗ nứt nẻ hoặc các dụng cụ thường xuyên ẩm ướt là môi trường "all inclusive" cho vi sinh vật phát triển.
Theo thời gian, các vết cắt trên thớt tạo thành những khe nhỏ giữ lại thức ăn và độ ẩm. Nếu không vệ sinh và phơi khô đúng cách, nấm mốc có thể phát triển trong những vị trí mà mắt không thấy được. Các chuyên gia khuyên nên thay mới thớt, đũa hoặc dụng cụ gỗ khi xuất hiện dấu hiệu mốc, nứt hoặc xuống cấp rõ rệt.
Chuyên gia nói gì?
Từng chia sẻ với VOV, ThS Ngô Xuân Dũng, giảng viên Bộ môn Quản lý chất lượng và An toàn thực phẩm, Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho biết aflatoxin là độc tố nấm mốc thường xuất hiện trên các loại ngũ cốc, hạt có dầu và một số sản phẩm nông sản bảo quản không đúng cách. Ông khẳng định aflatoxin có thể gây độc cho gan và là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư gan khi phơi nhiễm kéo dài.
Checklist bảo vệ gia đình khỏi aflatoxin
• Không ăn thực phẩm đã mốc, kể cả khi chỉ mốc một phần (đừng tiếc của!)
• Mua hạt với lượng vừa phải, tránh tích trữ quá lâu kiểu "mua 1 được 3" rồi để đó
• Bảo quản ngũ cốc, đậu, hạt trong hộp kín và nơi khô ráo
• Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng (đừng mua hàng không rõ nguồn gốc)
• Không dùng dầu ăn có mùi ôi khét hoặc đổi màu bất thường
• Thường xuyên vệ sinh, phơi khô và thay mới dụng cụ nhà bếp bằng tre, gỗ khi cần
• Kiểm tra định kỳ các loại thực phẩm khô trong tủ bếp và tủ lạnh (đừng để quên đến khi có "râu" nhé!)
Kết luận: Thay đổi từ những điều nhỏ nhất
Thực ra, phòng ngừa nguy cơ từ aflatoxin không nằm ở việc tìm kiếm những thực phẩm "thần thánh" chống ung thư gì đâu. Quan trọng hơn là loại bỏ những thực phẩm đã hư hỏng, mốc hoặc được bảo quản không đúng cách.
Đôi khi, thứ đáng lo nhất không phải là bữa thịt nướng cuối tuần, mà lại là gói hạt đã mở từ mấy tuần trước, chai dầu đã có dấu hiệu ôi hoặc những thực phẩm mốc vẫn được giữ lại vì... tiếc của. Những lựa chọn tưởng chừng nhỏ nhặt ấy mới là điều quyết định chất lượng sức khỏe về lâu dài đấy!
Nguồn: soha.vn