Sáng 3/11, tại phiên thảo luận dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã "thả" một số đề xuất khá thú vị đấy!
Chặn "chiêu trò" kéo dài bằng sáng chế thuốc
Theo ông Hiếu, hiện tại thời gian bảo hộ sáng chế là 20 năm, nhưng mà nhiều hãng thuốc cứ "lách luật" bằng cách thay đổi tí dạng muối, dạng bào chế hay liều dùng rồi xin bằng sáng chế mới để giữ độc quyền mãi. Gắt chưa!
Vì vậy, ông đề nghị bổ sung quy định: phát hiện mới về dạng tồn tại, công dụng mới của chất đã biết sẽ không được coi là có trình độ sáng tạo, nếu không làm tăng đáng kể hiệu quả điều trị.
Đặc biệt, cần cho phép doanh nghiệp Việt Nam được nghiên cứu, thử nghiệm và nộp hồ sơ đăng ký lưu hành thuốc generic (thuốc gốc) ngay cả khi bằng sáng chế gốc vẫn còn hiệu lực. Không thì doanh nghiệp mình sẽ chậm 2-3 năm sau khi hết bằng mới bán được thuốc - thiệt thòi quá đi!
AI không phải tác giả, bác sĩ mới là "main character" 
Về chuyện AI trong y tế, ông Hiếu đề xuất giữ nguyên tắc: AI chỉ là công cụ hỗ trợ thôi nhé, còn quyền tác giả phải thuộc về bác sĩ và nhóm nghiên cứu - những người chịu trách nhiệm lâm sàng thực sự.
Nói rõ hơn là: sản phẩm do AI tạo ra không được bảo hộ quyền tác giả nếu không có sự can thiệp sáng tạo của con người. Fair enough!
Ông Hiếu còn nhấn mạnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có hàng triệu dữ liệu bệnh nhân đã ẩn danh hóa - đó là tài sản đấy các bạn! Nên luật cần quy định phải xin phép cơ sở y tế khi dùng dữ liệu đó để huấn luyện AI thương mại.
Chia "miếng bánh" công bằng cho tác giả
Thực tế bây giờ là bác sĩ mổ tim, viết giáo trình nhưng quyền sở hữu lại... mơ hồ lắm. Bệnh viện công lập không được hạch toán tài sản vô hình nên không dám thương mại hóa luôn.
Vì thế, ông đề nghị: giảng viên, bác sĩ là tác giả, nhưng bệnh viện, trường là chủ sở hữu (khi dùng ngân sách nhà nước), và phải chia sẻ lợi nhuận tối thiểu 40-50% cho tác giả. Nghe hợp lý không nào!
Và đây là highlight: cho phép bệnh viện dùng bằng sáng chế, nhãn hiệu làm tài sản góp vốn, thế chấp vay vốn - yếu tố cực kỳ quan trọng để bệnh viện tự chủ đây nhé!
Website vi phạm bản quyền cứ "đóng rồi mở, mở rồi đóng"
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) cũng "vibe" với quan điểm của ông Hiếu về AI. Ông nhấn mạnh: "Sản phẩm do người sử dụng AI tạo ra được bảo hộ theo phạm vi mức độ đóng góp sáng tạo của cá nhân đó. Chủ thể nền tảng AI có trách nhiệm tuân thủ pháp luật sở hữu trí tuệ."
Ngoài ra, ông Kiên còn nhắc đến vấn đề "gai góc" khác: nhiều website truyền lậu dịch vụ trực tuyến trái phép. Trong năm 2026, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ án liên quan đến xâm phạm quyền tác giả, nhưng thực tế là... nội dung vừa bị gỡ ở nền tảng này lại xuất hiện ở nền tảng khác. Website vi phạm bị chặn xong lại đổi tên miền mới hoạt động tiếp - chơi "mèo vờn chuột" sao cho hết!
Vì vậy, ông đề xuất quy định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, chủ quản nền tảng số phải có trách nhiệm thiết lập cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý thông báo về hành vi xâm phạm quyền tác giả, đồng thời kịp thời gỡ bỏ hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm.
Nguồn: soha.vn
Chặn "chiêu trò" kéo dài bằng sáng chế thuốc
Theo ông Hiếu, hiện tại thời gian bảo hộ sáng chế là 20 năm, nhưng mà nhiều hãng thuốc cứ "lách luật" bằng cách thay đổi tí dạng muối, dạng bào chế hay liều dùng rồi xin bằng sáng chế mới để giữ độc quyền mãi. Gắt chưa!
Vì vậy, ông đề nghị bổ sung quy định: phát hiện mới về dạng tồn tại, công dụng mới của chất đã biết sẽ không được coi là có trình độ sáng tạo, nếu không làm tăng đáng kể hiệu quả điều trị.
Đặc biệt, cần cho phép doanh nghiệp Việt Nam được nghiên cứu, thử nghiệm và nộp hồ sơ đăng ký lưu hành thuốc generic (thuốc gốc) ngay cả khi bằng sáng chế gốc vẫn còn hiệu lực. Không thì doanh nghiệp mình sẽ chậm 2-3 năm sau khi hết bằng mới bán được thuốc - thiệt thòi quá đi!
AI không phải tác giả, bác sĩ mới là "main character"
Về chuyện AI trong y tế, ông Hiếu đề xuất giữ nguyên tắc: AI chỉ là công cụ hỗ trợ thôi nhé, còn quyền tác giả phải thuộc về bác sĩ và nhóm nghiên cứu - những người chịu trách nhiệm lâm sàng thực sự.
Nói rõ hơn là: sản phẩm do AI tạo ra không được bảo hộ quyền tác giả nếu không có sự can thiệp sáng tạo của con người. Fair enough!
Ông Hiếu còn nhấn mạnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có hàng triệu dữ liệu bệnh nhân đã ẩn danh hóa - đó là tài sản đấy các bạn! Nên luật cần quy định phải xin phép cơ sở y tế khi dùng dữ liệu đó để huấn luyện AI thương mại.
Chia "miếng bánh" công bằng cho tác giả
Thực tế bây giờ là bác sĩ mổ tim, viết giáo trình nhưng quyền sở hữu lại... mơ hồ lắm. Bệnh viện công lập không được hạch toán tài sản vô hình nên không dám thương mại hóa luôn.
Vì thế, ông đề nghị: giảng viên, bác sĩ là tác giả, nhưng bệnh viện, trường là chủ sở hữu (khi dùng ngân sách nhà nước), và phải chia sẻ lợi nhuận tối thiểu 40-50% cho tác giả. Nghe hợp lý không nào!
Và đây là highlight: cho phép bệnh viện dùng bằng sáng chế, nhãn hiệu làm tài sản góp vốn, thế chấp vay vốn - yếu tố cực kỳ quan trọng để bệnh viện tự chủ đây nhé!
Website vi phạm bản quyền cứ "đóng rồi mở, mở rồi đóng"
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) cũng "vibe" với quan điểm của ông Hiếu về AI. Ông nhấn mạnh: "Sản phẩm do người sử dụng AI tạo ra được bảo hộ theo phạm vi mức độ đóng góp sáng tạo của cá nhân đó. Chủ thể nền tảng AI có trách nhiệm tuân thủ pháp luật sở hữu trí tuệ."
Ngoài ra, ông Kiên còn nhắc đến vấn đề "gai góc" khác: nhiều website truyền lậu dịch vụ trực tuyến trái phép. Trong năm 2026, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều vụ án liên quan đến xâm phạm quyền tác giả, nhưng thực tế là... nội dung vừa bị gỡ ở nền tảng này lại xuất hiện ở nền tảng khác. Website vi phạm bị chặn xong lại đổi tên miền mới hoạt động tiếp - chơi "mèo vờn chuột" sao cho hết!
Vì vậy, ông đề xuất quy định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, chủ quản nền tảng số phải có trách nhiệm thiết lập cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý thông báo về hành vi xâm phạm quyền tác giả, đồng thời kịp thời gỡ bỏ hoặc chặn truy cập nội dung vi phạm.
Nguồn: soha.vn